بررسی نیازهای رویشگاهی و خصوصیات کمی توده‌های طبیعی زالزالک زرد در استان آذربایجان‌غربی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار/ دانشگاه ارومیه

2 دانشگاه ارومیه

3 دانشگاه اومیه

چکیده

جنس زالزالک به­‌عنوان یک گونۀ چوبی چندمنظوره در جنگل­های زاگرس شمالی واقع در جنوب استان آذربایجان­‌غربی، از نظر تولید میوه برای ساکنان محلی بسیار پر­اهمیت است. هدف این پژوهش، تعیین خصوصیات کمی، ویژگی­های فیزیوگرافی و خاک توده­های زالزالک زرد است. در بررسی حاضر هشت رویشگاه زالزالک در استان آذربایجان‌غربی انتخاب و در هر رویشگاه 5-3 قطعه ‌نمونۀ دایره­ای به مساحت 10 آر و در مجموع 33 قطعه‌ نمونه به روش تصادفی سیستماتیک پیاده شد. در داخل قطعات نمونه، مشخصات عمومی قطعه‌ نمونه و ویژگی­‌های درخت­شناسی شامل قطر برابرسینه، مبدأ پایه­‌ها و قطر بزرگ و کوچک تاج اندازه­گیری شد. همچنین ده نمونه خاک از رویشگاه­های بررسی‌شده برداشت شد. نتایج نشان داد اسیدیته، کربن آلی، نیتروژن کل و رس خاک مهم‌ترین عوامل مؤثر بر پراکنش رویشگاه­های زالزالک هستند. همچنین با جنوبی شدن جهت دامنه، افزایش اسیدیته و رس خاک، گونه‌هایی مانند زالزالک زرد و گلابی به تعداد کم پراکنش دارند. با بهبود وضعیت حاصلخیزی خاک، افزایش نیتروژن کل و کربن آلی و شمالی شدن جهت­ دامنه، حضور دیگر گونه­‌های زالزالک به‌همراه گونه­‌هایی مانند سیب، بلوط، بید، زبان‌گنجشک و نارون دیده می‌­شود. همچنین بیشترین و کمترین میانگین قطر برابر سینۀ پایه­‌های گونه­‌های زالزالک به‌ترتیب 42/17 سانتی­متر در رویشگاه قلاتیان و 61/6 سانتی­متر در درۀ شهدا و بیشترین و کمترین میانگین سطح تاج به­ترتیب 3/24 متر­مربع در رویشگاه میرآباد­2 و 49/4 متر­مربع در رویشگاه درۀ شهدا مشاهده شد. پیشنهاد می­شود کاشت گونۀ زالزالک زرد در جهت­های جنوبی و غربی و  در مناطقی با حاصلخیزی کم خاک و کاشت دیگر گونه­‌های این جنس در جهت­‌های شمالی با حاصلخیزی خاک بالاتر صورت گیرد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Studying the ecological requirements and quantitative properties of Crataegus azarolus L. natural stands in west Azerbaijan province

نویسندگان [English]

  • salar taram 2
  •  Javad  Javad Eshaghi rad 3
1 Associated Prof.
2 urmia university
3 urmia university
چکیده [English]

Crataegus as a woody multipurpose species based on fruit production is very important for local residents in the Northern Zagros forests located at the south of West Azerbaijan province. This study aimed at determining the quantitative characteristics, soil and physiographic properties in the Crataegus spp. stands. In current study, eight Crataegus habitats were selected and 3-5 0.1 ha circular sample plots, totally 33 sample plots, were established in each habitat by random systematic method. General characteristics of sampling plot and dendrological properties including diameter at breast height, origin of trees, large and small diameters of canopy were measured. Ten soil samples were taken within studied habitats. The results showed that pH, organic carbon content, total nitrogen and clay are the most effective soil factors on the distribution of Crataegus species. In addition, results imply that Crataegus azarolus and a few pyrus appear with increasing the soil pH and clay and southfacing slopes. Other Crataegus species associated with such species as Malus, Quercus, Salix, Fraxinus, and ulmus are observed with improving the soil fertility, increasing the organic carbon and total nitrogen and north-facing slopes. The maximum and minimum diameter at breast height of Crataegus species individuals were observed in Galatian site (17.42 cm) and in Darre Shohada (6.61 cm), respectively and also the maximum and minimum of average canopy area were observed in Mirabad 2 (24.3 m2 ) and Darre Shohada site (4.49 m2 ), respectively. It is recommended that Crataegus azarolus would be planted in the western and southern aspects and low soil fertility and other species of this genus would be planted in northern aspects with higher soil fertility.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Zagros forests
  • Crataegus azaralus
  • Habitat
  • stand
  • crown area