پایش تأثیر سه دهه تغییرات مؤلفه‌های ساختاری بر موجودی کربن روز‌مینی جنگل‌های تیروم‌رود شمال ایران

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 1. گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا

2 گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران

10.22059/jfwp.2026.402368.1372

چکیده

در مقیاس جهانی، پایش زمانی تغییرات تنوع گونه‌ای، مؤلفه‌های ساختاری و پیامدهای مدیریتی و بررسی تأثیر آن‌ها بر موجودی کربن روزمینی (AGCS) در مواجهه با تغییرات اقلیمی و کاهش تنوع زیستی ضروری است. به این منظور، 31 قطعه نمونه 10 آری در توده‌های مدیریت‌شده (تک‌گزینی) و مدیریت‌نشده (شاهد) انتخاب و روند تغییرات شاخص‌های تنوع (غنا (S)، شانون-وینر (Hs) و یکنواختی سیمپسون (Se) و ویژگی‌های ساختاری (تراکم در هکتار (SDha)، ضریب تغییرات قطر برابر سینه (CVD)، ارتفاع (CVH) و سطح رویه زمینی (CVBA)) طی سه دهه (1382، 1392 و 1402) مقایسه شدند. مدل‌های رگرسیون چندگانه (MLRs) و مدل‌های معادلات ساختاری (SEMs) برای بررسی تأثیر مؤلفه‌های ساختاری و متغیرهای فیزیوگرافی بر AGCS جنگل‌های تیروم‌رود شهرستان تنکابن استان مازندران به‌کار رفتند. نتایج نشان داد که AGCS، تولیدO2 و جذب CO2 توده‌های مدیریت‌نشده ضمن افزایش در طی سه دهه، نسبت به توده‌های مدیریت‌شده بالاتر بود. شاخص‌ Sدهه 1382، AGCS و شاخص‌ Se دهه‌های 1392 و 1402، CVD و CVBA دهه 1402 و CVH دهه 1392 توده‌های مدیریت‌شده و مدیریت‌نشده، تفاوت معنی‌داری داشتند. نتایج تحلیل واریانس آمیخته حاکی از تأثیر معنی‌دار نوع مدیریت بر AGCS، شاخص S، شاخص Se، CVD و CVBA بود. نتایج MLRs و SEMs در توده‌های مدیریت‌شده و مدیریت‌نشده بیانگر اثرات منفی و معنی‌دار شاخص Se و مثبت و معنی‌دار SDha بر AGCS بود. بنابراین، اجرای اصولی شیوه تک‌گزینی به‌دلیل الگوبرداری از شرایط تخریب طبیعی در مقیاس کوچک، روشی مناسب برای حفظ و ارتقای تنوع گونه‌ای جنگل‌های شمال کشور است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Monitoring the three decades of stand structural dynamics and its effects on aboveground carbon stock across Tiromrood forests of Northeast Iran

نویسندگان [English]

  • Mohammadsadegh Rahimian 1
  • Kambiz Taheri Abkenar 2
  • Maryam Kazempour Larsary 2
1 Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Guilan University, Sowmeh Sara
2 Department of Forestry, Faculty of Natural Resources, Guilan University
چکیده [English]

On the global scale, monitoring the species diversity and structural components changes over time, as well as the management consequenses and those effects on aboveground carbon stock (AGCS), is essential to mitigate or even halt climate change and biodiversity loss. To achieve this aim, 31 1000 m2 plots were located in two managed (selective logging) and unmanaged (control) stands and were compared in terms of the change's trends in diversity indeices and structural components across three decades. The Multiple linear regression models (MLRs) and structural equation models (SEMs) were developed to investigate the effects of the stand structural components’ changes and physiographical variables on AGCS in Tyromroad forest of Mazandaran province. Results showed that the AGCS, O2 production and CO2 absorption in unmanaged stands increased over three decades (i.e., from 2004 to 2024) and were higher than those of in managed stands. S index of 2004 decade, AGCS, and Se index of 2014 and 2024, CVD and CVBA of 2024, and CVH of 2014 showed significant differences between managed and unmanaged stands. MLRs and SEMs results of managed and unmanaged stands showed a significant negative effect of Se index and a significant positive effect of SDha on AGCS. Therefore, the technically appropriate implementation of the single-tree selective logging method, due to the natural degradation process simulation on a small scale, is a suitable approach for species diversity conservation and enrichment in Northern forests of Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Aboveground carbon stock
  • managed and unmanaged stands
  • Selective logging
  • Species diversity
  • Structural diversity
نشریه جنگل و فرآورده های چوب

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 29 دی 1404

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار