بررسی تغییرات رویش قطری سالانه درختان راش در دامنه‌های ارتفاعی مختلف جنگل خیرود

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 استاد سنجش از دور دانشکده منابع طبیعی کرج

3 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

4 گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران

10.22059/jfwp.2025.398743.1358

چکیده

ارتفاع از سطح دریا به‌عنوان یکی از عوامل کلیدی محیطی، تأثیر بسزایی بر رویش و عملکرد درختان دارد. هدف از این تحقیق بررسی تغییرات رویش قطری درختان راش در دامنه های مختلف ارتفاعی و طی یک سری زمانی 60 ساله از 1343 تا 1403 در جنگل آموزشی و پژهشی خیرود می‌باشد. به همین منظور پس از شناسایی توده‌های خالص راش در راشستان‌های این جنگل 30 قطعه نمونه مربعی شکل به ابعاد 30×30 متر با فاصله حداقل 250 متر از هم در سه دامنه ارتفاعی (کمتر از 1000 متر، 1400-1000 متر و بیشتر از 1400 متر) طراحی و پیاده شد. درهر قطعه نمونه، 5 اصله و درمجموع 150 درخت از قطورترین درختان به صورت تصادفی انتخاب و از هر درخت علاوه بر اندازه‌گیری قطر برابر سینه، دو نمونه رویشی با استفاده از مته رویش‌سنج استخراج شد. پس از پردازش نمونه‌ها و تجزیه و تحلیل داده‌ها، نتایج نشان داد تغییرات ارتفاع از سطح دریا تأثیر قابل‌توجهی بر رویش قطری درختان دارد، به‌طوری‌که الگوی رشد در دامنه‌های مختلف تحت تأثیر عوامل محیطی و ارتفاعی تغییر می‌کند. بیشترین میزان رویش قطری سالیانه و قطر برابر سینه درختان در دامنه ارتفاعی 1000 تا 1400 متر مشاهده شده و در دامنه‌های ارتفاعی کمتر از 1000 متر رویش قطری سالیانه نسبت به ارتفاعات میانی کمتر است. همچنین در ارتفاعات بالاتر از 1400 متر کاهش قابل توجه در رویش درختان مشاهده شده است. به طور کلی، تأثیر ارتفاع بر رویش قطری منفی و کاهشی بوده اما شکل و شدت این تأثیر در دامنه‌های مختلف متفاوت است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Beech Annual Diameter Growth Chang assessment Across Elevation Ranges in the Kheyrud Forest

نویسندگان [English]

  • Hossein Salarvand Shamsi 1
  • Parviz Fatehi 2
  • Manochehr Namiranian 3
  • Reza Oladi 4
1 Department of Forestry and Forest Economics, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran
2 Forestry and forest economy department,, University of Tehran
3 Department of Forestry and Forest Economics, Faculty of Natural Resources, University of Tehran
4 Department of Wood and Paper Science and Technology, Faculty of Natural Resources, University of Tehran
چکیده [English]

Altitude, as a key environmental factor, significantly affects tree growth and their functional attributes. This study aims to investigate the changes in diameter growth of beech trees across different altitudinal ranges over a 60-year time series from 1964 to 2024 in the Kheyrud educational and research Forest. To do so, in the forest’s beech-dominated areas, 30 field sample plots with a size of 30×30 meters, with a minimum distance of 250 meters between sample plots, were established across three altitudinal ranges (i.e. below 1,000 m, 1,000–1,400 m, and above 1,400 m). In each plot, five dominant beech trees i.e. the largest tree in term of diameter were randomly selected. In addition to measuring the diameter at breast height (DBH), two increment cores were extracted from each beech tree using an increment borer. After processing the samples and analyzing the data, the results indicated that altitude significantly influences diameter growth, with growth patterns varying across different altitudinal ranges due to environmental and altitudinal factors. The highest annual diameter growth and DBH were observed in the 1,000–1,400 m altitudinal range. In contrast, annual diameter growth was lower at altitudes below 1,000 m compared to mid-altitudes, and a significant reduction in tree growth was observed at altitudes above 1,400 m. Overall, altitude had a negative and decreasing effect on diameter growth, though the pattern and intensity of this effect varied across different altitudinal ranges.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Altitudinal ranges
  • beech
  • diameter growth
  • time series