دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 71 4 2019 02 20 The effect of forest harvesting variants for mitigating the runoff and loss of water resources using SWAT rainfall-runoff model in Kheyrud forest watershed بررسی تأثیر بهره‌برداری از جنگل بر دبی رواناب و هدررفت منابع آبی با استفاده از مدل SWAT در حوزۀ آبخیز جنگلی خیرود 275 287 70183 10.22059/jfwp.2018.261388.945 FA مریم مرادنژادی دانشجوی دکتری مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج مقداد جورغلامی دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج امید بزرگ حداد استاد گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدۀ مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج Journal Article 2018 07 05 In this study, the effect of utilization of forest trees on runoff and waste water in the Kheyrud forested watershed was investigated using the SWAT model. In order to achieve this purpose, calibrating and validating the model were firstly done by putting 20 percent exploitation from each sub-basin into use, and repeated simulations of the SWAT model. The rate of monthly flows changes were obtained and then were evaluated by using of the indexes % F and f. % F index makes use of sub-region area parameter in monthly discharge analysis. The calibration and validation of the SWAT model were performed using SUFI2 algorithm in SWAT-CUP software and error evaluation criteria, respectively. The results of calibration and validation of the SWAT model showed the acceptable capability of simulation for this model. The implementation of 20 percent showed that increasing the exploitation percent of forest trees in sub basins 3, 4, and 5, was resulted in increasing the monthly discharge, while the implementation of 20 percent in sub basins 1 and 2 presented no tangible effect on the increase of the watershed’s monthly discharge. Accordingly, sub-basins situated in the middle of the Kheyrud watershed, especially sub basins 4 and 5, due to the concurrency of the sub-basin discharge at the outlet point of the catchment, accompanied with the proper physiographic conditions providing a condition for the watershed to enjoy a greater monthly discharge. These results can be useful in managing forest exploitation and selecting the most suitable utilization places. آگاهی از تأثیرات بهره‌برداری از جنگل بر مقدار هدررفت آب و وقوع سیلاب‌های ویرانگر، در مدیریت آبخیزهای جنگلی ضرورت دارد. در پژوهش حاضر، تأثیر بهره‌برداری از جنگل بر دبی رواناب و هدررفت آب در حوزۀ آبخیز جنگلی خیرود با استفاده از مدل بارش-رواناب SWAT بررسی شد. برای این منظور مدل واسنجی و سپس اعتبارسنجی شد. سپس با فرض کاهش شمارۀ منحنی در اثر بهره‌برداری، با اعمال گزینۀ 20 گزینه برداشت در هر پنج زیرحوضه و اجرای مکرر مدل SWAT، مقدار تغییرات دبی ماهانه با استفاده از شاخص‌های %F و f بررسی شد. واسنجی مدل با الگوریتم SUFI2 در نرم‌افزار SWAT-CUP انجام گرفت و برای اعتبارسنجی مدل SWAT از معیارهای ارزیابی خطا استفاده شد. نتایج حاصل از واسنجی و اعتبارسنجی مدل SWAT نشان داد که این مدل از عملکرد رضایت‌بخشی برخوردار است (0/64NSE= و 0/59RSR=). اجرای گزینه‌های مختلف بهره‌برداری نشان داد که با افزایش درصد بهره‌برداری از درختان جنگلی در زیرحوضه‌های واقع در سرشاخه و میانۀ حوضه، مقدار دبی ماهانه افزایش می‌یابد، درحالی ‌که اجرای گزینه‌های مشابه در زیرحوضه‌های نزدیک خروجی حوضه، تأثیری در افزایش دبی ماهانۀ خروجی از حوزۀ آبخیز ندارد. در واقع زیرحوضه‌های واقع در میانه و سرشاخه‌های حوزۀ آبخیز خیرود، به‌دلیل همزمانی دبی خروجی زیرحوضه‌ها در خروجی حوزۀ آبخیز، به‌همراه شرایط فیزیوگرافی مستعد تولید رواناب، شرایطی را رقم می‌زند که با اجرای گزینه‌های بهره‌برداری، دبی ماهانۀ خروجی از حوزۀ آبخیز خیرود با افزایش ملموس‌تری مواجه شود. یافته‌های پژوهش حاضر می‌تواند در انتخاب مناسب‌ترین مکان برای بهره‌برداری، با رویکرد کنترل سیلاب و جلوگیری از هدررفت منابع آبی مفید واقع شود. https://jfwp.ut.ac.ir/article_70183_5ef4e6a8f4a41536e0ebb2f7d5fa1bfc.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 71 4 2019 02 20 Variation of macromorphological traits of leaf and seed in three populations of Betula species تنوع صفات ماکرومورفولوژیک برگ و بذر در سه جمعیت جنس توس در ایران 289 302 70182 10.22059/jfwp.2018.257448.915 FA وحیده پیام نور دانشیار، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان علی ستاریان دانشیار، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبدکاووس امیر کردعلیوند دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان جهانگیر محمدی استادیار، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان الله وردی محمدزاده دانشجوی دکتری، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان حبیب زارع عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، هرباریوم باغ گیاهشناسی نوشهر Journal Article 2018 05 20 To identify diversity in natural populations of the genus Betula in Iran using macro morphological variability of leaves and seeds, a total of 1800 leaves and seeds from 90 trees in three sites of this material were measured. 25 macro morphological characters of leaves and seeds were used. Quantitative data were analyzed via one-way analysis of variance and nesting statistical design. Duncan's test was used for multiple comparisons of means. Cluster analysis was applied to compare and categorize the habitats and principal component analysis (PCA) determined the most important traits to separate three habitats. Multivariate analysis results indicate that leaf length, petiole length, the distance of the widest base of the leaf to leaf spot, the distance between the second and third veins, the average distance between the veins, petiole length, leaf length, leaf width in 0.9 part of the leaf length, number of teeth between the second and third veins and the tip of the leaf, seed length, length and width of seed wings had the most important role in the grouping of populations. The results of cluster analysis showed that different clusters contained different populations. The plasticity was used to determine that whether the environment were effective on the traits or not. The results showed that the traits that are recognized as the main attributes in the differentiation of these habitats, the environment does not affect them in terms of plasticity; and these traits are more influenced by genetics. Therefore, these traits can be used to identify the different populations of this genus in these three habitats as suitable attributes in completing the identification keys provided for the birch. به‌منظور بررسی تنوع صفات ماکرومورفولوژیک برگ و بذر در سه جمعیت جنس توس در ایران در مجموع 1800 برگ و بذر از 90 پایۀ درختی در سه رویشگاه از تاکسون‌های این جنس اندازه‌گیری شد. 25 صفت ماکرومورفولوژی از برگ و بذر ارزیابی شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌های کمّی با استفاده از آزمون تجزیۀ واریانس یکطرفه و طرح آماری آشیانه‌ای صورت گرفت و برای مقایسۀ چندگانۀ میانگین‌ها از آزمون دانکن استفاده شد. برای مقایسه و گروه‌بندی رویشگاه‌ها از تحلیل خوشه‌ای و به‌منظور تعیین مهم‌ترین صفات در تفکیک سه رویشگاه تحت بررسی از تجزیه به مؤلفه‌های اصلی (PCA) استفاده شد. نتایج آنالیزهای چندمتغیره نشان داد که صفات طول برگ، طول دمبرگ، فاصلۀ پایۀ برگ تا پهن‌ترین نقطۀ برگ، فاصلۀ بین رگبرگ‌‌های دوم و سوم، میانگین فاصلۀ بین رگبرگ‌ها، نسبت طول دمبرگ به طول برگ، عرض برگ در 0/9 طول برگ، تعداد دندانه بین دومین و سومین رگبرگ و شکل نوک برگ، طول بذر، طول بال‌های بذر و عرض بال‌های بذر بیشترین نقش را در گروه‌بندی پایه‌ها و تفکیک جمعیت‌ها داشتند. نتایج آنالیز خوشه‌ای هم نشان داد که پایه‌های درختی هر جمعیت، درون خوشه‌های مربوط به خود آن جمعیت قرار دارند، به‌طوری که می‌توان نتیجه گرفت تقریباً هر خوشه شامل پایه‌های مختص یک جمعیت است. برای تشخیص تأثیرپذیر بودن یا نبودن صفات از محیط از پلاستیسیتی استفاده شد. نتایج نشان داد صفاتی که در تفکیک این رویشگاه‌ها، صفات اصلی و برتر شناخته شده‌اند، از نظر پلاستیسیتی هم تأثیرپذیری کمتری از محیط نشان می‌دهند و این صفات می‌توانند بیشتر تحت تأثیر ژنتیک باشند. از این‌رو از این صفات می‌توان در شناسایی گونه‌های متفاوت این جنس در این سه رویشگاه به‌عنوان صفاتی مناسب در تکمیل کلیدهای شناسایی ارائه‌شده برای توس استفاده کرد.  https://jfwp.ut.ac.ir/article_70182_5b45481d09723cfcadbb072e81b11bc0.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 71 4 2019 02 20 Allometric equations for estimating aboveground biomass for Paulonia trees (Paulownia fortunei) in the Dr. Bahramnia Forests Plan of Gorgan معادلات آلومتریک برای برآورد زی‌تودۀ روی زمین درخت پالونیا فورتونئی (Paulownia fortunei) در طرح جنگلداری دکتر بهرام نیا 303 313 70184 10.22059/jfwp.2018.262284.949 FA جهانگیر محمدی استادیار دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان علی اکبر محمد علی پورملکشاه دانشجوی دکتری علوم جنگل و جنگلداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان نیشتمان حاتمی دانشجوی دکتری علوم جنگل و جنگلداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان Journal Article 2018 07 21 The aim of this research was to pick out the most relevant allometric equations to estimating aboveground biomass of <em>Paulownia Fortunei</em> species in Dr. Bahramnia Forestry Plan. Totally, 16 <em>Paulownia Fortunei</em> trees were cut, and then they were transformed and weighted. After that, to determine the coefficient of dryness this species, some samples were taken from the different parts of trunk, branches, leaves and fruits. The samples were dried in Oven at 110 ° C for 48 hours (for trunk and main branches) and 70 ° C for 48 hours (for other sections). Using 29 allometric equations, the relationship between aboveground biomass as dependent variable and D.B.H, height and dry wood density as independent variables were analyzed. The results indicated that among the various models, Model No. 21 was used using combination of two variables of diameter at breast height and height as independent variables with an explanation coefficient of 0.947 and the mean square error of 26.77% of the best fit. The results showed that the model number 21 that used combination of diameter at breast height and tree height as independent variables were the best prediction for aboveground biomassof<em> Paulownia Fortunei</em> species, with R² 0.947 and RMSE% -26.07%. The result was not improved by adding dry density as other independent variable along with diameter at the breasts and height trees. In sum, among the all investigated independent variables, the variable of diameter of the breasts height showed the most fit on total biomass of <em>Paulownia Fortunei</em> species.  این تحقیق با هدف تعیین مناسب‌ترین مدل آلومتریک برای برآورد زی‌تودۀ روی زمین پالونیا فورتونئی در طرح جنگلداری دکتر بهرام‌نیا اجرا شد. برای تحقیق 16 پایه درخت پالونیا انتخاب شد. پس از قطع، هر درخت به قسمت‌های مختلف تنه، شاخه، برگ و میوه تقسیم و توزین شد. سپس به‌منظور تعیین چگالی خشک، از قسمت‌های مختلف تنه، شاخه، برگ و میوه نمونه‌هایی گرفته شد که در دمای 110 درجۀ سانتی‌گراد به‌مدت 48 ساعت (برای دیسک‌های تنه و شاخۀ اصلی) و دمای 70 درجۀ سانتی‌گراد به‌مدت 48 ساعت (برای بخش‌های دیگر) خشک شدند. در مرحلۀ بعد وزن خشک هر بخش از درخت جداگانه محاسبه و زی‌تودۀ کل درخت از جمع وزن خشک همۀ اندام‌های هوایی حاصل شد. به‌منظور تعیین مدل آلومتری زی‌تودۀ کل درختان پالونیا از سه متغیر قطر برابرسینه، ارتفاع و چگالی خشک به‌صورت جداگانه و ترکیبی استفاده شد. نتایج این تحقیق نشان داد که از میان مدل‌های مختلف، مدل شمارۀ 21 با استفادۀ همزمان از دو متغیر قطر برابرسینه و ارتفاع به‌عنوان متغیر مستقل با ضریب تبیین 0/947 و درصد میانگین مجذور مربعات خطای 26/07 درصد بهترین برازش را نشان داد. با اضافه کردن چگالی خشک به متغیرهای قطر برابرسینه و ارتفاع درختان، نتایج بهبود نیافت. همچنین نتایج نشان داد که از بین سه متغیر قطر برابرسینه، ارتفاع درختان و چگالی خشک، متغیر قطر برابرسینه بیشترین برازش را با زی‌تودۀ کل درختان پالونیا داشت. https://jfwp.ut.ac.ir/article_70184_32cc9799e0db94276775c83b89a54fcb.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 71 4 2019 02 20 Effects of Soil moisture content and Urea fertilizer on survival, growth and some physiological attributes of Mediteranian cypress seedling تأثیرات رطوبت خاک و کود اوره بر زنده‌مانی، رشد و برخی صفات فیزیولوژیک نهال زربین 315 324 70185 10.22059/jfwp.2018.264476.957 FA سمانه نقی پور دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان علیرضا علی عرب استادیار گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان سید احسان ساداتی استادیار پژوهشی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران Journal Article 2018 09 15 This study conducted with the purpose of investigating the response of Mediteranian cypress seedling to changes of moisture and nitrogen nutrition status in the soil, given the importance of in this species seedling production and forestation practices in dry and semi dry environments of the couuntry. For this purpose, 270 healthy and uniform seedlings of <em>Cupressus horizontalis </em>L. prepared, and examined under 6 soil moisture content (100, 75, 50, 25, 15 and 10 percent of field capacity) and 3 levels of urea fertilizer, including Control, Low and High concentration respectively with 0, 75 and 150 mg/kg urea, using a two way factorial experiment with 3 replications based on randomized complete block design for 5 months (from May to November). The results showed that more than 82.2% of seedlings survived until 25% field capacity (FC) in Control (no fertilizer) treatment. Survival of seedlings in 15% and 10% FC under the effect of Urea fertilizer, especially under HN treatment, was gained 100% and 66.7% respectively. Regardless of Urea, reduction of soil moisture content, specially in 50% and 25% FC, significantly decreased characteristics of stem length growth, biomass of different parts, quality index (QI) and physiological properties (photosynthetic area, relative water content and total chlorophyll) of seedlings. However, increase of Urea fertilizer, increased survival, biomass of different parts of seedlings, physiological properties, WUE, Total Chlorophyll, and QI of seedlings. Therefore, it is suggested that in order to produce <em>C. horizontalis</em> seedlings, soil moisture content should not drop under 50% FC; Otherwise, the use of Urea fertilizer is necessary with the aim of improving growth, quality and water use efficiency of seedlings. نظر به اهمیت زربین در تولید نهال و جنگلکاری مناطق خشک و نیمه‌خشک کشور، این تحقیق با هدف بررسی واکنش نهال‌های زربین در برابر تغییرات رطوبت و تغذیۀ نیتروژن خاک اجرا شد. 270 گیاهچۀ سالم و یکنواخت زربین تهیه شد و با استفاده از آزمایش فاکتوریل دوعاملی در قالب بلوک‌های کامل تصادفی، با سه تکرار و به‌مدت پنج ماه (تیر تا آبان) تحت شش سطح رطوبتی (100، 75، 50، 25، 15 و 10 درصد ظرفیت زراعی خاک) و سه سطح کوددهی اوره، شامل تیمار شاهد و دو سطح کوددهی کم ( mgKg^-175) و زیاد (‌150mgKg^-1) قرار گرفت. نتایج نشان داد تا سطح رطوبتی 25 درصد، 82/2 درصد نهال‌ها تحت تیمار شاهد (بدون کوددهی) زنده‌مانی داشتند. زنده‌مانی تحت تأثیر کود اوره، به‌ویژه به مقدار زیاد تا سطوح رطوبتی 15 و 10 درصد به‌ترتیب 100 و 66/7 درصد بود. صرف‌نظر از کود اوره، کاهش رطوبت خاک، به‌ویژه در سطوح رطوبتی کمتر از50 و 25 درصد، به‌طور معنی‌داری موجب کاهش رشد طولی ساقه، وزن خشک اندام‌ها، شاخص کیفیت و صفات فیزیولوژیک (سطح فتوسنتزی، محتوای نسبی آب برگ و کلروفیل کل) نهال‌ها شد. درحالی که با افزایش کود اوره، زنده‌مانی، وزن خشک اندام‌ها، صفات فیزیولوژیک، کارایی مصرف آب، کلروفیل کل و شاخص کیفیت نهال افزایش یافت. پیشنهاد می‌شود که برای تولید نهال زربین، رطوبت خاک از 50 درصد ظرفیت زراعی کمتر نشود؛ در غیر این صورت، استفاده از کود اوره برای افزایش رشد، بهبود کیفیت و کارایی مصرف آب نهال‌ها ضروری است. https://jfwp.ut.ac.ir/article_70185_6d619240f1c8490360eefd07be64e079.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 71 4 2019 02 20 Comparative Study of Pulp Characteristics from Maple (Acer velutinum) wood produced by Soda and Monoethanolamine Process with Anthraquinone بررسی مقایسه‌ای ویژگی‌های خمیرکاغذهای مونواتانول‌آمین و سودا به‌همراه افزودنی آنتراکینون از چوب افرا پلت 325 334 70186 10.22059/jfwp.2018.257451.916 FA سیما حشمتی کارشناس ارشد علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج سحاب حجازی دانشیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج یحیی همزه استاد گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج سیاوش حشمتی دانشجوی دکتری زراعت گروه علوم زراعی و اصلاح نباتات، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران Journal Article 2018 05 07 One of the considerable procedure to supply the lignocellulose material for the industries is the expansion of agroforestry in appropriate points of Iran. Due to ecological adaptability and fast growth of Maple among the existing native species at the northern forests of the country, it could be considered as a reasonable species in agroforestry. The purpose of this study was to investigate the characteristics of pulp made from Maple using monoethanol amine, monoethanol amine/ anthraquinone, soda, and soda/ anthraquinone processes and evaluation of their properties. The treatments were used in three levels of Monoethanol amine concentration (50, 75 and 100 wt%) in monoethanol amine pulping, alkalinity (22, 24 and 26 wt%) in soda pulping, and time (180,240 and 300 min) under the constant temperature at 165 ˚C. The anthraquinone was added to the monoethanol amine and soda process as a chemical additive in two levels of concentration (0, 0.1wt%).The optimal cooking of monoethanolamine/anthraquinone, soda/anthraquinone, and soda <br /> processes lead up to 67.93, 50.97and 52.36 % of total yield, and 27.7, 19.1 and 29.23 of <br /> Kappa number respectively. The results showed that the highest amount of tensile index (61.36 Nm/g), Burst index (3.341 kPam2/g), tear index (6.382 mN.m2/g) and brightness (20.81 %) belonged to soda, monoethanol amine/anthraquinone, and soda pulps respectively. According to the results of this study, the soda process had significant effects on the Maple samples in comparison with the monoethanol amine process. Due to high energy consumption and more time for delignification, the Monoethanol amine process is not applicable to wooden resources.  یکی از راهکارهای مهم تأمین مادۀ خام لیگنوسلولزی صنایع سلولزی کشور، توسعۀ زراعت چوب در نقاط مستعد ایران است. در میان گونه‌های بومی جنگل‌های شمال کشور، پلت با توجه به تطابق اکولوژیکی و تندرشد بودن می‌تواند در کنار دیگر گونه‌های تندرشد به‌عنوان یک گونه مستعد در زراعت چوب مدنظر قرار گیرد. این تحقیق با هدف بررسی ویژگی‌های خمیرکاغذهای ساخته‌شده از گونۀ افرا پلت با استفاده از فرایندهای مونو‌اتانول‌آمین، مونواتانول‌آمین/آنتراکینون، سودا و سودا/آنتراکینون و ارزیابی ویژگی‌های آنها انجام گرفت. عوامل متغیر پخت در فرایند مونواتانول‌آمین شامل سه سطح غلظت مونواتانول‌آمین (50، 75 و 100 درصد) و همچنین در فرایند سودا سه سطح قلیاییت (22، 24 و 26 درصد) در سه سطح زمان (180، 240 و 300 دقیقه) و دو سطح آنتراکینون (0 و 0/1 درصد) استفاده شدند. پخت‌های بهینۀ فرایندهای مونواتانول‌آمین/آنتراکینون، سودا/آنتراکینون و سودا به بازده کل 67/93 ، 50/97 و 52/36 درصد و عدد کاپای 27/7، 1/19 و 29/23 منجر شدند. در خمیرکاغذهای بهینه، بیشترین شاخص کشش (Nm/g 61/36)، شاخص ترکیدن (‌kPam²/g 3/341)، شاخص پارگی (‌mN.m²/g 6/382) و درجۀ روشنی (20/81 درصد)، به‌ترتیب مربوط به خمیرکاغذ سودا، مونواتانول‌آمین/آنتراکینون و سوداست. براساس نتایج این تحقیق فرایند خمیرکاغذسازی سودا اثرهای چشمگیری بر مقاومت کششی، پارگی و درجۀ روشنی نمونۀ چوب پلت در مقایسه با فرایند مونواتانول‌آمین داشته است. فرایند مونواتانول‌آمین به‌دلیل مصرف انرژی زیاد و زمان بیشتر برای لیگنین‌زدایی از خمیرکاغذها برای منابع چوبی قابل استفاده نیست. https://jfwp.ut.ac.ir/article_70186_78f5f003116217b58ac576ad1de0785f.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 71 4 2019 02 20 Reduction of Emissions of Formaldehyde from Urea-Formaldehyde (UF) Resins Using Boards Made with Urea Additive بررسی کاهش انتشار گاز فرمالدئید از تخته‌های ساخته‌شده با رزین اوره‌فرمالدئید با استفاده از افزودنی اوره 335 345 70187 10.22059/jfwp.2018.253939.921 FA ملیحه آصفی هدایت آباد دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد فراورده‌های چندسازۀ چوب، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه زابل،زابل حمید رضا منصوری دانشیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه زابل، زابل بابک نصرتی استادیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه زابل، زابل علیرضا سام زاده دانشیار گروه شیمی، دانشکدۀ علوم دانشگاه زابل، زابل سکینه شیرزائی دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد فراورده‌های چندسازۀ چوب، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه زابل، زابل Journal Article 2018 05 27 The purpose of this study was to investigate the effect of urea as additive on reduction of formaldehyde emission and internal bonding strength (IB) improvement. Experimental boards were made using wood particles and urea formaldehyde adhesive. Pressure (25.26 kg/cm²), temperature (200 ˚C) and press time (7 minutes) were considered as constant factors. The wood particles with urea formaldehyde resin were pressed in three levels (8, 9 and 10 wt%) and urea additive at five levels (0, 3, 6, 9 and 12 wt%). Urea powder as additive was added in the two forms: to the particles and to resin solution. Test specimens for formaldehyde emission and IB were prepared from experimental boards following standers AS/NZS 4266.16 and EN 326-1, respectively. Formaldehyde emission was determined according to the Japanese standard desiccator method. In this study, the concentration of the formaldehyde gas reached the E2 class. The results showed that the reduction of urea formaldehyde resin decreases the release of formaldehyde from particleboard. In addition, the results illustrated that by decreasing the percentage of the urea additive in particleboard, both formaldehyde releasing also the formaldehyde emission ere reduces. Furthermore, IB was increased (higher than standard) by adding urea powder to resin solution. The presence of urea at the surface of the wood chips prevents the formation of good connections between adhesive and wood particles. هدف این تحقیق، ساخت تخته ‌خرده‌چوب با استفاده از افزودنی پودر اوره و بررسی کاهش انتشار فرمالدئید و چسبندگی داخلی تختۀ ساخته‌شده در شرایط مختلف است. فشار پرس 26/25 کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع، دمای پرس 200 درجۀ سانتی‌گراد و مدت زمان قرارگیری تخته در پرس 7 دقیقه به‌عنوان عامل ثابت در نظر گرفته شدند. خرده‌چوب‌ها با رزین اوره‌فرمالدئید در سه سطح (8، 9 و 10 درصد) و مادۀ افزودنی پودر اوره در پنج سطح (0، 3، 6، 9 و 12 درصد) پرس شدند. همچنین نحوۀ افزودن پودر اوره به خرده‌چوب (افزودن پودر اوره به چسب مصرفی در تخته خرده‌چوب و افزودن پودر اوره به خرده‌چوب مصرفی در تخته) متفاوت در نظر گرفته شد. نمونه‌ها به‌منظور آزمایش‌های انتشار فرمالدئید و چسبندگی داخلی براساس استانداردهای مربوط تهیه شدند. آزمون اندازه‌گیری مقدار غلظت انتشار گاز فرمالدئید برای تخته‌ خرده‌چوب به روش دسیکاتور استاندارد ژاپنی صورت گرفت. در این تحقیق، غلظت گاز فرمالدئید به محدودۀ کلاسۀ انتشار E₂ رسید. نتایج نشان داد که کاهش رزین اوره‌فرمالدئید، سبب کاهش انتشار فرمالدئید از تخته‌ خرده‌چوب می‌شود. مقدار درصد افزودنی اوره در تخته‌ خرده‌چوب بر کاهش انتشار فرمالدئید از تخته معنی‌دار است و سبب کاهش انتشار فرمالدئید می‌شود. همچنین مقاومت چسبندگی داخلی (بیشتر از حد استاندارد) با افزودن پودر اوره به چسب افزایش یافت. وجود اوره در سطح خرده‌چوب‌ها، مانع ایجاد اتصالات خوب بین چسب و خرده‌چوب‌ها می‌شود. https://jfwp.ut.ac.ir/article_70187_145faffd93ada356cdb3327f256bad93.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 71 4 2019 02 20 Investigation of formalin and urea formaldehyde condensates based formaldehyde urea resins and effect on the quality of medium density fiberboard بررسی چسب اوره‌فرمالدئید برپایۀ فرمالین و فرم اوره و مقایسۀ اثر آن بر کیفیت تخته فیبر با دانسیتۀ متوسط 347 356 70188 10.22059/jfwp.2018.267326.968 FA فرزین بشرخواه کارشناس برق الکترونیک، شرکت تولیدکنندۀ صنعتی، آرین مریم، رشت، ایران ناهید رستگارفر دکترای فراورده‌های چندسازۀ چوبی، شرکت تولیدکنندۀ صنعتی، رشت، ایران Journal Article 2018 10 21 The aim of this study was to investigate the effect of the primary material of urea formaldehyde adhesive on the physical and mechanical properties of the medium density boards. In this study, two types of urea formaldehyde adhesive based on formalin and urea formaldehyde condensates were used. The adhesives made with both primary materials had low molar ratio of formaldehyde to urea (grade E1). The effect of press factor on the four levels (8, 8.2, 8.4, 8.6 s/mm) and the amount of adhesive at four levels (9, 9.5, 10, 10.5) percent on the physical properties such as thickness swelling and mechanical properties including flexural modulus, elastic modulus and internal bonding of the resulted boards of two different types of adhesives were studied. The results showed that the resulting boards with formalin-based urea formaldehyde adhesive had the highest flexural strength, elastic modulus and internal bonding, and also the least percentage of thickness swelling compared to the boards made with the urea formaldehyde-based adhesive. By increasing the press factor, the boards made with formalin-based adhesive compared to the adhesive based on the formaldehyde condensate had the same performance in lower consumption percentage. The use of formalin, despite the high quality of the resulting boards, requires a special maintenance requirement in the industry, in comparison to the urea-based adhesive based boards, due to high temperature instability. هدف این پژوهش، بررسی اثر نوع مادۀ اولیۀ سازندۀ چسب اوره‌فرمالدئید بر ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی تخته فیبر با دانسیتۀ متوسط است. در این بررسی از دو نوع چسب اوره‌فرمالدئید برپایۀ فرمالین و فرم اوره استفاده شد. چسب‌ها با هر دو نوع مادۀ اولیه با نسبت مولی کم فرمالدئید به اوره (درجۀ E₁) به کار گرفته شدند. اثر فاکتور پرس در چهار سطح (8، 8/2، 8/4 و 8/6 ثانیه بر میلی‌متر) و مقدار چسب مصرفی در چهار سطح (9، 9/5، 10 و 10/5 درصد) بر ویژگی‌های فیزیکی شامل واکشیدگی ضخامت و ویژگی‌های مکانیکی شامل مدول خمشی (MOR)، مدول الاستیسیته (MOE) و چسبندگی داخلی (IB) تخته‌های حاصل با دو نوع چسب مختلف بررسی شد. نتایج نشان داد که تخته‌های حاصل با چسب اوره‌فرمالدئید برپایۀ فرمالین، بیشترین مقاومت خمشی، مدول الاستیسیته و مقاومت چسبندگی داخلی و کمترین درصد واکشیدگی ضخامت را در مقایسه با تخته‌های حاصل با چسب اوره‌فرمالدئید برپایۀ فرم اوره داشتند. تخته‌های ساخته‌شده با چسب برپایۀ فرمالین نسبت به چسب برپایۀ فرم اوره در درصدهای کمتر مصرف، عملکرد یکسانی داشتند. استفاده از فرمالین با وجود کیفیت مطلوب تخته‌های حاصل از آن در مقایسه با تخته‌های حاصل از چسب برپایۀ فرم اوره، به‌دلیل ناپایداری در دمای کم، به شرایط نگهداری ویژه‌ای در صنعت نیاز دارد. https://jfwp.ut.ac.ir/article_70188_5a9857ab5d81cfe5edddd5fc5b13a748.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 71 4 2019 02 20 Dissolving pulp production from auto-hydrolyzed Kenaf stalk fibers by Soda-AQ process in biorefinery approach تولید خمیرکاغذ حل‌شونده با فرایند سودا-آنتراکینون از الیاف ساقۀ کنف خودهیدرولیزشده در مفهوم پالایش زیستی 357 366 70189 10.22059/jfwp.2018.268402.973 FA حسین جلالی ترشیزی استادیار، دانشکدۀ مهندسی فناوری‌های نوین، دانشگاه شهید بهشتی محمد دهمرده قلعه نو استادیار، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه زابل علی خلیلی گشت رودخانی دانش‌آموختۀ دکتری تخصصی، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه تهران محمدحسین اسماعیلی دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Journal Article 2018 10 27 Dissolving pulp, generally producing from wood and cotton linter and is determined as high α-cellulose which is widely used by numerus cellulosic products like microcelluloses, nanocelluloses and various cellulose derivatives. Huge attempts have been focused on non-woods as pulping raw materials, due to limitations of the resources of wood and cotton. Extreme exploitation of biomass via extraction and conversion of unsuitable components respect to a special application (non-cellulosic materials in dissolving pulp) is biorefinery purpose. Toward biorefinery approach, in this study Kenaf (<em>Hibiscus cannabinus</em>) stalk pre-hydrolyzed by hot water and the optimum residence time (40min) at 160 ^oC was selected based on the stalk yield loss (27 wt%) and then subjected to soda-anthraquinone pulping at different alkaline and time levels. Concerning optimum purity and brightness, the pulped biomass under 22 wt% alkalinity at 90 min with 17.8 kappa NO and pulping yield of 65.9 wt% was followed by AD₁EpD₂P bleaching sequences based on kappa factors of 0.3, 0.4 and 0.45. Pre-hydrolyze treatment revealed that the yield and acidity reduced due to hemicelluloses removal that were increased by longer times which is valuable respected to the biorefinery approach and α-cellulose requirements. Bleaching Kappa factor of 0.45 resulted in: kappa NO. 1, yield 30.6 wt% (based on the kenaf stalk), α-cellulose 94.1 wt%, viscosity 6.4 cP, ash content 0.51%, DP 1670, and brightness 80.9 respectively. Kappa factor increment led to yield (-2.2%) and ash (-0.25%) loss, together with increase in viscosity (+2%), brightness (+4.3%) and degree of polymerization (+360). Therefore, kenaf stalk could be used as a proper non woody feedstock for α-cellulose production. خمیرکاغذهای حل‌شونده واجد آلفاسلولز بالا، اغلب از چوب و لینترپنبه تولید می‌شوند و کاربرد وسیعی در تولید فراورده‌های متعدد سلولزی مانند میکروسلولزها، نانوسلولزها و مشتقات متنوع سلولزی دارند. محدودیت دسترسی به چوب و پنبه، سبب اجرای پژوهش‌های فراوانی در زمینۀ گیاهان غیرچوبی به‌عنوان منبع اولیۀ این نوع خمیرکاغذ شده است. استفادۀ حداکثری زیست‌توده از طریق استخراج و تبدیل اجزای غیرمفید در هر کاربرد (مواد غیرسلولزی در خمیرکاغذهای حل‌شونده) هدف پالایش زیستی است. از این‌رو در این پژوهش با رویکرد پالایش زیستی، چیپس‌های ساقۀ کنف ابتدا با آب داغ پیش‌هیدرولیز شده و براساس افت بازدهی (27 درصد)، تیمار بهینه (دمای 160 درجۀ سانتی‌گراد و زمان ماند 40 دقیقه)، تحت پخت سودا- آنتراکینون در سطوح قلیایی و زمانی مختلف قرار گرفتند. مبتنی بر درجۀ روشنی و خلوص بهینه، خمیرکاغذ پخت‌شده در 22 درصد قلیا و 90 دقیقه با عدد کاپای 17/8 و بازدهی پخت 65/9 درصد توسط توالی AD₁EpD₂P براساس فاکتور کاپاهای 0/45، 4/0 و 0/3 رنگبری شد. نتایج پیش‌هیدرولیز نشان‌دهندۀ افت بازدهی و اسیدیته به‌واسطۀ خروج همی‌سلولزها و تشدید آن با افزایش زمان است که از منظر پالایش زیستی و الزامات آلفاسلولز مفید است. رنگبری در فاکتور کاپای 0/45 عدد کاپا را به 1 کاهش داد که بازدهی 30/6 درصد (نسبت به ساقۀ کنف)، مقدار آلفاسلولز 94/1 درصد، گرانروی cP 6/4، خاکستر (0/51 درصد)، درجۀ پلیمریزاسیون 1670 و روشنی 80/9 درصد را سبب شد. افزایش فاکتور کاپا سبب کاهش بازدهی (2/2 درصد) و مقدار خاکستر (0/25 درصد) و افزایش گرانروی (2 درصد)، روشنی (4/3 درجه) و درجۀ پلیمریزاسیون (360 واحد) شد. بنابراین ساقۀ کنف را می‌توان مادۀ اولیۀ غیرچوبی مناسبی برای تولید آلفاسلولز درنظر گرفت. https://jfwp.ut.ac.ir/article_70189_8613fc0607c1469670adec66d9e8df20.pdf