دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 78 4 2026 02 09 Monitoring the three decades of stand structural dynamics and its effects on aboveground carbon stock across Tiromrood forests of Northeast Iran پایش تأثیر سه دهه تغییرات مؤلفه‌های ساختاری بر موجودی کربن روز‌مینی جنگل‌های تیروم‌رود شمال ایران 347 365 105576 10.22059/jfwp.2026.402368.1372 FA محمد صادق رحیمیان گروه جنگلداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران. کامبیز طاهری آبکنار گروه جنگلداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران. مریم کاظم پور لارسری گروه جنگلداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه‌سرا، ایران. Journal Article 2025 09 18 On a global scale, monitoring changes in species diversity and structural components over time, as well as the consequences of management practices and their effects on aboveground carbon stock (AGCS), is essential to mitigate or even halt climate change and biodiversity loss. To achieve this aim, 31 plots of 1000 m² were established in managed (single-tree selective logging) and unmanaged (control) stands and were compared in terms of temporal trends in diversity indices (i.e., species richness (S), Shannon–Wiener diversity (Hs), and Simpson’s evenness (Se)) and structural components (i.e., stand density per hectare (SDha), coefficient of variation of diameter at breast height (CVD), height (CVH), and basal area (CVBA)) across three decades (2004, 2014, and 2024). Multiple linear regression models (MLRs) and structural equation models (SEMs) were developed to investigate the effects of changes in stand structural components and tree physiographical variables on AGCS in the Tyromroad forest of Mazandaran Province. The results showed that AGCS, O₂ production, and CO₂ absorption in unmanaged stands increased over the three decades (2004–2024) and were higher than those in managed stands. The S index in 2004, AGCS and the Se index in 2014 and 2024, as well as CVD and CVBA in 2024 and CVH in 2014, showed significant differences between managed and unmanaged stands. According to mixed ANOVA results, management strategy had a significant effect on AGCS, the S index, the Se index, CVD, and CVBA. The MLR and SEM results for both managed and unmanaged stands indicated a significant negative effect of the Se index and a significant positive effect of SDha on AGCS. Therefore, the technically appropriate implementation of the single-tree selective logging method, by simulating natural degradation processes at a small scale, appears to be a suitable approach for species diversity conservation and enrichment in the northern forests of Iran. در مقیاس جهانی، پایش زمانی تغییرات تنوع گونه‌ای، مؤلفه‌های ساختاری و پیامدهای مدیریتی و بررسی تأثیر آنها بر موجودی کربن روزمینی (AGCS) در مواجهه با تغییرات اقلیمی و کاهش تنوع زیستی ضروری است. به این منظور، 31 قطعه‌نمونة 10 آری در توده‌های مدیریت‌شده (تک‌گزینی) و مدیریت‌نشده (شاهد) انتخاب و روند تغییرات شاخص‌های تنوع (غنا (S)، شانون-وینر (Hs) و یکنواختی سیمپسون (Se) و ویژگی‌های ساختاری (تراکم در هکتار (SDha)، ضریب تغییرات قطر برابر سینه (CVD)، ارتفاع (CVH) و سطح رویة زمینی (CVBA)) طی سه دهه (1382، 1392 و 1402) مقایسه شدند. مدل‌های رگرسیون چندگانه (MLRs) و مدل‌های معادلات ساختاری (SEMs) برای بررسی تأثیر مؤلفه‌های ساختاری و متغیرهای فیزیوگرافی درختان بر AGCS جنگل‌های تیروم‌رود شهرستان تنکابن استان مازندران به‌کار رفتند. نتایج نشان داد که AGCS، تولیدO2 و جذب CO2 توده‌های مدیریت‌نشده ضمن افزایش در طی سه دهه، نسبت به توده‌های مدیریت‌شده بالاتر بود. شاخص‌ Sدهة 1382، AGCS و شاخص‌ Se دهه‌های 1392 و 1402، CVD و CVBA دهة 1402 و CVH دهة 1392 توده‌های مدیریت‌شده و مدیریت‌نشده، تفاوت معنی‌داری داشتند. نتایج تحلیل واریانس آمیخته حاکی از تأثیر معنی‌دار نوع مدیریت بر AGCS، شاخص S، شاخص Se، CVD و CVBA بود. نتایج MLRs و SEMs در توده‌های مدیریت‌شده و مدیریت‌نشده بیانگر اثرات منفی و معنی‌دار شاخص Se و مثبت و معنی‌دار SDha بر AGCS بود. بنابراین، اجرای اصولی شیوة تک‌گزینی به‌دلیل الگوبرداری از شرایط تخریب طبیعی در مقیاس کوچک، روشی مناسب برای حفظ و ارتقای تنوع گونه‌ای جنگل‌های شمال کشور است.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_105576_ec8c43246f7bc3cf4c1ba8d28e864dfb.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 78 4 2026 02 09 Benchmarking of nano-fibrillated Lignocellulose based on evaluation of turbidity of suspension عیارسنجی لیگنوسلولز نانوفیبریله براساس ارزیابی کدری سوسپانسیون 367 379 105575 10.22059/jfwp.2026.402024.1369 FA فائقه موسوی گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، مازندران، ایران. امیر خسروانی گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، مازندران، ایران. پژمان رضایتی چرانی گروه جنگلداری و صنایع سلولزی، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم‌الانبیاء بهبهان، ایران. Journal Article 2025 10 08 The production and application of nano-fibrillated cellulose and lignocellulose have been developed across a wide range of fields. Nevertheless, the diversity of raw materials and processing methods results in considerable variation in nanofibril properties, highlighting the need for simple and efficient indices to assess their quality for benchmarking purposes. The objective of this study was to investigate the feasibility of using suspension turbidity as an indirect criterion for benchmarking the quality of nano-fibrillated cellulose and lignocellulose. For this purpose, three types of poplar kraft pulp with different lignin contents (0.3%, 6.6%, and 12.6%) were produced and subjected to nano-fibrillation using an ultra-fine grinder. The chemical composition, crystallinity index, average nanofibril diameter, suspension turbidity, fibrillation yield, and mechanical properties of the produced films were evaluated. The results indicated that turbidity is a significant indicator for evaluating the quality and benchmarking of nano-fibrillated lignocellulose. Specifically, a 38% variation in turbidity was observed depending on the type of raw material, whereas benchmarking based on the tensile strength of the produced films—despite being time-consuming and susceptible to numerous errors during film preparation and measurement—showed a maximum difference of only 20% between the lowest and highest values. Moreover, the results showed that nano-fibrillated lignocellulose containing 6.6% lignin exhibited the lowest turbidity index, which was attributed to more effective fibrillation. Therefore, turbidity measurement is proposed as a simple, low-cost, and non-destructive approach for evaluating nanofibril quality, alongside conventional indices such as tensile strength and fibrillation yield. This method may also play a valuable role in the development of on-line, industrial-scale benchmarking of nano-fibrillated lignocellulose. تولید و کاربرد انواع سلولز و لیگنوسلولز نانوفیبریله در طیف وسیعی از زمینه‌ها توسعه پیدا کرده‌ است. با این حال، تنوع منابع اولیه و روش های تولید موجب تفاوت‌های چشمگیر در ویژگی‌های نانوفیبریل‌ها شده و نیاز به شاخص‌های ساده و کارآمد برای سنجش کیفیت آنها برای عیارسنجی را آشکار می‌سازد. هدف این پژوهش، بررسی قابلیت استفاده از شاخص کدورت سوسپانسیون به‌عنوان معیاری غیرمستقیم برای عیارسنجی کیفیت سلولز و لیگنوسلولز نانوفیبریله بود. برای این منظور، سه نوع خمیر کرافت صنوبر با مقادیر متفاوت لیگنین (0/3، 6/6 و 12/6درصد) تهیه و سپس با استفاده از دستگاه سوپر آسیاب دیسکی تحت فرآیند نانوفیبریله شدن قرار گرفتند. ترکیب شیمیایی، درصد بلورینگی، میانگین قطر نانوالیاف، کدورت سوسپانسیون، بازدة نانوفیبریله شدن و خواص مکانیکی فیلم‌های تولیدی ارزیابی شد. براساس نتایج، شاخص کدری به‌عنوان یک شاخص مهم در ارزیابی کیفیت و عیارسنجی لیگنوسلولز نانوفیبریله شناخته شد، به‌طوری که 38 درصد تفاوت این ویژگی در اثر تغییر مادة اولیه مشاهده شد در حالی‌که در عیارسنجی براساس مقایسة مقاومت کششی فیلم‌های تولیدی، با وجود صرف وقت بسیار، خطاهای متعدد در نحوة تولید فیلم و اندازه‌گیری، حداکثر تفاوت مشاهده شده بین کمترین و بیشترین مقدار، در حد 20 درصد برآورد شد. همچنین نتایج نشان داد، لیگنوسلولز نانوفیبریلة حاوی 6/6 درصد لیگنین، به‌دلیل نانوفیبریله شدن بهتر، کمترین شاخص کدری را داشته ‌است. بنابراین، سنجش کدورت، به‌عنوان روشی ساده، کم‌هزینه و غیرمخرب برای ارزیابی کیفیت نانوفیبریل در کنار شاخص‌های مرسوم مانند مقاومت کششی و بازدة نانوفیبریلاسیون ارزیابی شد که می‌تواند حتی به‌صورت برخط در عیارسنجی صنعتی لیگنوسلولز نانوفیبریله نقش مؤثری ایفا کند.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_105575_2b1c2292b83441039ef94f572d2336d9.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 78 4 2026 02 09 Beech annual radial growth change assessment across elevation ranges in the Kheyrud forest بررسی تغییرات رویش شعاعی سالانة درختان راش در دامنه‌های ارتفاعی مختلف جنگل خیرود 381 392 105529 10.22059/jfwp.2025.398743.1358 FA حسین سالاروند شمسی گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. پرویز فاتحی گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. منوچهر نمیرانیان گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. رضا اولادی گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. Journal Article 2025 07 19 Altitude, as a key environmental factor, significantly affects tree growth. This study investigated the variations in the annual radial growth of beech trees over a 60-year period (1964–2024) across three altitudinal ranges: below 1,000 m, 1,000–1,400 m, and above 1,400 m a.s.l. in the Kheyrud Educational and Research Forest. To this end, 30 field sample plots (30 × 30 m) were established in pure beech stands, and a total of 150 dominant trees were selected, from which two increment cores per tree were extracted. After measuring tree-ring widths and performing cross-dating, both raw annual ring-width chronologies and detrended time series were constructed, and their statistical quality indices were calculated. The results revealed significant differences in mean radial growth among the altitudinal ranges. Radial growth was greatest at mid-elevations (1,000–1,400 m) and lowest above 1,400 m. However, during the last 30 years, beech trees at the lowest elevations slightly outperformed those at mid-elevations. Moreover, the detrended chronologies indicated that growth patterns at low and mid-elevations were more consistent with each other, whereas trees at higher elevations displayed a different growth pattern and were more sensitive to environmental changes. Overall, the findings suggest that altitude exerts a negative effect on beech growth, although the magnitude and form of this effect vary among altitudinal ranges, with mid-elevations providing the most favorable conditions for growth. ارتفاع از سطح دریا یکی از عوامل کلیدی مؤثر بر رویش درختان است. این پژوهش به بررسی تغییرات رویش شعاعی سالانة درختان راش طی یک دورة ۶۰ ساله (۱۳۴۳ تا ۱۴۰۳) در سه دامنة ارتفاعی کمتر از ۱۰۰۰ متر، ۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰ متر و بیش از ۱۴۰۰ متر در جنگل آموزشی و پژوهشی خیرود پرداخته است. بدین‌منظور ۳۰ قطعه‌نمونة مربعی ۳۰×۳۰ متری در رویشگاه‌های خالص راش طراحی و در مجموع ۱۵۰ درخت انتخاب و از هر درخت دو مغزی رویشی برداشت شد. پس از اندازه‌گیری پهنای حلقه‌های رویشی و تطابق دورةزمانی، سری‌های زمانی پهنای خام حلقة سالانه و سری‌های روندزدایی‌شده (استاندارد) استخراج و شاخص‌های آماری برای بررسی کیفیت آنها محاسبه شد. نتایج نشان داد که تفاوت معنی‌داری بین میانگین رویش شعاعی درختان در دامنه‌های ارتفاعی مختلف در این منطقه وجود دارد. بیشترین رویش شعاعی در دامنة ارتفاعی ۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰ متر و کمترین رویش شعاعی، در ارتفاعات بیش از ۱۴۰۰ متر مشاهده شد. با این حال، درختان راش در پایین‌ترین دامنه‌های ارتفاعی طی ۳۰ سال گذشته‌ اندکی عملکرد بهتری نسبت به دامنه‌های میانی داشته‌اند. همچنین سری‌های روندزدایی‌شده نشان دادند که الگوهای رشد در ارتفاعات پایین و میانی همخوانی بیشتری با هم دارند، اما در ارتفاعات بالاتر الگوی رشد متفاوت از ارتفاعات پایین‌تر بوده و نسبت به تغییرات محیطی حساس‌تر است. به‌طور کلی، یافته‌ها حاکی از آن است که دامنة ارتفاعی میان‌بند (۱۰۰۰ تا ۱۴۰۰) بهترین بستر را برای رشد فراهم کرده است.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_105529_0480fafbc2152f881fef01426d51168d.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 78 4 2026 01 21 The effect of aqueous leaf extracts of Prosopis cineraria (L.) Druce and Prosopis juliflora (Sw.) D.C on seed germination and seedling growth of Taverniera spartea under in vitro condition اثر عصارة آبی برگ کهور ایرانی (Druce (L.) Prosopis cineraria) و کهور آمریکایی (D.C (Sw.) Prosopis juliflora) بر جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچة گونة لاتی شرایط درون‌شیشه‌ای 393 402 105528 10.22059/jfwp.2025.403650.1374 FA مریم مصلحی بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران. 0000-0003-2065-5234 سید موسی صادقی موسسة تحقیقات جنگل‎ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. عبدالحمید حاجبی بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران. وحید فراشی گروه مهندسی منابع طبیعی، مدیریت و کنترل بیابان، دانشگاه هرمزگان، هرمزگان، بندرعباس، ایران. فاطمه کنشلو موسسة تحقیقات جنگل‎ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. Journal Article 2025 10 05 Considering the extensive afforestation of non-native Prosopis (mesquite) species in southern Iran and the ongoing debate regarding their allelopathic effects, this study investigated the effects of different concentrations of leaf extracts from native (P. cineraria) and non-native (P. juliflora) Prosopis species on the germination and early growth of Taverniera spartea under laboratory conditions. Thirty healthy mother plants of T. spartea were randomly selected from the forest floor vegetation in Sirik County. Following seed collection and viability assessment, 15 seeds per treatment, with four replications, were placed in Petri dishes lined with filter paper moistened with leaf extract solutions at concentrations of 0, 2, 4, 6, and 8%. The measured variables included germination percentage, radicle length, and plumule length. Data were analyzed using a General Linear Model (GLM). The results indicated that the greatest plumule lengths occurred in the control (2.68 cm) and 4% (2.33 cm) treatments, while the highest germination percentage was observed at the 6% concentration (15.83%) (P<0.05). Furthermore, the native Prosopis treatment yielded higher values for germination percentage (17%), radicle length (2.83 cm), and plumule length (2.43 cm) compared to the non-native Prosopis. Interaction analysis revealed that leaf extracts of the native Prosopis species, particularly at moderate concentrations (4 and 6%), enhanced both germination and early seedling growth of T. spartea. In contrast, the non-native Prosopis species exhibited inhibitory effects. Differences in the concentration of inhibitory compounds and the greater ecological compatibility of local fauna and flora with the native species P. cineraria may explain the contrasting allelopathic effects observed between the two Prosopis species. Overall, the findings suggest that native Prosopis species exert a stimulatory influence on the early growth of T. spartea. Therefore, the use of native Prosopis species is recommended in afforestation programs, while the potential adverse impacts of non-native species should be mitigated through appropriate management and planning. با توجه به جنگلکاری‌های گستردة گونة غیر بومی کهور در جنوب ایران و وجود دیدگاه‌های متفاوت در خصوص اثرات دگرآسیبی آن، در این پژوهش اثر غلظت‌های مختلف عصاره برگ دو گونة کهور بومی Prosopis cineraria و غیر بومی و P. Juliflora بر جوانه‌زنی و رشد اولیة گونة علفی لاتی (Taverniera spartea (Burnm. F.) DC.) در شرایط درون‎شیشه‎ای بررسی شد. بدین‌منظور، 30 بوتة مادری سالم لاتی به‌صورت تصادفی از پوشش کف جنگل‎های شهرستان سیریک انتخاب و پس از جمع‌آوری بذر و تعیین قوه‌نامیه، 15 بذر در هر تیمار با چهار تکرار بر روی کاغذ صافی آغشته به عصارة برگ (0، 2، 4، 6 و 8 درصد) قرار گرفت. مقادیر مربوط به طول ریشه‌چه، ساقه‌چه و درصد جوانه‌زنی اندازه‌گیری شدند و با استفاده از آنالیز GLM مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج نشان داد بیشترین طول ساقه‌چه در تیمار شاهد یا صفر درصد (2/68سانتی‌متر) و غلظت 4 درصد (2/32 سانتی‌متر) و بیشترین درصد جوانه‌زنی در غلظت 6 درصد (15/83 درصد) به‌دست آمد (0/05>P). همچنین درصد جوانه‌زنی (17 درصد)، طول ریشه‌چه (2/83 سانتی‌متر) و ساقه‌چه (2/43 سانتی‌متر) در تیمار گونة کهور بومی بیشتر از کهور آمریکایی بود. نتایج اثرات متقابل نشان داد که عصارة برگ کهور بومی تا غلظت‌های میانه (4 و 6 درصد) موجب افزایش درصد جوانه‌زنی و رشد اولیة بذر گونة لاتی شد. به‌نظر می‌رسد تفاوت در میزان ترکیبات بازدارنده در دو گونة کهور و نیز سازگاری بیشتر فون و فلور منطقه با گونة بومی P. cineraria، عامل تفاوت در اثرات مهاری و تحریک‌کنندگی این دو گونه باشد. در مجموع، برخلاف گونة کهور آمریکایی، کهور بومی اثر تحریک‌کننده بر رویش اولیة گونة لاتی در شرایط آزمایشگاهی (پتری دیش) داشت. بنابراین، توصیه می‌شود در برنامه‌های جنگلکاری از گونة بومی استفاده شود؛ همچنین در صورت ضرورت به‌کارگیری گونة غیر بومی، باید اثرات جانبی آن با برنامه‌ریزی و مدیریت مناسب کنترل شود.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_105528_97f23ff851772e69eeed7013b5944c4f.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 78 4 2026 02 09 Comparison of the effect of nanosilica, nanoclay, nanographene and carbon nanotubes on the tribological and mechanical properties of polyvinyl chloride-wood flour composites مقایسة اثر نانوسیلیس، نانورس، نانوگرافن و نانولولة کربنی بر خواص سایشی و مکانیکی چندسازة ساخته‌شده از پلی‌وینیل کلراید-آرد چوب 403 417 105531 10.22059/jfwp.2025.396855.1349 FA بهزاد کرد گروه سلولزی و بسته‌بندی، پژوهشکدة شیمی و پتروشیمی، پژوهشگاه استاندارد، کرج، ایران. مهدی روحانی گروه سلولزی و بسته‌بندی، پژوهشکدة شیمی و پتروشیمی، پژوهشگاه استاندارد، کرج، ایران. 0009-0001-9451-4322 فرناز موحدی گروه سلولزی و بسته‌بندی، پژوهشکدة شیمی و پتروشیمی، پژوهشگاه استاندارد، کرج، ایران. Journal Article 2025 06 07 In this study, the abrasion and tribological performance of polyvinyl chloride–wood flour composites reinforced with nanosilica, nanoclay, nanographene, and carbon nanotubes were investigated. Moreover, the mechanical strength and hardness of specimens containing nanoparticles were compared with those of control samples. To achieve this objective, wood flour was mixed with polyvinyl chloride at a weight ratio of 50% by melt compounding. Nanoparticles were used at various loading levels of 1, 2, 3, and 5% (by weight). Tribological tests were performed according to the pin-on-disk method, and wear resistance and friction coefficient were measured. The morphological aspects of the specimens were characterized using field emission scanning electron microscopy (FESEM) to evaluate the dispersion of nanoparticles in the composites. The results indicated that the presence of nanoparticles in the polymer matrix improved the tribological behavior of the composites by reducing the wear rate and increasing the friction coefficient. However, the tribological properties of the samples decreased with the inclusion of high nanoparticle loadings (5% by weight). The lowest weight loss was observed for specimens containing nanosilica, nanographene, carbon nanotubes, and nanoclay, with values of 0.11, 0.14, 0.19, and 0.22 g at the 3 wt% loading level, respectively. The weight loss of the control samples was 0.33 g. The evaluation of hardness and mechanical properties (flexural strength, flexural modulus, tensile strength, and tensile modulus) showed that the highest values were obtained in composites containing 3% nanosilica. Morphological observations revealed that nanoparticles were homogeneously and well dispersed in the samples, whereas improper dispersion and agglomeration occurred at the higher nanoparticle content of 5% by weight. در این پژوهش عملکرد سایشی چندسازة ساخته‌شده از پلیوینیل کلراید-آرد چوب که با نانوسیلیس، نانورس، نانوگرافن و نانولولة کربنی تقویت شده است، ارزیابی شد. همچنین، خواص مکانیکی و سختی نمونه های دارای نانوذرات و نمونه های شاهد مقایسه شدند. برای این منظور، آرد چوب با نسبت وزنی 50 درصد با پلیوینیل-کلراید به روش اختلاط مذاب با یکدیگر ترکیب شدند. نانوذرات در مقادیر مختلف 1، 2، 3 و 5 درصد وزنی بهکار گرفته شد. آزمون سایش مطابق روش پین دیسک بر روی نمونه ها انجام شد و مقاومت به سایش و ضریب اصطکاک آنها اندازه گیری شد. جنبة ریخت‌شناسی نمونه‌ها به‌منظور مطالعة نحوة پراکنش نانوذرات در چندسازه ها با استفاده از میکروسکوپ الکترونی روبشی گسیل میدانی (FE-SEM) انجام شد. نتایج نشان داد وجود نانوذرات موجب بهبود رفتار سایشی چندسازه ها از طریق کاهش نرخ سایش و افزایش ضریب اصطکاک آن می‌شود. همچنین در هنگام استفاده از نانوذرات در مقادیر زیاد (5 درصد وزنی)، خواص سایشی نمونه ها کاهش مییابد. کمترین مقدار کاهش وزن به‌ترتیب در نمونه‌های حاوی نانوسیلیس، نانوگرافن، نانولولة کربنی و نانورس برابر 0/11، 0/14، 0/19، و 0/22گرم در سطح بارگذاری 3 درصد مشاهده شد. مقدار کاهش وزن در نمونههای شاهد 0/33 گرم گزارش شد. یافته های حاصل از ارزیابی سختی و استحکام مکانیکی (مقاومت خمشی، مدول الاستیسیتة خمشی، مقاومت کششی و مدول الاستیسیتة کششی) نشان داد که بیشترین مقدار این ویژگی ها در چندسازه های حاصل از اختلاط با 3 درصد نانوسیلیس به‌دست آمد. تصاویر میکروگراف های الکترونی نشان داد که نانوذرات به طور همگن و مناسب در نمونه ها پراکنش یافته اند، اما با افزایش مقدار نانوذرات تا سطح 5 درصد، پراکنش نامناسب و تجمع ذرات اتفاق م یافتد.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_105531_83f919803b8ee1a632df6d21b9252cb0.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 78 4 2026 02 09 Quantitative, qualitative and structural characterization of cellulose extracted from the green macroalgae Cladophora sp. شناسایی کمی، کیفی و ساختاری سلولز استخراج شده از ماکرو‌جلبک سبز Cladophora sp. 419 432 105530 10.22059/jfwp.2025.398125.1355 FA فاطمه اسدی گروه علوم و مهندسی کاغذ، دانشکدة مهندسی چوب و کاغذ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران. محمد هادی آریائی منفرد گروه علوم و مهندسی کاغذ، دانشکدة مهندسی چوب و کاغذ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران. احمد رضا سرائیان گروه علوم و مهندسی کاغذ، دانشکدة مهندسی چوب و کاغذ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران. سحاب حجازی گروه علوم و مهندسی کاغذ، دانشکدة مهندسی چوب و کاغذ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران. Journal Article 2025 07 14 Cellulose extracted from algal sources has attracted considerable attention as a high-value biopolymer due to its unique physicochemical characteristics and wide range of potential applications. Despite recent advances in cellulose extraction techniques from algal biomass, further investigation and optimization of physicomechanical methods are still required to obtain cellulose with desirable properties and enhanced processability. In this study, cellulose was extracted and characterized from the green macroalga Cladophora sp. through a multistep chemo-mechanical process consisting of methanol pretreatment, alkaline treatment (NaOH), and two-stage bleaching using H₂O₂/NaOH and NaClO. The final product was characterized by Fourier transform infrared spectroscopy (FTIR), chemical composition analysis, yield determination, α-cellulose content, intrinsic viscosity, and degree of polymerization (DP). The purification process markedly reduced the protein and ash contents to 0.7% and 0.51%, respectively, while increasing the α-cellulose purity to 91.6%. Although the DP decreased significantly from 2500 to 1290 (approximately 48.5%) during the NaClO bleaching stage, this reduction may facilitate subsequent mechanical treatments for nanocellulose production. The overall cellulose yield was 69.9%, highlighting the high potential of Cladophora sp. as a sustainable source for producing high-purity cellulose. FTIR results further confirmed the effective removal of non-cellulosic constituents (lipids, hemicelluloses, lignin, and pigments) and the corresponding enhancement in cellulose purity. Overall, the findings demonstrate the efficiency of the proposed extraction approach for obtaining high-purity cellulose fibers with desirable physicochemical properties. سلولز استخراج شده از منابع جلبکی، به عنوان یک مادة زیستی با ارزش افزودة بالا و داشتن ویژگی‌های منحصربه‌فرد، توجه قابل ملاحظه‌ای را در حوزه‌های مختلف به خود جلب نموده است. با وجود پیشرفت‌های اخیر در روش‌های مختلف استخراج سلولز از زیست‌تودة جلبک‌ها، این مسئله همچنان نیازمند بررسی و بهینه‌سازی روش‌های فیزیکی-مکانیکی برای تولید سلولز با ویژگی‌های مطلوب و قابلیت فرآوری است. این مطالعه به استخراج و مشخصه‌یابی سلولز از ماکروجلبک سبز کلادوفورا (Cladophora sp.) با استفاده از یک فرآیند شیمیایی-مکانیکی چندمرحله‌ای، شامل پیشتیمار با متانول، تیمار قلیایی (NaOH) و رنگبری دو مرحله ای (H2O2/NaOH) و (NaClO) می پردازد. محصول نهایی با آنالیزهای FTIR، ترکیب شیمیایی، درصد بازده، میزان آلفاسلولز، ویسکوزیتة ذاتی و درجة پلیمریزاسیون (DP) شناسایی شد. فرآیند خالص‌سازی منجر به کاهش قابل ملاحظة پروتئین تا 0/7 درصد و خاکستر تا 0/51 درصد و افزایش خلوص آلفاسلولز تا 91/6 درصد شد. اگرچه این فرآیند با کاهش قابل ملاحظة DP، از 2500 به 1290 (حدود 48/5درصد) در مرحلة رنگبری با NaClO همراه بود، اما این کاهش می‌تواند فرآیندهای مکانیکی بعدی برای تولید نانوسلولز را تسهیل کند. بازدة کلی 69/9 درصد محاسبه شد، که بر قابلیت زیاد جلبک کلادوفورا به عنوان منبعی پایدار برای تولید سلولز با خلوص زیاد تأکید می‌کند. نتایج FTIR، نیز حذف مؤثر ترکیبات غیرسلولزی (لیپیدها، همی‌سلولزها، لیگنین و رنگدانه‌ها) و افزایش خلوص سلولز را تأیید کرد. این پژوهش اثربخشی فرآیند پیشنهادی را در تولید الیاف سلولز با خلوص بالا و ویژگی‌های مطلوب نشان می‌دهد.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_105530_d74df5e8da5c831c882b3b88a4199ea5.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 78 4 2026 02 09 Root system architecture of Beech (Fagus orientalis) seedlings: applications in bioengineering تعیین معماری سیستم ریشة نهال‌های راش از منظر زیست‌مهندسی خاک 433 442 105527 10.22059/jfwp.2025.405812.1378 FA میترا رمضانی گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. احسان عبدی گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. Journal Article 2025 11 08 Plant root architecture is crucial for stability, as well as for the absorption of water and nutrients and the stabilization of soil. In this study, root architecture was investigated in the context of its application in soil bioengineering. To achieve this, 69 beech seedlings (28 seedlings from a hill with a 10% slope and 41 seedlings from a 60% slope) were extracted from the soil using the Shovelomics method. Four primary characteristics of the root system were analyzed and ranked, and mechanical strength tests were also conducted on root samples. The findings indicated that the ratio of maximum rooting depth to stem length on slopes of 10% and 60% was 32.23% and 28.94%, respectively. Furthermore, the ratio of root system diameter (i.e., root mat) to seedling crown diameter was 43.80% and 63.38% for the 10% and 60% slopes, respectively. ANCOVA results revealed that while stem length was a significant covariate, slope did not significantly influence root depth but had a significant effect on root system diameter. A positive correlation was also observed between seedling height and maximum rooting depth. The most frequent root architecture patterns observed on both slopes were classified as VH, followed by V, which are considered suitable for slope stabilization. The mechanical resistance of the seedlings fell within the range documented for mature oriental beech trees. Further ANCOVA results indicated that slope did not significantly affect the mechanical resistance of roots. Understanding root system architecture can greatly assist in the selection of bioengineering systems and in assessing the suitability of each species for specific applications. معماری سیستم ریشه نقش مهمی در پایداری گیاه، جذب آب و عناصر غذایی و تثبیت خاک دارد. روشهای مختلفی برای طبقه بندی معماری ریشه وجود دارد که پژوهش حاضر معماری را از منظر کاربرد در زیست مهندسی بررسی میکند. بدین‌منظور 69 نهال گونة راش (Fagus orientalis) از دامنه های با شیب 10 و 60 درصد با روش شاولومیکس از خاک استخراج و به آزمایشگاه منتقل شدند. چهار ویژگی سیستم ریشه شامل درصد پراکنش تعداد ریشه ها در افق های متوالی، حداکثر عمق ریشه دوانی، میزان گسترة ریشه های جانبی و تیپ اصلی پراکنش ریشه بررسی و رتبه بندی شدند. همچنین آزمایش های مقاومت مکانیکی روی نمونه ریشه ها انجام گرفت. نتایج نشان داد که میانگین نسبت عمق نفوذ ریشه به طول ساقه در شیب‌های 10 و 60 درصد به‌ترتیب 32/23و 28/94درصد و همبستگی آنها نیز مثبت و معنی دار بود. همچنین نسبت قطر سیستم ریشه به قطر تاج نهال در شیب های 10 و 60 درصد به ترتیب 43/80و 63/38 درصد بود. نتایج آنالیز کوواریانس نشان داد که شیب دامنه تأثیر معنی داری بر عمق نفوذ ریشه نداشته ولی تأثیر بر قطر سیستم ریشه معنی دار بود. بیشترین فراوانی الگوی معماری ریشه در هر دو شیب، تیپ های عمودی یا افقی (VH) و پس از آن تیپ عمودی (V) بود که الگوهای مناسبی برای پایدارسازی شیب می باشند. مقادیر میانگین مقاومت مکانیکی ریشه های نهال ها در دامنة گزارش شده برای درختان بالغ راش شرقی می باشند و نتایج نشان داد که شیب دامنه تأثیر معنی‌دار بر مقاومت مکانیکی ریشه ها ندارد. آگاهی از تیپ معماری سیستم ریشه می تواند در انتخاب و طراحی سیستم های زیست مهندسی کمک شایانی نماید و شایستگی هر گونه برای کاربرد مورد نظر را مشخص کند.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_105527_6599491cc3302fbfd2b9cf525aa639f9.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 78 4 2026 02 09 Ectomycorrhizal symbiosis: an effective solution to improve salt tolerance in white Poplar (Populus alba) همزیستی اکتومیکوریزا؛ راهکاری مؤثر برای بهبود تحمل شوری در سپیدار (Populus alba) 443 457 105603 10.22059/jfwp.2026.402849.1373 FA نرگس سپاسی موسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. سیده معصومه زمانی موسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. ریحانه غلامی قوام آباد موسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. Journal Article 2025 09 24 Poplars (Populus spp.) are important tree species in poplar plantations and agroforestry programs due to their fast growth, high biomass production, and ecological adaptability. Mycorrhizal fungi, on the other hand, directly and indirectly enhance plant growth by improving resistance to abiotic stresses such as drought, salinity, and heavy metal pollution, as well as biotic stresses such as pests and diseases. Therefore, in the context of climate change and the increasing salinization of water and land resources, the production of stress-resistant seedlings using ectomycorrhizal fungi is essential. In this study, the potential for establishing symbiosis between the ectomycorrhizal fungus Laccaria bicolor and poplar seedlings under greenhouse conditions was investigated by inoculating a fungal substrate into poplar pots. After a growth period, the morphophysiological (growth parameters and biomass production) and biochemical (major nutrient elements) characteristics of mycorrhizal and non-mycorrhizal one-year-old poplar seedlings under salt stress conditions were evaluated. Overall, the results demonstrated that L. bicolor is a suitable ectomycorrhizal fungus for forming a symbiosis compatible with the ecological characteristics of poplar trees and for enhancing nutrient availability for plant growth. Statistical analyses showed that ectomycorrhizal treatment had significant effects on growth variables (stem length), biomass production (root and shoot dry biomass), and nutrient concentrations (nitrogen, phosphorus, and potassium) in poplar seedlings. In addition, under salt stress conditions, mycorrhizal seedlings exhibited significantly higher levels of antioxidant enzyme activity, photosynthesis, and transpiration compared to non-mycorrhizal seedlings. صنوبرها (Populus spp.) به‌دلیل رشد سریع، تولید زی‌تودة بالا و سازگاری خوب با مناطق اقلیمی مختلف، از گونه‌های درختی مهم در برنامة زراعت چوب هستند. قارچ‌های میکوریز به‌صورت مستقیم و غیر مستقیم رشد گیاه را از طریق ایجاد مقاومت در برابر تنش‌های غیر زیستی مانند خشکی، شوری، آلودگی فلزات سنگین و تنش‌های زیستی مانند آفات و بیماری‌ها، بهبود می‌بخشند. بنابراین با توجه به تغییرات اقلیمی و شورشدن آب و اراضی، نیاز به استفاده از روش‌های تولید نهال‌های مقاوم به تنش با استفاده از قارچ‌های اکتومیکوریز، ضروری به‌نظر می‌رسد. در این پژوهش، امکان برقراری همزیستی بین قارچ اکتومیکوریز Laccaria bicolor و نهال‌های سپیدار (P. alba) در شرایط گلخانه با استفاده تلقیح سوبسترای قارچی به گلدان‌های سپیدار بررسی شد. پس از یک دورة رویش، ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیکی (متغیرهای رشد و تولید زی‌توده) و زیست‌شیمیایی نهال‌های یک‌سالة میکوریزایی و غیر میکوریزی سپیدار در شرایط تنش شوری ارزیابی شدند. در مجموع، نتایج نشان داد که قارچ L. bicolor گزینة مناسبی برای تشکیل همزیستی اکتومیکوریزایی سازگار با خصوصیات اکولوژیک درختان سپیدار و در دسترس قرار دادن عناصر غذایی برای رشد این گیاهان است. نتایج تجزیه‌و‌تحلیل داده‌های آماری نشان داد تیمار اکتومیکوریزی در سطح 1 درصد تأثیر معنی‌داری بر متغیرهای رشد (طول ساقه)، تولید زی‌توده (زی‌تودة خشک ریشه و اندام‌های هوایی) و غلظت عناصر غذایی (نیتروژن، فسفر و پتاسیم) در نهال‌های صنوبر داشت. همچنین در نهال‌های میکوریزی تحت شرایط تنش شوری افزایش معنی‌دار میزان آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی، فتوسنتز و تعرق نسبت به نهال‌های غیر میکوریزی مشاهده شد.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_105603_1982e5a31b2df96d90fa84012d91b91f.pdf