دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 77 2 2024 09 10 Quantification of structural diversity of Pistacia atlantica Desf. and Juniperus excelsa M. Bieb. forest stands (Case study: Irano-Turanian region, East Azerbaijan, Iran) اندازه‌گیری تنوع ساختاری توده‌های جنگلی ارس و بنه (مطالعة موردی: ناحیة رویشی ایرانی-تورانی، آذربایجان شرقی) 97 110 98648 10.22059/jfwp.2024.373745.1286 FA راهله استادهاشمی بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران. 0000-0001-7035-8663 خسرو ثاقب طالبی مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران،‌ ایران. 0000-0001-6831-7125 اکبر عبدی قاضی جهانی بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران. 0000-0003-2911-9446 جواد شیخ زاده بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران. 0009-0005-8678-804X Journal Article 2024 03 11 This research aimed to quantify the structure of juniper and pistachio forest stands. To achieve this, two one-hectare sample plots were randomly selected: Pistacia atlantica in the Eslami Island region and Juniperus excelsa M. Bieb. in the Kaghazkonan region. Quantitative measurements included diameter at breast height (DBH), collar diameter, tree height, and crown diameter for all trees. The spatial pattern of the two stands was analyzed using the distance-azimuth method, and structural diversity was assessed in terms of species mingling, tree dimensions, and spatial position based on the four nearest neighbors method. The results showed that the most abundant species were P. atlantica and Ephedra major in plot 1, and J. excelsa and Cotoneaster nummularioides in plot 2. The average DBH and canopy cover were 22 cm and 569.5 m² in plot 1, and 4 cm and 1195 m² in plot 2, respectively. Species mingling was low in plot 1 (0.31), while plot 2 had higher mingling (0.5). Additionally, crown area differentiation was high, while height differentiation was intermediate in both stands. The mean distances between trees, 7.4 m in plot 1 and 2.8 m in plot 2, indicated sparse and dense stands, respectively. The assessment of structural diversity showed high values for both stands, with plot 2 (0.539) having significantly higher diversity than plot 1 (0.459). This highlights the importance of species mixture in the structural diversity of forest stands. This information serves as an important tool for silvicultural interventions, monitoring, and evaluating forest stand management effectiveness. این پژوهش با هدف کمی‌سازی ساختار توده‌های جنگلی ارس و بنه انجام شد. بدین‌منظور، تودة بنه (Pistacia atlantica) در جزیرة اسلامی و تودة ارس (Juniperus excelsa) در منطقة کاغذکنان درنظر گرفته شدند و در هرکدام، یک قطعه‌نمونة مربعی شکل دائمی یک‌هکتاری به‌طور تصادفی پیاده شد. متغیرهای کمی قطر برابر سینه (DBH) و یقه، ارتفاع، قطر بزرگ تاج و قطرعمود بر آن برای تمام درختان اندازه‌گیری شد. الگوی پراکنش مکانی درختان با روش فاصله-آزیموت و تنوع ساختاری با استفاده از شاخص‌های مبتنی بر آمیختگی گونه‌ای، ابعاد درختان و موقعیت مکانی آنها بر اساس روش نزدیک‌ترین چهار همسایه تعیین شد. نتایج نشان داد در قطعه‌نمونة بنه، بیشترین فراوانی گونه‌ای شامل Pistacia atlantica و Ephedra major و در قطعه نمونة ارس، Juniperus excelsa و Cotoneaster nummularioides بود. میانگین DBH و سطح تاج‌پوشش در رویشگاه ارس 4 سانتیمتر و 1195 متر مربع و در رویشگاه بنه 22 سانتی متر و 5/569 متر مربع بود. میانگین شاخص آمیختگی 0/31 و 0/502 به‌ترتیب نشان‌دهندة آمیختگی گونه‌ای کم در تودة بنه و آمیختگی زیاد در تودة ارس بود. در هر دو توده اختلاف سطح تاج درختان زیاد و اختلاف ارتفاع درختان متوسط بود. مقدار متوسط فاصله 2/8 و 7/4 متر به‌ترتیب نشان داد که تودة ارس، متراکم و تودة بنه، تنک بود. ارزیابی نهایی نشان داد، تنوع ساختاری هر دو توده زیاد، اما تنوع ساختاری ارس (0/539) نسبت به بنه (0/459) در سطح معنی‌داری (5 درصد) بیشتر بود که اهمیت آمیختگی گونه‌ای در تنوع ساختاری را نمایان ساخت. اطلاعات به‌دست آمده، ابزار مهمی برای دخالت‌های پرورشی در توده، پایش و ارزیابی کارآمدی مدیریتی محسوب می‌شوند.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_98648_2f9e3a66fc284cd36d7763c4e61d07fe.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 77 2 2024 09 10 Comparison of Gaussian process regression and least squares linear regression to estimate above-ground biomass using Sentinel-2 data (Case study: Kheyrud Forest) مقایسة کارآیی رگرسیون‌های گاوسی و خطی در برآورد زی‌توده با استفاده از تصاویر ماهوارة سنتینل-2 (مطالعة موردی: جنگل خیرود) 111 126 98652 10.22059/jfwp.2024.372352.1284 FA بهنوش ستوده گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0009-0000-1676-779X پرویز فاتحی گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0002-1667-4750 منوچهر نمیرانیان گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0009-0007-3679-4278 فردین مرادی گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0009-0000-1676-779X Journal Article 2024 02 14 The aim of this research was to investigate the performance of the non-parametric Gaussian process regression (GPR) and the parametric linear least squares regression (LMSR) in estimating above-ground biomass (AGB) in a heterogeneous mountain forest using Sentinel-2 data. To model and validate the above-ground biomass, 102 square-shaped sample plots with dimensions of 45 × 45 meters were collected using a selective method in pure Fagus orientalis and Carpinus betulus L. stands in the Kheyrud forest. Tree volume, and subsequently AGB were estimated using a local volume table and average wood density for each species. Atmospheric correction was applied to the Sentinel-2 image. The main spectral bands, vegetation indices, Tasseled Cap transformation, and principal component analysis veriables were used to model AGB. Seventy percent of the field sample plots were used for modeling with three datasets (main spectral bands, vegetation indices, and the combination of main bands and vegetation indices). To validate the models thirty percent of field sample plots were used. Based on the coefficient of determination and relative root mean squared error (RRMSE), the GPR achieved the best result, with R² = 0.56 and RRMSE = 21.14%. The results of above-ground biomass modeling using the main bands for LMSR produced an R² = 0.43 and RRMSE = 23.32%. A combination of vegetation indices (VIs) and main spectral bands did not improve the model accuracy for both GPR and LMSR. Overall, our results indicated that combining GPR with Sentinel-2 data reasonably improved forest AGB estimation. هدف از پژوهش حاضر بررسی کارایی و مقایسة عملکرد روش های ناپارامتری رگرسیون گاوسی و پارامتری رگرسیون حداقل مربعات خطی در برآورد زی تودة رویزمینی در یک جنگل ناهمگن کوهستانی با استفاده از داده های ماهواره سنتینل-2 است. به‌منظور مدل سازی و اعتبارسنجی زیتودة رویزمینی، تعداد 102 قطعه نمونة مربعی شکل با ابعاد 45×45 متر به روش انتخابی در توده های خالص راش و ممرز در جنگل خیرود برداشت شدند. حجم سرپای درختان و میزان زی توده با استفاده از جدول تاریف و چگالی متوسط چوبی برای هرگونه برآورد شد. تصحیح اتمسفری بر روی تصویر سنتینل-2 انجام شد. باندهای اصلی به‌همراه باندهای حاصل از شاخص های پوشش گیاهی، تبدیل تسلدکپ و تجزیة مؤلفه های اصلی برای تجزیه و تحلیل همبستگی و مدلسازی استفاده شدند. 70 درصد قطعه نمونه ها براساس سه مجموعه داده شامل باندهای اصلی، شاخص های پوشش گیاهی و مجموعه باندهای اصلی با شاخص های پوشش گیاهی برای مدل سازی و 30 درصد باقیمانده برای اعتبارسنجی مدل ها استفاده شدند. نتایج اعتبارسنجی مدل ها براساس آماره های ضریب تعیین (R2) و درصد میانگین مجذور مربعات خطا (RRMSE) نشان داد، رگرسیون گاوسی در مدلسازی زی توده و باندهای اصلی با (0/56=R2 و 21/14=RRMSE)، بهترین نتایج را به‌دست آورده است. همچنین مدل سازی زیتوده و باندهای اصلی برای رگرسیون حداقل مربعات خطی با (0/43=R2 و 23/32=RRMSE) به‌دست آمد. در هر دو روش استفاده همزمان از شاخص های پوشش گیاهی و باندهای اصلی باعث بهبود نتایج مدل سازی نشد. نتایج این پژوهش نشان داد که رویکرد استفاده از روش رگرسیون گاوسی و تصاویر سنتینل-2 میتواند منجر به بهبود قابل توجه برآورد زی تودة روی زمین جنگل شود.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_98652_bd490804100563f1070a53b085d25ae5.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 77 2 2024 09 10 Monitoring the physical and chemical properties of the soil in relation to the oak decline phenomenon in the Zagros forests (Case study: Chaharmahal and Bakhtiari province) سنجش ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک در ارتباط با پدیدة زوال بلوط (مطالعة موردی: استان چهارمحال و بختیاری) 127 137 98687 10.22059/jfwp.2024.372302.1283 FA حسن جهانبازی گوجانی بخش منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، شهرکرد، ایران. 0000-0001-5505-9139 محمد متینی زاده موسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران. 0000-0003-2452-6819 مهدی پورهاشمی موسسة تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. 0000-0002-8918-6336 یعقوب ایران‌منش بخش منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، شهرکرد، ایران. 0000-0002-1666-718X محمود طالبی بخش منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، شهرکرد، ایران. 0000-0002-5736-9971 علی مرشدی بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، شهرکرد، ایران. 0000-0003-0189-9487 مهدی زندبصیری بخش منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، شهرکرد، ایران. 0000-0003-4585-2023 Journal Article 2024 02 07 This study was conducted in the Zagros forests to investigate and monitor the status of elements in the soil and their absorption in areas with and without oak decline. Two plots, each with 100 trees, were randomly established in the south direction in the areas of "Sama Castle" and "White Mud," representing the decline and control (without decline) sites. In the oak decline plot, five healthy and five declining trees were selected, while only five healthy trees were chosen in the control plot. Selection of healthy and declining trees in the first year was done selectively and with proper distribution throughout the sample. In the following years, soil and leaf samples were collected from the selected trees. Soil samples were collected under the tree crowns at two depths (0-30 cm and 30-60 cm). Additionally, 20 leaves per tree were sampled in late July and early August. The results showed that the amount of phosphorus in the leaves of trees in the both decline and control sites was significantly different at a 99% confidence level. As the intensity of drought increased, the amount of phosphorus in the leaves also increased. Soil moisture was estimated at 5.74% in the decline site and 7.14% in the control site, with this difference being statistically significant. The amount of calcium in the soil of the control area was approximately 1.5 times greater than in the area experiencing decline. The results of this research, focusing on soil characteristics related to oak decline, can provide important data for the oak decline information system in the Zagros forests of Iran. پژوهش حاضر با هدف بررسی و سنجش وضعیت عناصر موجود در خاک در جنگل‌های زاگرس و مقدار جذب آن توسط درختان بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl.) در مناطق متأثر از زوال و بدون زوال در استان چهارمحال و بختیاری انجام شد. دو قطعه‌نمونة مربعی شکل با 100 اصله درخت در جهت جنوبی در دو منطقة قلعه‌سماع در شهرستان لردگان و گل‌سفید شهرستان اردل به‌ترتیب در مناطق متأثر از زوال و شاهد (بدون زوال) به‌صورت تصادفی پیاده شد. در قطعه‌نمونة دارای زوال بلوط، پنج درخت سالم و پنج درخت درحال خشکیدن و در قطعه‌نمونة شاهد فقط پنج درخت سالم با پراکنش مناسب در کل قطعه‌نمونه انتخاب شدند. در سال‌های پژوهش، از محل سایه‏ انداز درختان از دو عمق خاک (30-0 و 60-30 سانتی‌متر) نمونة مرکب خاک تهیه شد و در آزمایشگاه ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد رطوبت خاک در منطقة متأثر از زوال 5/74 درصد و در منطقة شاهد 7/14 درصد بود و این تفاوت از نظر آماری در سطح 99 درصد معنیدار بود. مقدار کلسیم در خاک منطقة شاهد تقریباً 5/1 برابر منطقة متأثر از زوال (قلعه‌سماع) بود. نتایج این پژوهش در سنجش و پایش ویژگی های خاک در پدیدة زوال میتواند قسمت مهمی از داده های مورد نیاز برای سیستم اطلاعات زوال بلوط در جنگلهای زاگرس را فراهم سازد.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_98687_ab32cfa5f5b6b2c65787bbf177b4ee81.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 77 2 2024 09 10 Assessment of canopy cover changes in the northern and southern Zagros forests (Case study: Kurdistan and Chaharmahal and Bakhtiari provinces) ارزیابی تغییرات تاج‌پوشش در جنگل‌های زاگرس شمالی و جنوبی (مطالعة موردی: استان‌های کردستان و چهارمحال و بختیاری) 139 152 98685 10.22059/jfwp.2024.371768.1282 FA یعقوب ایران‌منش بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران. 0000-0002-1666-718X مهدی پورهاشمی مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. 0000-0002-8918-6336 حسن جهانبازی گوجانی بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران. 0000-0001-5505-9139 مازیار حیدری بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی استان کردستان، سـازمان تحقیقـات، آمـوزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران. 0000-0002-9248-2224 بهروز فانی بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی استان کردستان، سـازمان تحقیقـات، آمـوزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران. 0000-0002-9167-4646 محمدکاظم پارساپور بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران. 0009-0002-5436-251X تورج مختارپور بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران. 0000-0002-0809-8490 Journal Article 2024 01 30 The Zagros forests, being the largest and most important forest ecosystems in the country, provide valuable ecosystem services. The percentage of forest canopy cover, a crucial component of forest statistics, has a strong relationship with ecohydrological processes and plays a vital role in forest inventory programs. In this study, changes in canopy cover percentage were examined in sample plots located in the provinces of Kurdistan (Dulehnaw, Gharan, Belveh, and Saraki) and Chaharmahal and Bakhtiari (Gelsefid, Rahimabad, Gardaneh Cheri, and Mavarz), representing the northern and southern Zagros forests, respectively. Each plot underwent a comprehensive measurement process, including the assessment of species composition, growth form, and average crown diameter. Static images of tree canopies were captured in 2021 and 2022 to analyze changes in canopy cover. The analysis revealed statistically significant differences in canopy cover between provinces. Significant differences in canopy cover changes were observed in the Dulehnaw, Gharan, and Rahimabad forest stands over the two years, but no significant statistical differences were found in the Saraki, Belveh, Gardaneh Cheri, Mavarz, and Gelsefid stands. Furthermore, in both provinces, the highest increase in canopy cover percentage was recorded in the southern direction, with values of 7.46% and 3.97%, respectively. Detailed and comprehensive analyses of the canopy cover index, particularly in the Zagros region, are crucial for effective management planning in forest ecosystems. The two-year variations in this index provide valuable insights into the influence of vegetation type, structure, and ecological conditions on canopy dynamics, serving as a gateway for energy to plants. جنگل‌های زاگرس به‌عنوان گسترده‌ترین و مهم‌ترین اکوسیستم‌های جنگلی کشور خدمات اکوسیستمی ارزشمندی دارند. اندازه‌گیری درصد تاج‌پوشش جنگل به‌عنوان یک بخش مهم از آمار جنگل مطرح است. تاج‌پوشش جنگل ارتباط قوی با فرآیندهای اکوهیدرولوژیک داشته و نقش مهمی در برنامه‌های سنجش موجودی جنگل دارد. در این پژوهش، تغییرات درصد تاج‌پوشش در قطعه‌نمونه‌های ثابت واقع در استان‌های کردستان (دوله‌ناو، گاران، بلوه و ساره‌کی) و چهارمحال و بختیاری (گل‌سفید، رحیمآباد، گردنة چری و مورز) به‌ترتیب به‌عنوان نمایندة جنگل‌های زاگرس شمالی و جنوبی مورد بررسی قرار گرفتند. در هر استان چهار قطعه‌نمونه انتخاب شدند. در هر قطعه‌نمونه یک‌ هکتاری، نوع و فراوانی گونه‌ها، مبدأ و قطر متوسط تاج اندازه‌گیری شد. سپس، تصاویر ثابت از تاج درختان در سال‌‌های 1400 و 1401 برداشت شد. بررسی تغییرات تاج‌پوشش در دو استان نشان از افزایش درصد تاج‌پوشش در سالهای مورد بررسی داشت. در دو تودة‌ جنگلی دوله‌ناو و گاران (کردستان) و رحیم‌آباد (چهارمحال و بختیاری)، تغییرات تاج‌پوشش در دو سال تفاوت آماری معنی‌داری را نشان داد، اما در توده‌‌های جنگلی ساره‌کی و بلوه و گردنة چری، مورز و گل‌سفید اختلاف آماری معنی‌داری مشاهده نشد. همچنین، در هر دو استان، بیشترین افزایش درصد تاج‌پوشش به‌ترتیب با مقادیر 7/746 و 3/97 مربوط به جهت جنوبی بود. با توجه به اهمیت شاخص تاج‌پوشش در اکوسیستم‌های جنگلی به‌ویژه زاگرس، تحلیل‌های دقیق‌ و جامع‌ این شاخص نقش مهمی در برنامهریزیهای مدیریتی ایفا خواهد کرد. نتایج تغییرات دوساله، اطلاعات کاربردی درخصوص اثر نوع و ساختار توده و شرایط اکولوژیک بر پویایی تاج‌پوشش به‌عنوان دروازة ورودی انرژی به گیاه ارائه می‌دهد.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_98685_0b458a5cdba7d163fa81092c0985eefa.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 77 2 2024 09 10 Analysis of ground vegetation of Zagros forests using monitoring plots تحلیل پوشش‌گیاهی بستر جنگل‌های زاگرس با استفاده از قطعه‌نمونه‌های پایش 153 171 98653 10.22059/jfwp.2024.376418.1293 FA هومن روانبخش مؤسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. 0000-0003-0990-0112 مهدی پورهاشمی مؤسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. 0000-0002-8918-6336 بهنام حمزه مؤسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. 0000-0001-9642-1018 فرحناز رشیدی مؤسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. 0000-0001-9982-8032 یعقوب ایران‌منش بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع ‌طبیعی چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران. 0000-0002-1666-718X سید کاظم بردبار بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران. 0000-0002-0862-0402 حسن جهانبازی بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران. 0000-0001-5505-9139 پروین رامک بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم‌آباد، ایران. 0000-0003-2943-7532 آزاد رستگار بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران. 0000-0002-2830-1054 سجاد محمودی سراب بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع ‌طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران. 0000-0001-8399-0131 یوسف عسکری بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع ‌طبیعی کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران. 0000-0002-9468-150X معصومه خان‌حسنی بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران. 0000-0002-1141-7536 علی محمدیان بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران. 0009-0000-2977-8113 ماشا الله محمدپور بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران. 0000-0002-6250-3549 محمدرضا نگهدار صابر بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع ‌طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران. 0000-0001-9873-6857 جلال هناره خلیانی بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع ‌طبیعی آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران. 0000-0001-6040-1242 علی نجفی فر بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی ایلام، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایلام، ایران. 0000-0003-2594-3526 حبیب اله رحیمی بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌ طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران. 0000-0001-8502-9635 Journal Article 2024 05 16 This research measured and analyzed forest ground vegetation in permanent plots of typical and exclosure areas in the Zagros provinces, providing the possibility for long-term monitoring of quantitative and qualitative changes in vegetation. In total, 30 one-hectare square sample plots and 600 one-meter square microplots were studied along the Zagros, with floristic and environmental data related to tree and forest floor measured and recorded. According to the results, 370 species were identified in the ground vegetation and 20 species of phanerophytes. The most abundant families in exclosure and typical sites were Asteraceae and Poaceae, respectively. Sixty-six percent of the ground vegetation population belonged to the Poaceae family, with the most populated genus being Bromus, comprising 25% of all plant individuals. The largest genus was Astragalus (with 18 species), and its population was about 2.5 times higher in exclosure sites than in typical sites. The average percentage of ground cover (51.2%) and litter cover (34.3%) in exclosure plots was significantly higher than in typical plots (37.6% for ground cover and 25.2% for litter cover). The number of phanerophyte species in the exclosure area was significantly greater than in the typical area, while the difference for other life forms was insignificant. The comparison of diversity indices for ground species in the exclosure and typical plots showed no significant difference between these two groups. In general, the relative protection implemented in some parts of the Zagros, although it did not affect ground species diversity indices, did affect ground vegetation cover, litter cover, species composition, and phanerophyte species. این پژوهش پوشش گیاهی بستر جنگل را در قطعه‌نمونه‌های ثابت معرف و قرق استان‌های واقع در ناحیه رویشی زاگرس مورد سنجش و تحلیل قرار داده و امکان پایش درازمدت تغییرات کمی و کیفی پوشش‌گیاهی را فراهم می‌سازد. در مجموع، 30 قطعه نمونة یک هکتاری و 600 ریزقطعه‌نمونة یک مترمربعی در امتداد زاگرس مورد مطالعه قرارگرفت و در آنها، داده های فلورستیک و محیطی مربوط به پوشش درختی و درختچه ای و پوشش کف اندازه‌گیری و ثبت شد. در کل، 370 گونه در پوشش کف و 20 گونه فانروفیت شناسایی شد. پرگونه ترین تیره در منطقة قرق، Asteraceae و در منطقة معرف، Poaceae بود. شصت وشش درصد جمعیت پوشش گیاهی کف از تیرة Poaceae بودند و پرجمعیت ترین سرده نیز Bromus با 25 درصد کل افراد گیاهی شمارش شده بود. پرگونه ترین سرده، Astragalus (18 گونه) بود و جمعیت آن در منطقة قرق حدود 2/5 برابر بیشتر از منطقة معرف بود. متوسط درصد پوشش کف (51/2درصد) و پوشش لاشبرگ (34/3درصد) در قطعه نمونه های قرق به طور معنی داری بیشتر از پوشش کف (37/6درصد) و لاشبرگ (25/2درصد) در قطعه‌نمونه‌های معرف بود. تعداد گونه های فانروفیت، در قطعه نمونه های قرق به‌طور معنی داری بیشتر از قطعه نمونه های معرف و تفاوت برای سایر شکل های زیستی غیرمعنی دار بود. مقایسه شاخص‌های تنوع برای گونه های گیاهی کف در قطعه‌نمونه‌های قرق و معرف نشان داد که اختلاف معنی‌داری در بین این دو گروه وجود ندارد. در مجموع، قرق نسبی که در بخش هایی از زاگرس برقرار است، اگرچه بر شاخص های تنوع گیاهی کف تأثیرگذار نبوده، اما بر سطح پوشش گیاهی کف، پوشش لاشبرگ، ترکیب گونه ای و گونه های فانروفیت اثرگذار بوده است.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_98653_0c1a493f5c236d1832ed603dfcf583a5.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 77 2 2024 09 10 Monitoring some of soil characteristics in the Vezg and Toutnadeh forest stands in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province پایش برخی از متغیرهای خاک در رویشگاه‌های جنگلی وزگ و توت‌نده استان کهگیلویه و بویراحمد 173 185 98655 10.22059/jfwp.2024.374109.1287 FA یوسف عسکری بخش تحقیقات جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران. 0000-0002-9468-150X یعقوب ایران‌منش بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران. 0000-0002-1666-718X مهدی پورهاشمی بخش تحقیقات جنگل، مؤسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. 0000-0002-8918-6336 Journal Article 2024 03 24 This research was conducted on two square plots (each 1 ha) located in Vezge Mansurabad (a protected area in Boyer-Ahmad County) and TuteNadeh (in Dena County) in Kohgiluyeh and Boyer-Ahmad province. Five soil samples, taken regularly over three years from a depth of 0-30 cm from each plot, were analyzed for carbon, nitrogen, phosphorus, water content, microbial respiration, soil bulk density, and gravel percentage. The mean carbon storage of soil was estimated at 84.80 t/ha and 67.60 t/ha in the TuteNadeh and Vezge Mansurabad plots, respectively. Three years of monitoring revealed a significant difference between the two plots in terms of soil parameters. In TuteNadeh, the three-year changes in organic carbon and total nitrogen content followed a parallel trend, with a reduction in the former directly leading to a similar drop in the latter's content. At this site, the content of absorbable phosphorus was found to be irregularly altered. Variations in organic carbon content were directly correlated with variations in soil microbial respiration. In Vezge Mansurabad, variations in organic carbon, nitrogen, phosphorus, water content, and microbial respiration were similar to those in TuteNadeh, but variations in soil phosphorus were sinusoidal and followed an irregular pattern. The mean quantities of absorbable phosphorus, water content, and microbial respiration in the TuteNadeh plot were 15.44 mg/kg, 12.59%, and 434 mg/kg, respectively, which are significantly different from the corresponding values of 10.05 mg/kg, 13.94%, and 547 mg/kg in Vezge Mansurabad. In conclusion, the results show that soils with higher organic carbon content are relatively richer in other influencing variables. این پژوهش در دو قطعه‌نمونة مربعی‌شکل یک هکتاری در دو منطقة وزگ (رویشگاه تحت حفاظت) در شهرستان بویراحمد و توت‌نده (غیر حفاظتی) در شهرستان دنا از استان کهگیلویه و بویراحمد انجام شد (در هر منطقه یک قطعه‌نمونه). به‌مدت سه سال در هر قطعه‌‌نمونه، پنج نمونة خاک به‌طور منظم از عمق 30-0 سانتی‌متری برداشت و عناصر کربن، نیتروژن، فسفر، رطوبت، تنفس میکروبی، وزن مخصوص ظاهری و درصد سنگریزة خاک اندازه گیری شدند. میانگین اندوختة کربن خاک در قطعه‌نمونة توت‌نده 84/80و در قطعه‌نمونة وزگ 67/6تن در هکتار برآورد شد. در قطعه‌نمونة توتنده، تغییرات درصد کربن آلی و نیتروژن کل در سال های مختلف از روند مشابهی پیروی می کرد، به طوری‌که با کم شدن کربن آلی خاک، نیتروژن کل نیز به‌همان نسبت کاهش پیدا کرد. در این قطعه‌نمونه، با تغییر در مقدار کربن آلی، مقدار تنفس میکروبی خاک به طور مشابهی تغییر یافت. در قطعه‌نمونة وزگ نیز در مدت سه سال تغییرات کربن آلی، نیتروژن، فسفر، رطوبت و تنفس میکروبی، شرایط مشابه با قطعه‌نمونة توت‌نده را نشان داد، اما تغییرات فسفر خاک به‌صورت سینوسی بوده و از الگوی منظمی تبعیت نکرد. میانگین فسفر قابل جذب، رطوبت و مقدار تنفس میکروبی در رویشگاه توتنده به‌ترتیب، 15/44میلی گرم بر کیلوگرم، 12/59درصد و 434 میلیگرم بر کیلوگرم به‌دست آمد که نسبت به رویشگاه وزگ با مقادیر 10/05، 13/94و 547 اختلاف معنی داری داشتند. نتایج کلی نشان می‌دهد اغلب خاک هایی که دارای کربن آلی زیاد هستند، به‌طور نسبی از نظر سایر متغیرهای تأثیرگذار موجود در خاک نیز غنی می باشند.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_98655_cd51af581101fb4dd90ab31d17b72bdb.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 77 2 2024 08 22 Enhancement of the properties of cellulose nanofiber coatings using ammonium zirconium carbonate and sorbitol ارتقاء ویژگی‌های پوشش‌های نانو الیاف سلولزی با استفاده از آمونیوم ‌زیرکونیوم‌کربنات و سوربیتول 187 200 98686 10.22059/jfwp.2024.377436.1298 FA سعیده حشمتی گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. محمد آزادفلاح گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0001-7576-3991 مهدی روحانی گروه سلولزی و بسته‌بندی، پژوهشکدة شیمی و پتروشیمی، پژوهشگاه استاندارد، کرج، ایران. سیده صدیقه ابراهیمی گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. Journal Article 2024 06 05 This research was conducted with the aim of investigating and improving the properties of cellulose nanofiber coatings using ammonium zirconium carbonate and sorbitol. For this purpose, packaging films were prepared based on different formulations of cellulose nanofibers, ammonium zirconium carbonate as a cross-linking agent, and sorbitol as a softening agent, and applied as coatings on packaging paper. The barrier properties and mechanical strength of both coated and uncoated paper were measured and analyzed. The results showed that papers coated with cellulose nanofibers and ammonium zirconium carbonate exhibited proper and uniform coatings. The barrier properties of the coated papers, such as air permeability (Gurley), water vapor permeability (WVP), and oxygen transmission rate (OTR), were measured. The results demonstrated that coating the paper with the cellulose nanofiber and ammonium zirconium carbonate matrix improved the barrier properties, significantly increasing the air resistance of the paper and reducing moisture absorption, oxygen transmission rate, and water vapor permeability. The fracture surfaces of the samples were examined using a field emission scanning electron microscope (FE-SEM), revealing a uniform coating layer on the base paper and an even distribution of the cellulose nanofiber matrix along with the ammonium zirconium carbonate binder in the coating layer. The mechanical properties of the samples were evaluated through a static tensile test, which showed that the mechanical properties improved due to the coating. The sample coated with a mixture of cellulose nanofibers, 15% ammonium zirconium carbonate binder, and 100% sorbitol exhibited the highest results. این پژوهش با هدف بررسی و بهبود خواص پوششهای نانوالیاف سلولزی با استفاده از آمونیوم ‌زیرکونیوم‌کربنات و سوربیتول انجام شد. بدین‌منظور، فرمولاسیون های مختلف از نانوالیاف سلولز، آمونیوم ‌زیرکونیوم‌کربنات به‌عنوان عامل اتصالدهندة عرضی و سوربیتول به‌عنوان عامل نرم‌کننده ساخته شدند و از آنها برای پوشش دهی کاغذ بسته بندی استفاده شد. سپس خواص مقاومتی و ممانعتی کاغذهای پوشش دهی شده نظیر نفوذپذیری نسبت به هوا (گرلی)، سرعت عبور بخار آب (WVTR) و سرعت انتقال گاز اکسیژن (OTR) اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که پوشش دهی با نانو الیاف سلولز و آمونیوم زیرکونیوم کربنات موجب بهبود خواص ممانعتی کاغذ می شود، به‌طوری‌که در اثر پوشش کاغذ با نانوالیاف سلولز عمل آوری شده با اتصال‌دهندة آمونیوم زیرکونیوم کربنات، مقاومت در برابر عبور هوا شدیداً افزایش و میزان جذب رطوبت، سرعت انتقال گاز اکسیژن و سرعت عبور بخار آب کاهش یافت. این موضوع به انسداد خلل و فرج سطح کاغذ با ایجاد یک لایة یکپارچه، وجود مقدار زیاد پیوندهای هیدروژنی، افزایش گروه های آبگریز حاصل از واکنش گروه های هیدروکسیل نانوالیاف سلولز با آمونیوم زیرکونیوم کربنات و مسیرهای پیچشی، غیرمستقیم و طولانی تر عبور مولکول های آب و اکسیژن نسبت داده شد. علاوه بر این، نتایج بررسی سطوح شکست نمونه ها با میکروسکوپ الکترونی روبشی گسیل میدانی (FE-SEM) نشان‌دهندة تشکیل ساختاری لایه ای و یکپارچه بر سطح کاغذ پایه و توزیع یکنواخت ماتریس نانوالیاف سلولز عمل آوری شده با اتصال‌دهندة آمونیوم زیرکونیوم کربنات در لایة پوشش بود. نتایج همچنین نشان داد که خواص مکانیکی نمونه ها در اثر پوشش‌دهی افزایش یافت، به طوری‌که نمونة پوشش دهی شده با نانوالیاف سلولز عمل آوری شده با اتصال‌دهندة آمونیوم زیرکونیوم کربنات (15 درصد) و سوربیتول (100 درصد) بیشترین استحکام کششی را به‌خود اختصاص داد.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_98686_aab56162c1ee3e7f51c14aaac0292e24.pdf

دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 77 2 2024 09 10 Evaluation of long-term soil compaction impacts on the restoration of soil physical properties and regeneration in skid trails of the Shirgah forests ارزیابی اثرات بلندمدت کوبیدگی خاک بر ترمیم خصوصیات فیزیکی خاک و استقرار زادآوری در مسیرهای چوبکشی جنگل‌های حوزة شیرگاه 201 215 98659 10.22059/jfwp.2024.378714.1299 FA صائب سیفی قادی گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0009-0004-5017-2107 مقداد جورغلامی گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0003-3676-278X محمد جعفری گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0002-3484-7723 Journal Article 2024 06 30 In recent years, the study of recovery processes of skid trails has gained momentum. Therefore, the aim of the present study is to evaluate the long-term effects of soil compaction on the recovery of soil physical properties and regeneration in skid trails. In this research, four skid trails with age classes of 5, 15, 25 and 35 years were selected based on the last year when logging was done on the skids. Each age class was randomly selected with 3 repetitions, and three traffic intensities—low, medium, and heavy—were identified on each skid trail. In total, 72 soil samples were collected from skid trails and 24 soil samples from a control area. To evaluate regeneration on the skid trails, a plot of 40 m² was randomly established in each traffic intensity. Within each plot, regeneration was assessed by determining the species type and counting the number of seedlings of each species. Across all skid trails, bulk density, penetration resistance, and micro-porosity increased, while total porosity, macro-porosity, and soil moisture decreased with increasing traffic intensity from low to high. The natural regeneration of all species differed significantly between the skid trails and the natural forest. The findings confirm that the recovery rate is a long process and more time than 35 years is required for the full recovery of physical characteristics. Since the Hyrcanian forests are biodiversity hotspots, forest managers should pay special attention to mechanized wood harvesting operations in these areas, as the recovery of compacted soils requires decades. در سال‌های اخیر، مطالعة فرآیندهای بازیابی مسیرهای چوبکشی شتاب بیشتری گرفته است. بنابراین، مطالعة حاضر به‌دنبال این است که آیا بازیابی کامل مشخصه‌های خاک و زادآوری طبیعی گونه‌های درختی در مسیرهای چوبکشی صورت گرفته ‌است یا خیر. به‌منظور دستیابی به اهداف پژوهش، چهار مسیر چوبکشی با کلاسة سنی 5، 15، 25 و 35 سال براساس آخرین سالی که عملیات چوبکشی در مسیرها صورت گرفته بود، انتخاب شدند. هر مسیر چوبکشی با کلاسة سنی معین با 3 تکرار در جنگل انتخاب و در هر مسیر چوبکشی 3 کلاسة شدت ترافیک کم، متوسط و شدید مشخص شد. در مجموع در مسیرهای چوبکشی 72 نمونه خاک و در منطقة شاهد 24 نمونه خاک برداشت شد. برای ارزیابی وضعیت زادآوری در مسیرهای چوبکشی، در هر شدت ترافیک، به‌صورت تصادفی یک پلات به ابعاد 40 متر مربع پیاده شد. در تمامی مسیرهای چوبکشی با افزایش شدت ترافیک از کم به زیاد، جرم مخصوص ظاهری خاک، مقاومت به نفوذ و تخلخل ریز افزایش یافته است، درحالی‌که تخلخل کل، تخلخل درشت و درصد رطوبت خاک با افزایش شدت ترافیک از کم به زیاد، کاهش داشته‌اند. زادآوری طبیعی تمام گونه‌های موجود در مسیرهای چوبکشی و جنگل طبیعی تفاوت معنی‌داری داشتند. یافته‌ها تأیید می‌کنند که نرخ‌ بازیابی فرایندی طولانی است و زمان بیشتری از 35 سال برای بهبودی کامل خصوصیات فیزیکی لازم است. از آنجا که جنگل‌های هیرکانی کانون‌های تنوع زیستی هستند، مدیران جنگل باید توجه ویژه‌ای به عملیات برداشت مکانیزة چوب در این مناطق داشته باشند، زیرا احیای خاک‌های جنگلی فشرده، چندین دهه طول می‌کشد.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_98659_953e28c175c8264c4541fc5e32070d60.pdf