دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 76 2 2023 08 23 Long-term assessment of vegetation restoration in the skid trails after ground-based logging operations (case study: Kheyrud forest) ارزیابی بلندمدت احیای پوشش گیاهی مسیرهای چوبکشی بعد از عملیات چوبکشی (مطالعة موردی: جنگل خیرود) 103 111 93929 10.22059/jfwp.2023.358785.1252 FA علی بابایی احمدآباد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0002-5145-004X مقداد جورغلامی گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0003-3676-278X وحید اعتماد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0001-6560-7653 مصطفی اویسی گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. 0000-0003-0742-5485 Journal Article 2023 05 07 The duration of vegetation restoration in the skid trails after logging operations is crucial and fundamental for preserving forests. The purpose of this research is to evaluate the long-term vegetation restoration of the skid trails in Kheyrud forest after logging operations. Therefore, 54 sample plots (1×1 m) were randomly positioned. This included 27 plots on the skid trails with ages of 5, 10, and 15 years at three traffic intensities (low, medium, and high). Additionally, 27 sample plots served as controls with a distance of 10 m from the skid trails parallel to these trails. All the plants in the plots were identified, their abundance was counted, and their species and families were identified. The results of the current research showed that among the three investigated treatments, traffic intensity alone had a significant effect on the recovery of vegetation along the skid trails. However, the age after harvesting and the interaction of traffic intensity and age after harvesting did not have a significant effect. The results also showed that traffic intensity significantly affected the abundance of species. Furthermore, in all three factors (traffic intensity, age after harvesting, and the interaction of traffic intensity × age after harvesting), tree species were more affected by soil changes compared to herbaceous species. Therefore, traffic intensity can significantly affect the variety of species and number of plants in the skid trails, with a greater effect on tree species than herbaceous species. مدت زمان احیای مسیرهای چوبکشی بعد از عملیات بهره ­برداری به‌منظور بازیابی پوشش گیاهی در راستای حفظ جنگل­ ها اهمیت ویژه­ای دارد. هدف از این پژوهش ارزیابی بلندمدت احیای پوشش گیاهی مسیرهای چوبکشی بعد از عملیات چوبکشی در جنگل خیرود بود. بدین‌منظور تعداد 54 قطعه نمونه (1×1 متری) به‌صورت تصادفی شامل 27 قطعه در مسیرهای چوبکشی با سن بهره ­برداری 5، 10، 15 سال با سه شدت ترافیک کم، متوسط، زیاد و 27 قطعه نمونة شاهد با فاصله 10 متر از مسیر چوبکشی موازی همان مسیرهای برداشت شد و کلیة گیاهان درون قطعات نمونه شناسایی و فراوانی آن­ ها شمارش و گونه ­ها به تفکیک علفی و درختی و خانوادة آن‌ها شناسایی شدند. نتایج نشان داد از میان سه تیمار بررسی شده (شدت ترافیک، سن بهره ­برداری و اثر متقابل ترافیک × سن بهره­ برداری)، عامل شدت ترافیک به‌تنهایی بر احیای پوشش گیاهی در مسیر چوبکشی تأثیر معنی­ داری دارد ولی عامل سن بهره ­برداری و برهمکنش شدت ترافیک و سن بهره ­برداری تأثیر معنی­ داری نداشتند.  نتایج مطالعة حاضر نشان داد که عامل ترافیک تأثیر معنی ­داری بر روی فراوانی گونه ­ها دارد. همچنین در هر سه عامل شدت ترافیک، سن بهره ­برداری و اثر متقابل ترافیک × سن بهره­ برداری، گونه ­های درختی در مقایسه با گونه­ های علفی نسبت به تغییرات خاک تأثیرپذیرتر هستند. بنابراین شدت ترافیک می­ تواند بر تنوع گونه ­ها و تعداد گیاهان در مسیرهای چوبکشی مؤثر باشد و این تأثیر در گونه ­های درختی بیشتر از گونه­ های علفی می ­باشد. https://jfwp.ut.ac.ir/article_93929_b54d52cc43e2cc6939334db1a435520d.pdf