دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 75 4 2023 02 20 Investigating the process of changes in vegetative characteristics of grey mangrove seedlings (Avicennia marina Forssk. Vierh) over time and leaf chlorophyll content in different concentrations of desalination sewage بررسی روند تغییرات خصوصیات رویشی نهال‌های حرا (Avicennia marina Forssk.Vierh) در طول زمان و مقدار کلروفیل برگ در غلظت‌های مختلف پساب آب‌شیرین‌کن 355 363 89642 10.22059/jfwp.2022.347304.1220 FA سینا بهروزی خورگو دانشجوی دکتری مدیریت محیط زیست ، گروه محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. حسین پرورش استادیار ، گروه محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. مریم مصلحی استادیار پژوهش، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان هرمزگان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج، بندر عباس. ایران 0000-0003-2065-5234 آژیر خلیل آریا استادیار ، گروه محیط زیست، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران Journal Article 2022 08 17 The aim of this study was to investigate changes process of vegetative characteristics of mangrove seedlings over time and determination of chlorophyll content in different concentrations of desalination sewage. After collecting propagules from 30 healthy mother trees and planting them, propagules were irrigated with water treatments of 0, 1, 2, 3, 5, 10 and 20% concentration of desalination sewage. Then vegetative characteristics of seedlings were measured every two weeks in different treatments and analyzed using repeated measure model. The amount of chlorophyll a and b were measured by Arnon method and compared using ANOVA. The results showed that changes in height growth, length and radial growth of leaf of mangrove seedlings had significant differences over time. Gradient of height growth and length growth of leaf was sharp at the beginning and then trend increased gradually. Radial leaf growth was slowly increasing with increasing time and was almost zero at the end of the period. The average of height growth, length and radial growth of leaf decreased at high amount of concentration of desalination sewage. The amount of chlorophyll a (5.37mg/g), b (1.30 mg/g) and total chlorophyll (6.67 mg/g) were the highest in the 0% treatment. According to the results, growth slows down over time with increasing age, and at high concentrations, this decline becomes more intense. Therefore, it was recommended that suitable management programs should be used in using of desalination set and sewage removing in order to minimize mangrove forest damages. هدف این پژوهش، بررسی روند تغییر خصوصیات رویشی نهال‌های حرا در طول زمان و تعیین مقدار کلروفیل آنها تحت تأثیر غلظت‌های مختلف پساب آب‌شیرین‌کن است. پس از جمع‌آوری بذرها از سی درخت مادری مناسب و کشت آنها در گلدان‌های پلاستیکی، آبیاری با تیمارهای آبی با غلظت صفر، 1، 2، 3، 5، 10 و 20 درصد پساب آب‌شیرین‌کن انجام گرفت و هر دو هفته یک‌بار خصوصیات رویشی در تیمارهای مختلف اندازه‌گیری و با استفاده از طرح اندازه‌های تکراری آنالیز شد. اندازه‌گیری رنگیزه‌های فتوسنتزی شامل کلروفیل a و b به روش Arnon انجام گرفت و مقایسه‌ توسط آنالیز واریانس یکطرفه صورت گرفت. نتایج نشان داد که تغییرات رشد ارتفاعی، رشد طولی برگ و رشد عرضی برگ نهال‌های حرا در طول دوره دارای تفاوت معنی‌داری است. شیب رشد ارتفاعی و طولی برگ ابتدا تند بود و سپس با نرخ آهسته‌ای افزایش یافت. رشد عرضی برگ با افزایش زمان، با شیب کندی در حال افزایش بود و در انتهای دوره  تقریباً به صفر نزدیک شد. میانگین رشد ارتفاعی و طول و عرض برگ در غلظت‌های زیاد پساب کاهش یافت. کلروفیل a، b و کل با 37/5، 30/1 و 67/6 میلی‌گرم بر گرم وزنِ تر در تیمار صفر درصد بیشترین مقدار را داشت. با توجه به نتایج در طول دوره با افزایش سن، رشد کند می‌شود و در غلظت‌های زیاد، این کاهش شدت بیشتری می‌یابد. بنابراین پیشنهاد می‌شود که برنامه‌های مدیریتی صحیحی در استفاده از آب‌شیرین‌کن و دفع پساب آن انجام گیرد تا آسیب به جنگل‌های مانگرو به حداقل برسد. https://jfwp.ut.ac.ir/article_89642_fea42ccfb4defc6eabbcb7fa5f8b4402.pdf