دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 74 1 2021 05 22 Accumulation of heavy metals in various organs of Pinus eldarica medw and Cupressus arizonica green var. arizonica trees in Isfahan steel company area تجمع فلزات سنگین در اندام‌های مختلف درختان کاج تهران و سرو نقره‌ای در محدوده کارخانه ذوب‌آهن اصفهان 85 95 81499 10.22059/jfwp.2020.305046.1115 FA رضا یاوریان دانشجوی دکترای جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران علی صالحی دانشیار گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران محسن محمدی گلنگش دانشیار گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران Journal Article 2020 06 24 Due to the high importance of monitoring and controlling the concentration of toxic elements in large industries, the present study was conducted to investigate the concentration of heavy metals in various organs of main forested species in the Isfahan steel company. For this purpose, 10 plant samples from the roots, leaves, and trunks of p inus eldarica Medw and Cupressus arizonica Green var. arizonica trees were collected at two distances of 500 and 1000 meters from the source of pollution and transferred to the laboratory. The concentrations of heavy metals such as cadmium, lead, iron, manganese, zinc, copper, nickel, and chromium were measured in their extracts using the atomic absorption device. Comparison of the mean concentrations of heavy metals and the effect of distance from the source of pollution on the concentrations of heavy metals in different organs of the studied species were studied using analysis of variance; comparison of means was done with Duncan's test and comparison of concentrations of heavy metals in two species was analyzed with independent sample t-test. The results showed a higher concentration of the heavy elements in the roots of the studied plants than in the trunk and leaves. Also, the concentration of absorbed metals by p inus eldarica was significantly higher than Cupressus arizonica. Finally, the concentration of the studied elements in the organ's body of p inus eldarica species at a distance of 1000 meters from the source of pollution was more than 500 meters, while there was no significant difference in the concentration of metals in Cupressus arizonica organs at these distances. The results of the present study clearly confirm the high potential of p inus eldarica species in the absorption of heavy metals in industrial areas. با توجه به اهمیت پایش و کنترل غلظت عناصر سمّی در محدوده صنایع بزرگ، پژوهش حاضر با هدف بررسی غلظت فلزات سنگین در کالبد گونههای جنگلکاری شده در اطراف کارخانه ذوبآهن اصفهان به انجام رسید. بدین منظور تعداد پنج نمونه گیاهی از ریشه، برگ و تنه درختان هر یک از گونههای کاج تهران (Pinus eldarica Medw.) و سرو نقرهای (Cupressus arizonica Green var. arizonica) در دو فاصله 500 و 1000 متری از منبع آلودگی جمعآوری و به آزمایشگاه انتقال داده شد. سپس با عصارهگیری از نمونههای برداشت شده، غلظت فلزات سنگین کادمیوم، سرب، آهن، منگنز، روی، مس، نیکل و کروم موجود در عصاره آنها با استفاده از دستگاه جذب اتمی اندازهگیری شد. مقایسه غلظت فلزات سنگین در اندامهای مختلف گونههای مورد مطالعه و بررسی اثر فاصله از منبع آلودگی بر غلظت این عناصر با آزمون تجزیه واریانس یکطرفه و آزمون دانکن و مقایسه غلظت فلزات سنگین بین دو گونه با آزمون t مستقل انجام شد. نتایج پژوهش نشاندهنده غلظت بیشتر عناصر سنگین در ریشه گیاهان مورد بررسی نسبت به تنه و برگ بود. همچنین، غلظت فلزات جذب شده توسط کاج تهران به شکل معنیداری از گونه سرو نقرهای بیشتر بود. غلظت عناصر مورد بررسی در گونه کاج تهران در فاصله 1000 متری از منبع آلودگی از فاصله 500 متری بیشتر بهدست آمد در حالی که اختلاف معنیداری از نظر غلظت فلزات در اندامهای سرو نقرهای در فواصل مذکور مشاهده نشد. نتایج مطالعه حاضرنشان دهنده پتانسیل بالاتر گونه کاج تهران در امر جذب فلزات سنگین در مناطق صنعتی است.

https://jfwp.ut.ac.ir/article_81499_2c8b3587ef7d6f9fe31baf03ff8e3fa1.pdf