دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 65 4 2013 02 19 Flower and Pollen Morphology Variations in Tilia spp. Populations in Hyrcanain Forests تنوع ریختی گل و دانه گرده در جمعیت‌های نمدار جنگل‌های هیرکانی 497 508 30527 10.22059/jfwp.2013.30527 FA حامد یوسف زاده دانش آموخته دکتری، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران مسعود طبری کوچسرایی 2 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، ایران اباصلت حسین‌زاده کلاگر حسین‌زاده کلاگر 3 دانشیار، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه مازندران، ایران علی ستاریان 4 استادیار، گروه جنگلداری، مجتمع علوم کشاورزی و منابع طبیعی گنبد، ایران مصطفی اسدی 5 استاد، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، ایران Journal Article 2014 09 28 Diversity in flower and pollen morphological traits was assessed in eight Iranian Tilia spp. populations. Flower samples were taken from 6 to 15 individuals in each population, with at least 100 m distance from each other. The results revealed that among the populations, the width of bract and peduncle had significant differences (p<0.005), but differences in length of bracts and pedicel were not significant. The lower altitude populations (1500 m a.s.l). Two style types including pubescence and glabrous style were recognized for the genus Tilia in these forest habitats. Pollen grain was medium size and oblate. Pollen of Hyrcanian,s Tilia has three very short oval furrows (except, some trees with 4 furrows in Asalem populations). There was a meaningful difference in the pollen sculpture of mountain populations (Bandbon and Dalir) compared to other populations. Also, only pubescence style and sparse stellate trichome were found on bracts of Bandbon population. In conclusion, polar and equatorial axes showed maximum variations and based on investigated traits, Bandbon population is different from other populations. به منظور آگاهی از سطح تنوع ژنتیکی، ریخت‌‌شناسی گل و دانه گرده درختان نمدار، هشت رویشگاه در سطح جنگل‏های هیرکانی مورد ارزیابی قرار گرفت. از هر رویشگاه، 6 تا 15 پایه به فواصل حداقل 100 متر از یکدیگر انتخاب، و نمونه گل از آن‌ها تهیه شد. نتایج حاکی از تفاوت معنی‌دار عرض برگه گل‌‌آذین و پایک میوه در بین جمعیت‌های مختلف بود، در حالی که دمگل، طول برگه گل‌‌آذین و طول دم برگه گل‌‌‌آذین تفاوت معنی‌دار با یکدیگر نشان ندادند. طول دم گل‌‌آذین در جمعیت‌های واقع در ارتفاعات پایین‌تر از 1200 متر از سطح دریا بلندتر از جمعیت‌های ارتفاعات بالاتر از 1500 متر از سطح دریا است. علاوه بر این، دو نوع خامه شامل کرک‌‌دار و بدون کرک در رویشگاه‌های مورد مطالعه شناسایی شد. دانه گرده نمدار از نظر شکل در طبقه تقریبا کروی و از نظر اندازه در گروه متوسط قرار گرفت. به استثنای جمعیت اسالم که در برخی از پایه‌های آن، حدود 25 درصد گرده‌ها چهار حفره‌ای بودند در سایر جمعیت‌های مورد مطالعه، دانه‌های گرده دارای سه حفره بودند. آرایش سطح دانه گرده در برخی از جمعیت‌ها به ویژه جمعیت‌های‌ بندبن و دلیر (بالای 2000 متر از سطح دریا) به دلیل وجود رگه‌هایی در سطح آن کاملا متفاوت با سایر جمعیت‌ها بود. همچنین تنها، در رویشگاه بندبن کرک‌های ستاره‌ای بسیار پراکنده روی برگه گل‌‌آذین درختان این رویشگاه مشاهده شد. https://jfwp.ut.ac.ir/article_30527_0e639bc3565415e8e31989d3cfc64161.pdf