دانشگاه تهران نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 65 4 2013 02 19 Comparing Distance-based and Quadrate-based Methods to Identify Spatial Pattern of Saxaul Haloxylon ammodenderon C.A.Mey (Siah-Kooh Region, Yazd Province) مقایسة شاخص‌های فاصله‌ای و مبتنی بر کوادرات در تعیین الگوی پراکنش تاغ (منطقه سیاه‌کوه یزد) 475 486 30525 10.22059/jfwp.2013.30525 FA بهمن کیانی 1 دانشجوی دکترای جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران اصغر فلاح فلاح 2 دانشیار گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی ساری، ایران مسعود طبری کوچکسرایی 3 دانشیار گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران سید محسن حسینی حسینی 3 دانشیار گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران محمد حسین ایران‌‌نژاد پاریزی 4 استادیار گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد، ایران Journal Article 2014 09 28 Investigation of spatial pattern in vegetative populations is an important part of forest ecology. Great areas in central deserts of Iran are covered with saxaul (Haloxylon spp.). Therefore, any research concerning this species has a great importance. Eight distance-based and five quadrate-based methods, including: nearest neighbor, Holgate, Pielou, Eberhardt, Hopkins, Johnson & Zimmer, C, Hines, Green, Morisita, Standardized Morisita, Index of Dispersion and Lioyd were used to determine spatial pattern of this species. Two districts each 30 hectares area which were representative of saxaul populations were selected. Coordinates for all shrubs were determined using distance and azimuth and finally a point map was created in ArcGIS. Then, 35 sample plots (each 0.1 ha area) overlaid randomly on point map. Centers of these plots were used as random points for distance-based methods. In district I, Johnson and Zimmer, standardized Morisita and Index of dispersion indices showed clumped pattern for saxaul while other indices showed random pattern. In district II, all indices showed clumped pattern except for Johnson and Zimmer index. Overall spatial pattern of saxaul appraised random in flat areas and clumped in mountain-sides. Also T-square index (C) and Holgate were the best distance-based indices to identify pattern. Morisita index was the best one between quadrate-based indices. با توجه به اینکه مساحت قابل ‌‌توجهی از بیابان‌های مرکزی کشور زیر پوشش گونه‌های مختلف تاغ قرار دارد، هرگونه مطالعه در مورد این گیاهان مقاوم حائز اهمیت زیادی است. در این راستا دو نقطه از جنگل‏های تاغ، هر یک به مساحت 30 هکتار انتخاب و از طریق اندازه‌گیری فاصله و آزیموت، موقعیت مکانی کلیه پایه‌ها ثبت گردید. با کمک نرم‌‌افزار GIS Arc نقشه موقعیت مکانی پایه‌ها ترسیم و در هر بخش 35 قطعه نمونه 10 آری به‌صورت تصادفی سیستماتیک پیاده ‌‌شد. مراکز این قطعه‌ها به‌عنوان نقطه تصادفی برای بررسی روش‏های فاصله‌ای مد نظر قرار گرفت. شاخص‌های فاصله‌ای شامل ابرهارت، هینز، هاپکینز، جانسون زایمر، پیلو، هولگیت، نزدیکترین همسایه و مربع تی (C) و شاخص‌های کوادراتی شامل موریسیتا، استاندارد شده موریسیتا، گرین، نسبت واریانس به میانگین و لوید بودند. یافته‌های حاصل از پژوهش نشان دادند که در منطقة اول با توجه به شاخص‌های ابرهارت، هاینز، پیلو، موریسیتا، C ، نزدیک‌ترین همسایه، پراکنش و موریسیتا الگو تصادفی و بر اساس شاخص جانسون زایمر کپه‌ای است. شاخص‌های گرین و لوید نیز الگو را تصادفی مایل به کپه‌ای نشان دادند. در منطقة دوم تمامی شاخص‌ها به استثنای شاخص‌های هاپکینز و جانسون زایمر الگو را کپه‌ای نشان دادند. از برآیند این روش‏ها، الگوی پراکنش تاغ در منطقه سیاه‌کوه از تصادفی مایل به کپه‌ای در مناطق هموار تا کپه‌ای در کوهپایه‌ها ارزیابی می‌گردد. همچنین بهترین شاخص‌ها برای تعیین الگوی پراکنش تاغ مربع تی و هولگیت ارزیابی شدند. بین شاخص‌های مبتنی بر کوادرات نیز شاخص موریسیتا بهتر از سایرین توانست الگوی پراکنش واقعی را تشخیص دهد. https://jfwp.ut.ac.ir/article_30525_6c65b9eeac47978e0e48879b2266f339.pdf