2021-10-10T05:56:36Z https://jfwp.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=8030

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 وحید اعتماد مرتضی مریدی کیومرث سفیدی یکی از راه‌های شناخت بهتر مراحل پویایی و پاسخ جنگل به آشوب‌های طبیعی، بررسی ساختار توده‌های جنگلی در مراحل مختلف تحولی جنگل است. این پژوهش با هدف کمّی‌سازی ساختار توده‌های آمیختۀ راش در فاز کاهش پایه‌ها در پارسل 319 بخش گرازبن از جنگل‌های کمتردست‌خوردۀ خیرود نوشهر انجام گرفت. سه قطعه ‌نمونۀ یک‌هکتاری در این فاز انتخاب و در هر یک از قطعات نمونه، مشخصات ساختاری توده اندازه‌گیری شد. ویژگی‌های کمّی دو درخت راش در نزدیک‌ترین فاصله به محل تقاطع شبکه (30×30 متر) به‌عنوان درختان شاهد، به‌همراه سه درخت همسایه که در نزدیک‌ترین فاصله از آن واقع شده بودند برداشت شد. فاصله و زاویۀ بین درخت شاهد و درختان همسایه، و همچنین فاصلۀ درختان همسایه از یکدیگر محاسبه شد. مقدار متوسط شاخص زاویۀ یکنواخت و آمیختگی گونه‌ای به‌ترتیب، 53/0 و 51/0 به‌دست آمد که نشان‌دهندۀ چیدمان مکانی تصادفی گونۀ راش، تمایل متوسط گونۀ راش به قرار گرفتن در کنار دیگر گونه‌ها و رقابت بین‌گونه‌ای راش و ممرز در این فاز است. مقدار متوسط شاخص فاصله تا همسایگی 7/4 متر محاسبه شد و شاخص تمایز قطری و تمایز ارتفاعی نیز به‌ترتیب، 44/0 و 57/0 به‌دست آمد که نشان‌دهندۀ تراکم زیاد توده در این فاز و در نتیجه رقابت شدید بین درختان به‌منظور کسب منابع و شرایط رشدی بهتر است. با استفاده از اطلاعات حاصل از کمّی‌سازی ساختاری توده‌های دست‌نخورده، می‌توان در نحوۀ نشانه‌گذاری‌های توده‌های جنگلی براساس الگوی طبیعت به‌شکل علمی و نه‌تنها براساس تجربۀ شخصی عمل کرد. راش ساختار توده شاخص آمیختگی فاز کاهش پایه‌ها کمی‌سازی 2017 02 19 647 656 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60602_852fa2ea338f80c50454127c650b5386.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 الهه علی بابایی عمران مهدی قربانی محمدرضا مروی مهاجر محمد عواطفی همت مدیریت جنگل­ها به­‌عنوان یکی از منابع مهم تولید، بسیار لازم و حیاتی است. در تصدی‌گری منابع جنگلی به­‌عنوان یکی از ارزشمندترین منبع طبیعی جهان، دخیل کردن بهره‌برداران محلی از این منبع، برای مدیریت مشارکتی جنگل­‌ها از ضروریاتی است که در برنامۀ عمل مدیریت این عرصه­‌های طبیعی باید به آن توجه شود. بنابراین تحقیق حاضر با هدف دستیابی به یک برنامۀ صحیح مدیریتی در جنگل­ها برپایۀ ارزیابی مشارکت‌های مردمی در برنامه­‌های مدیریتی صورت گرفت. برای رسیدن به این منظور، پایش اجتماعی در قالب روابط بین ذ‌‌ی‌نفعان محلی انجام پذیرفت و در نهایت از روش تحلیل شبکۀ اجتماعی استفاده شد که ابزاری کارامد برای ارزیابی این روابط است. در این تحقیق براساس پیوندهای اعتماد و مشارکت در شبکۀ بهره­ برداران محلی، شاخص­‌های کمّی و ریاضی تحلیل شبکه‌­ای در بین کلیۀ بهره‌برداران سامان عرفی کلاک در منطقۀ کجور استان مازندران بررسی شده است. نتایج نشان می­‌دهد که میزان انسجام و سرمایۀ اجتماعی در شبکۀ ذ‌‌ی‌نفعان محلی در این سامان در حد متوسط تا زیاد بوده و پایداری شبکۀ اجتماعی در حد قوی برآورد شده است. علاوه بر این نتایج نشان­‌دهندۀ وجود همبستگی در حد متوسط بین پیوندهای اعتماد و مشارکت در بین بهره­برداران در منطقۀ تحقیق است. براساس این نتایج می‌­توان اظهار کرد که با حفظ و تقویت اعتماد، کنترل اجتماعی در گروه‌های هدف و پایبندی به سنت‌ها و عرف‌های محلی در بهره‌برداری از منابع جنگلی در بین بهره‌برداران افزایش می‌یابد.  پایش اجتماعی سرمایه اجتماعی تحلیل شبکه اجتماعی روستای کُدیر شبکه بهره‌برداران محلی مدیریت مشارکتی 2017 02 19 657 665 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60603_76a3eca1c8a6bfb5e8735b495e15f270.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 رویا عابدی سید امیراسلام بنیاد اسدالله شاه بهرامی برآوردهای کمّی و دقیق از مشخصه‌های توده‌های جنگلی لازمه مدیریت صحیح آنها است. تصاویر سنجش از دور با توجه به اطلاعات مکانی دقیق و وسیع، همواره ابزاری مقرون به صرفه در مدیریت جنگل است و یکی از متداول‌ترین کاربردهای تصاویر در علم جنگلداری، طبقه‌بندی مشخصه‌های توده‌های جنگلی و تهیۀ نقشه‌های موضوعی آنها است. هدف این پژوهش بهینه‌سازی طبقه‌بندی تراکم (تعداد درختان در هکتار) در توده‌های جنگلی با استفاده از روش ناپارامتریک kNN بود. بررسی در منطقۀ پیلمبرا، در حوضۀ آبخیز شفارود در غرب استان گیلان انجام گرفت. نتایج نشان داد که روش kNN با تعداد بهینۀ نزدیک‌ترین همسایه‌ها در نقطۀ 6=k و معیار فاصلۀ بهینۀ اقلیدسی، نتایج مناسبی برای تهیۀ نقشۀ پهنه‌بندی مشخصۀ تراکم (تعداد درختان در هکتار) در جنگل‌های مورد بررسی دارد. برآورد مشخصۀ تراکم در این روش، با مقادیر 58/228=RMSE، 9/78=relative RMSE درصد و مقدار همبستگی 50/0=r محاسبه شد. مقدار صحت کل و ضریب کاپای نقشۀ حاصل از طبقه‌بندی به‌ترتیب برابر 19/85 درصد و 56/0 به‌دست آمد. بنابراین الگوریتم ناپارامتریک kNN می تواند روش به نسبت مناسبی برای برآورد مشخصۀ تراکم جنگل روی تصویر ماهوارۀ IRS سنجندۀ P6-LIS III است. kNN جنگل شفارود گیلان 2017 02 19 667 677 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60604_8a442ecd34974df7ddf6a8aca7fd4d4f.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 محبتعلی نادری شهاب مریم جبلی علی اشرف جعفری ملج HudsonUlmus glabraگونۀ درختی است که در ایران در جنگل‌های شمالی رویش دارد و به‌دلیل دامنۀ محدود اکولوژیک، استفادۀ بی‌رویه از چوب آن و ابتلا به بیماری مرگ نارون در معرض خطر است. به‌منظور بررسی امکان نگهداری بلندمدت بذر این گونه در شرایط فراسرد (Cryopreservation) و بررسی رشد بذور فراسردی در شرایط آزمایشگاه و گلخانه، بذر این گونه از رویشگاه طبیعی آن در استان گلستان جمع‌آوری شد. برای تعیین بهترین پیش‌تیمار به‌منظور ذخیره‌سازی بذر در شرایط فراسرد یا برودت 196- درجة سانتی‌گراد، سه پیش‌تیمار شامل آبگیری، ویتریفیکاسیون و گلیسرول 30 درصد همراه با شاهد آزمایش شد. بذرهای تیمارشده به‌مدت یک ‌هفته، یک ماه و یک ‌سال در شرایط فراسرد یا درون نیتروژن مایع نگهداری شدند. بذرها پس از خروج از شرایط فراسرد، در شرایط آزمایشگاه و گلخانه آزمایش شدند و تعدادی از صفات مرتبط با جوانه‌زنی و استقرار در گلخانه بررسی شد. پیش‌تیمارهای آبگیری، ویتریفیکاسیون و گلیسرول 30 درصد در حفاظت از بذر ملج در شرایط فراسرد دارای اثرهای متفاوتی بودند و بهترین پیش‌تیمار، آبگیری بذرها (Desiccation) بود. بنابراین بذر این گونۀ مهم جنگلی را می‌توان از عرصه‌های مختلف جمع‌آوری و نسبت به نگهداری بلندمدت ژرم‌پلاسم آن اقدام کرد.  ملج Ulmus glabra نگهداری بذر در فراسرد گونه جنگلی گونه در معرض خطر 2017 02 19 679 688 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60605_b2901ff43b33b9202351897edc719e0a.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 اعظم السادات صالحی اسداله متاجی وحید اعتماد رضا بصیری نقش بارز گونۀ جنگلی کنار (Ziziphus spina-christi) در حفاظت آب و خاک و مقاومت زیاد آن در برابر گرما و خشکی، لزوم کاربرد این گونه را در جنگلکاری و احیای رویشگاه‌های کنار و به‌کارگیری آن در فضای سبز شهری آشکار می‌کند. هدف این پژوهش، یافتن تیمار مناسب برای افزایش جوانه‌زنی و سبز شدن بذور کنار و ایجاد شرایط بهینه برای تولید نهال سالم است. بر این اساس، تحقیق حاضر در نهالستان شهرستان مسجدسلیمان، به‌صورت آزمایش فاکتوریل با سه فاکتور خراش‌دهی بذر در سه سطح، بستر کاشت در چهار سطح و آبیاری در سه سطح در قالب طرح کاملاً تصادفی نامتعادل انجام گرفت. نتایج تجزیۀ واریانس نشان داد که اثرهای اصلی تمام فاکتورها (بستر کاشت، روش آبیاری و روش خراش‌دهی) و اثرهای متقابل آنها برای صفت درصد زنده‌مانی در سطح احتمال 1 درصد معنی‌دار است. در روش‌های مختلف خراش‌دهی، بذرهای قرارگرفته به‌مدت 48 ساعت در آب و 6 ساعت در اسید با 24/48 و 26/4 درصد به‌ترتیب دارای بیشترین و کمترین زنده‌مانی بودند. همچنین برای صفات درصد زنده‌مانی، طول ساقه، طول ریشه، وزن خشک ساقه و نسبت وزن خشک ساقه به ریشه، خاک نیمه‌سنگین به‌ترتیب با میانگین 81/54 درصد، 4/17 سانتی‌متر، 96/16 سانتی‌متر، 148/0 گرم و 45/1 بهترین بستر کاشت بودند. نتایج نشان داد بذرهای کشت‌شدۀ تحت آبیاری هر‌روزه دارای بیشترین مقادیر درصد زنده‌مانی (29/48 درصد)، طول ساقه (6/13 سانتی‌متر)، وزن خشک ساقه (109/0 گرم) و وزن خشک ریشه (93/0 گرم) بودند. با آبیاری هر‌روزه، رویش نهال‌ها بیشتر شد و عملکرد گیاه در مقیاس وزن نیز تحت تأثیر قرار گرفت. همچنین ترکیبات تیماری خاک سنگین در آبیاری هرروزه در 48 ساعت خیساندن بذر و خاک سنگین در روش آبیاری هرروزه در 2 ساعت خیساندن بذر در اسید به‌ترتیب با 60 و 11/1 درصد دارای کمترین درصد زنده‌مانی بودند و کاهش سنگینی بافت خاک به کاهش درصد زنده‌مانی بذر کنار منجر شد. ضرایب همبستگی قطر یقه با وزن خشک ریشه (83/0)، طول ساقه با وزن خشک ساقه (85/0) و ریشه (85/0) و وزن خشک ساقه با ریشه (86/0) در سطح 1 درصد مثبت و معنی‌دار بود. درصد زنده‌مانی همبستگی و ارتباط معنی‌داری با صفات رویشی نهال نداشت و نتایج نشان داد قوۀ ‌نامیه و وزن هزاردانۀ بذر مورد استفاده از شرایط مناسبی برای جوانه‌زنی و سبز شدن برخوردار بود. همچنین روش‌های مختلف خراش‌دهی با نرم کردن پوسته‌های سخت بذری جوانه‌زنی آسان‌تر و افزایش جوانه‌زنی را در پی داشت. آبیاری بذر کنار جوانه‌زنی خراش‌دهی زنده‌مانی نهالستان 2017 02 19 689 699 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60606_87802f02d8db6e52a94903644f7c07ec.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 حمید صوفی مریو ساسان بابایی کفاکی وحید اعتماد ناصر احمدی ثانی هدف پژوهش حاضر، شناسایی مناطق مناسب گردشگری در جنگل آموزشی پژوهشی دانشگاه تهران (خیرود) واقع در استان مازندران است. فرایند ارزیابی مناطق مناسب گردشگری براساس سه گروه معیارهای اکولوژیکی، زیر‌ساختی و اقتصادی- اجتماعی صورت گرفت. سپس شاخص‌های هر کدام از گروه معیارها تعیین شد. نقشۀ شاخص‌های شیب، ارتفاع، جهت، دما، بافت خاک، منابع آب، چشم‌انداز، حیات وحش، تاج پوشش و تیپ جنگلی، سراها، طرح جنگلداری و جاده در محیط سامانۀ اطلاعات جغرافیایی با طبقات مربوط تهیه شد. در ادامه با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی و بر مبنای نظر کارشناسان، شاخص‌ها وزن‌دهی شدند. در نهایت با استفاده از روش کمی ترکیب خطی- وزنی، لایه‌های وزن‌دار شاخص‌ها در محیط سامانۀ اطلاعات جغرافیایی تلفیق شدند و نقشۀ نهایی قابلیت گردشگری به‌دست آمد. براساس نتایج حاصله، بیشترین وزن‌ها به‌ترتیب به شیب و منابع آب و کمترین وزن‌ها به خاک و سرا اختصاص یافت. همچنین نتایج ارزیابی نشان داد که 17/. درصد از منطقه تناسب زیاد، 15/38 درصد تناسب متوسط و 68/61 درصد تناسب کم برای گردشگری دارد. با توجه به شاخص‌های اکولوژیکی و توسعۀ معیارهای زیر‌ساختی و اقتصادی - اجتماعی، امکان توسعۀ گردشگری در سطح وسیعی برای جنگل‌ خیرود وجود دارد.  : : ارزیابی تحلیل سلسله مراتبی ترکیب خطی وزنی توسعه خیرود سامانه اطلاعات جغرافیایی گردشگری 2017 02 19 701 711 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60607_118dc0dad7328e62c0af4de632f19a2a.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 فرهاد اسدی حسین میرزایی ندوشن جمشید مختاری مقدار تجدید حیات و توان رویشی درختان سفیدپلت در شمال ایران به­دلیل تخریب رویشگاه­های طبیعی و کاهش سطح تنوع ژنتیکی بسیار محدود شده است. از طرفی تولیدمثل جنسی در این‌ گونه می­تواند سبب تولید ژنوتیپ­های برتر شود. از این­رو با تولید انبوه نهال بذری، وضعیت توان رویشی آنها با درختان مادری مقایسه شد. به­منظور مقایسۀ توان رویشی والدین و نتاج، از 3 نهال­ بذری منتخب هر یک از 17 درخت مادری، به­همراه قلمه­های درختان مادری، 1020 قلمه در قالب یک طرح آزمایشی در 3 تکرار کاشته شده و از نظر صفات رویشی در دوره­های زمانی مختلف ارزیابی شدند. از نظر مقدار رویش در دوره‌های زمانی مختلف، بین نتاج حاصل از درختان والدینی، اثرهای متقابل نتاج در زمان و نتاج در درخت مادری تفاوت معنی‌دار مشاهده شد. نهال­های مازندران 5، گیلان 3 و 4، به­همراه گلستان 3 در گروه منتخب، و نهال­های مازندران 4، و گلستان 5 و 6 در پایین­ترین گروه قرار گرفتند. ماه­های تیر، مرداد و شهریور از نظر رویش ارتفاعی در گروه اول قرار گرفتند. میزان رویش نتاج از درخت مادری به­صورت معنی­داری بیشتر بود، به‌طوری که میانگین ارتفاع نتاج 1/285 سانتی­متر و میانگین ارتفاع درخت مادری 4/250 سانتی­متر، همچنین میانگین قطر نتاج 9/20 میلی­متر و میانگین قطر درخت مادری 2/18 میلی­متر بود. به­عنوان یک نتیجۀ مهم این تحقیق، می­توان از نهال‌های بذری تولیدشده به­دلیل برتری نسبت به والدین، برای جنگلکاری در جنگل‌های مخروبۀ شمال کشور استفاده کرد. تکثیر جنسی رویش ارتفاع سفید پلت 2017 02 19 713 723 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60608_4bf6450df222bc9dc414227d8cb4b52f.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 حسین پیری صحراگرد محمدعلی زارع چاهوکی مجید آجورلو محمد نهتانی پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ کارایی روش‌های رگرسیون لجستیک، آنتروپی حداکثر و پرسپترون چندلایه در ارائۀ مدل پیش‌بینی پراکنش رویشگاه گونۀ بادامک (Amygdalus scoparia) در مراتع استان قم انجام گرفت. برای این منظور، بعد از شناسایی رویشگاه‌های خالص این گونه، نمونه‌برداری از پوشش گیاهی به‌روش تصادفی- منظم انجام گرفت. برای نمونه‌برداری از خاک رویشگاه، هشت پروفیل حفر و از دو عمق 30-0 و 60-30 سانتی‌متری نمونه‌برداری شد. بعد از اندازه‌گیری خصوصیات خاک و تهیۀ لایه‌های مربوط به خصوصیات فیزیوگرافی (شیب، جهت، ارتفاع)، زمین‌شناسی و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک، مدلسازی پیش‌بینی پراکنش انجام گرفت و نقشۀ پیش‌بینی رویشگاه گونۀ مورد مطالعه تهیه شد. در مرحلۀ بعد، میزان تطابق نقشۀ پیش‌بینی حاصل و نقشۀ واقعی رویشگاه بررسی شد. براساس مقادیر ضریب کاپای محاسبه‌شده، مدل رگرسیون لجستیک توانسته است پراکنش رویشگاه گونۀ مورد مطالعه را در سطح عالی (ضریب کاپای 91/0) پیش‌بینی کند؛ این در حالی است که نقشۀ پیش‌بینی حاصل از روش پرسپترون چندلایه و آنتروپی حداکثر دارای تطابق خیلی خوب (به‌ترتیب ضریب کاپای 85/0 و 8/0) با نقشۀ واقعی بود. این نتایج نشان می‌دهد که روش رگرسیون لجستیک در برآورد دامنۀ پراکنش رویشگاه این گونه در مقایسه با دو روش دیگر، از دقت بیشتری برخوردار است. براساس مدل رگرسیون لجستیک، نوع سازند زمین‌شناسی (سازند آذرین) و مقدار سنگریزۀ عمق اول خاک، مؤثرترین عوامل در حضور این گونه در رویشگاه مورد مطالعه‌اند. این نتایج گویای آن است که در انتخاب روش بهینۀ مدلسازی، علاوه بر قابلیت‌های هر روش، باید به دامنۀ آشیان بوم‌شناختی گونه‌های مورد مطالعه نیز توجه ویژه شود. بادامک پیش‌بینی پراکنش پرسپترون چند‌لایه رگرسیون لوجستیک روش یادگیری ماشینی مراتع استان قم 2017 02 19 725 734 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60609_4538d72957929cb5fe0c63c45e997490.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 ناصر احمدی ثانی ساسان بابایی کفاکی اسدالله متاجی لیدا رزاق نیا تخریب جنگل‌های زاگرس از گذشته‌های دور تاکنون، ناشی از بهره‌برداری‌های سنتی و اغلب نادرست جنگل‌نشینان به‌دلیل فقر، بیکاری و امرار معاش، امری متداول است. در این تحقیق برای کاهش تخریب و پایداری جنگل، امکان استفادۀ چندمنظوره از مناطق جنگلی زاگرس با کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی، سنجش از دور و تحلیل سلسله‌مراتبی در 9178 هکتار از جنگل‌های شهرستان بانه بررسی شد. همۀ کاربری‌های ممکن و معیارها و زیرمعیارهای تأثیرگذار بر هر کاربری براساس مرور منابع و نظر کارشناسان انتخاب شد. نقشۀ زیرمعیارها با کاربرد نقشه‌ها و داده‌های موجود، برداشت‌های زمینی و تصاویر IRS-P6 تهیه شد. وزن معیارها و زیرمعیارها با کاربرد روش تحلیل سلسله‌مراتبی تعیین شد. نقشۀ شاخص‌ها با طبقه‌بندی نقشۀ زیرمعیارها براساس نظر متخصصان تهیه شد. نقشۀ اولویت هر کاربری با کاربرد روش ترکیب خطی- وزنی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی تولید شد. نقشۀ اولویت نهایی از طریق روی‌هم‌گذاری نقشه‌های اولویت هر نُه کاربری حاصل شد. سرانجام نقشۀ تناسب اکولوژیک با ویرایش نقشۀ اولویت نهایی تهیه شد. نتایج نشان می‌دهد که سطح عمدۀ کاربری‌های فعلی با توان اکولوژیک تطابق ندارد، اما از نظر اکولوژیک کاربری‌های مختلف می‌تواند به‌صورت مجزا یا همراه با هم در منطقه وجود داشته باشد که سبب کاهش وابستگی جنگل‌نشینان به درختان جنگلی، کاهش تخریب و در نتیجه پایداری جنگل می‌شود. استفادۀ چند‌منظوره تحلیل سلسله مراتبی تصویر ماهواره‌ای توان اکولوژیک جنگل‌های زاگرس 2017 02 19 735 745 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60610_9ef0475c7b3fe1bbb720ee176a74b7a2.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 مجید پاتو علی صالحی قوام الدین زاهدی امیری عباس بانج شفیعی تحقیق حاضر با هدف برآورد مقادیر وزنی ذخیرۀ کربن و ارتباط آن با سایر ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک درچهار کاربری (بکر، حفاظتی، بهره‌برداری و باغی) در منطقة زاگرس شمالی در استان آذربایجان غربی انجام گرفت. در هر کاربری در داخل واحدهای همسان 30 قطعه نمونه مشخص شد و در هر یک از آنها نمونه‌برداری از خاک انجام گرفت و سپس مهم‌ترین خصوصیات خاک شامل کربن آلی، جرم مخصوص ظاهری، بافت، رطوبت اشباع، درصد تخلخل، اسیدیته، هدایت الکتریکی، ازت کل، آهک، فسفر قابل جذب و پتاسیم محلول در آزمایشگاه تعیین شد. نتایج نشان داد کربن ذخیره‌شده در دو عمق 15-0 و 50-15 سانتی‌متر به‌ترتیب در کاربری بکر 96 /90 و 92/128 تن در هکتار، در کاربری حفاظتی 85/82 و 99 /173 تن در هکتار، در کاربری بهره‌برداری 26/78 و 26/119 تن در هکتار و در کاربری باغی 75/34 و 95/58 تن در هکتار است. همچنین نتایج نشان داد که بین مقادیر آهک، شن، سیلت، درصد تخلخل، جرم مخصوص ظاهری، رطوبت اشباع، پتاسیم، فسفر، هدایت الکتریکی، کربن آلی و C/N، در کاربری‌های مورد مطالعه و در عمق‌های اندازه‌گیری‌شده با مقدار ذخیرۀ کربن همبستگی وجود دارد و براساس مدل‌های به‌دست‌آمده در کاربری‌های مختلف درصد کربن آلی، جرم مخصوص ظاهری و درصد تخلخل بیشترین تأثیر را در مقدار ذخیرۀ کربن داشته‌اند. ترسیب کربن خاک جنگل زاگرس شمالی کاربری زمین 2017 02 19 747 756 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60611_2be153dd0db795b6fd696d56c38b5ac8.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 احمد علیجانپور سالار تارم جواد اسحاقی راد جنس زالزالک به­‌عنوان یک گونۀ چوبی چندمنظوره در جنگل­های زاگرس شمالی واقع در جنوب استان آذربایجان­‌غربی، از نظر تولید میوه برای ساکنان محلی بسیار پر­اهمیت است. هدف این پژوهش، تعیین خصوصیات کمی، ویژگی­های فیزیوگرافی و خاک توده­های زالزالک زرد است. در بررسی حاضر هشت رویشگاه زالزالک در استان آذربایجان‌غربی انتخاب و در هر رویشگاه 5-3 قطعه ‌نمونۀ دایره­ای به مساحت 10 آر و در مجموع 33 قطعه‌ نمونه به روش تصادفی سیستماتیک پیاده شد. در داخل قطعات نمونه، مشخصات عمومی قطعه‌ نمونه و ویژگی­‌های درخت­شناسی شامل قطر برابرسینه، مبدأ پایه­‌ها و قطر بزرگ و کوچک تاج اندازه­گیری شد. همچنین ده نمونه خاک از رویشگاه­های بررسی‌شده برداشت شد. نتایج نشان داد اسیدیته، کربن آلی، نیتروژن کل و رس خاک مهم‌ترین عوامل مؤثر بر پراکنش رویشگاه­های زالزالک هستند. همچنین با جنوبی شدن جهت دامنه، افزایش اسیدیته و رس خاک، گونه‌هایی مانند زالزالک زرد و گلابی به تعداد کم پراکنش دارند. با بهبود وضعیت حاصلخیزی خاک، افزایش نیتروژن کل و کربن آلی و شمالی شدن جهت­ دامنه، حضور دیگر گونه­‌های زالزالک به‌همراه گونه­‌هایی مانند سیب، بلوط، بید، زبان‌گنجشک و نارون دیده می‌­شود. همچنین بیشترین و کمترین میانگین قطر برابر سینۀ پایه­‌های گونه­‌های زالزالک به‌ترتیب 42/17 سانتی­متر در رویشگاه قلاتیان و 61/6 سانتی­متر در درۀ شهدا و بیشترین و کمترین میانگین سطح تاج به­ترتیب 3/24 متر­مربع در رویشگاه میرآباد­2 و 49/4 متر­مربع در رویشگاه درۀ شهدا مشاهده شد. پیشنهاد می­شود کاشت گونۀ زالزالک زرد در جهت­های جنوبی و غربی و  در مناطقی با حاصلخیزی کم خاک و کاشت دیگر گونه­‌های این جنس در جهت­‌های شمالی با حاصلخیزی خاک بالاتر صورت گیرد.  توده جنگل‌های زاگرس رویشگاه زالزالک زرد (L. Crataegus azaralus) سطح تاج 2017 02 19 757 766 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60612_6451e65c188eae9fd2bf71eba935082d.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 مسعود قربانی جمشید مختاری سید احسان ساداتی هرمز سهرابی پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر آمیختگی در جنگلکاری‌های خالص و آمیخته با گونه‌های صنوبر دلتوئیدس (Populus deltoids) و توسکای ییلاقی (Alnus subcordata) بر مشخصه‌های کمّی توده و خواص خاک منطقة چمستان انجام گرفت. آزمایش در قالب طرح آزمایشی بلوک‌های کامل تصادفی با پنج تیمار آمیختگی شامل 1. صنوبر خالص (100 درصد)، 2. صنوبر  67 درصد: توسکا 33 درصد، 3. صنوبر 50 درصد: توسکا 50 درصد، 4. صنوبر 33 درصد: توسکا 67 درصد، و 5. توسکای خالص (100 درصد) در چهار تکرار در سال 1374 در ایستگاه تحقیقات چمستان مازندران اجرا شد. در سال 1393 ویژگی‌های رویشی آماربرداری شد و نمونه‌های خاک به‌صورت مرکب از عمق 0 تا 20 سانتی‌متر برداشت شد. نتایج تحلیل واریانس یک‌طرفه نشان داد پس از گذشت 20 سال از جنگلکاری، اختلاف درختان از نظر قطر برابرسینه، ارتفاع، عرض تاج و شاخص سطح برگ و توده‌ها از نظر سطح مقطع، حجم و سطح برگ در هکتار در تیمارهای مختلف معنی‌دار است. بیشترین رویش قطری صنوبر در تیمار صنوبر 33 درصد: توسکا 67 درصد با میانگین 0/35 سانتی‌متر مشاهده شد. توسکا نیز بیشترین رویش قطری را در تیمار خالص با میانگین 0/25 سانتی‌متر نشان داد. بین خصوصیات اسیدیته، قابلیت هدایت الکتریکی، جرم مخصوص ظاهری، مادة آلی، کربن آلی، نیتروژن، فسفر و پتاسیم خاک در تیمارهای مختلف آمیختگی صنوبر و توسکا اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد. بر اساس نتایج، تیمار صنوبر 33 درصد: توسکا 67 درصد مناسب‌ترین گزینه برای جنگلکاری است. توسکا جنگل‌کاری چمستان خاک رویش کاشت آمیخته 2017 02 19 767 776 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60613_ca5fe79d15d9a505f7bcd7af368138d4.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 جلیل کرمی محمد رضا کاوسی منوچهر بابانژاد ارزیابی تراکم جمعیت و الگوهای مکانی درختان بیمار از معیارهای مهم در انتخاب روش مدیریت و همه‌گیرشناسی بیماری‌های درختان جنگلی است. این پژوهش با هدف ارزیابی شدت خسارت و الگوی مکانی- زمانی خشکیدگی بلندمازو در پارک جنگلی قرق در استان گلستان انجام گرفت. وضعیت سلامت درختان بلندمازو در سال‌های 1392 و 1393 در هفت ترانسکت در قالب روش نقطۀ مرکزی یک‌چهارم ارزیابی شد. نتایج نشان داد که توزیع نرخ آلودگی و خشکیدگی درختان بلندمازو در پارک جنگلی قرق غیریکنواخت است، به‌طوری که در بخش غربی پارک، شدت خسارت و نرخ آلودگی و مرگ‌ومیر شتاب بیشتری دارد. درختان مرده با شدت به‌نسبت زیاد در مقیاس‌های بزرگ (900 متر) تشکیل خوشه می‌دهند، اما پس از یک سال شدت خوشه‌ها کمتر می‌شود و در 200، 400، 600 و 800 متر خوشه‌های ضعیفی تشکیل می‌دهند. تجزیه‌وتحلیل هم‌رخدادی شدت‌های مختلف خسارت بیماری با درختان مرده نشان داد که درختان تازه آلوده‌شده رابطۀ منفی با درختان مرده دارند و در فاصلۀ دورتری از این درختان حضور می‌یابند؛ ولی درختان دچار خسارت شدید، رابطه‌ای قوی با درختان مرده دارند. براساس نتایج این تحقیق می‌توان الگوی مناسبی برای طرح‌ریزی برنامه‌های کاربردی حفاظت و حمایت از جنگل‌های آلوده و پایش گسترش خشکیدگی بلوط به‌دست آورد. الگوی مکانی-زمانی خشکیدگی بلوط پارک جنگلی قرق همه گیرشناسی 2017 02 19 777 788 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60614_3fb252f6da9ecaf2e213d36c28339366.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 حسین رنگ آور منوچهر عباسی هدف ­­این تحقیق، بررسی ظرفیت لنگرخمشی و تحمل تنش (گوشۀ داخلی و بیرونی) در اتصالات بیسکویتی Lشکل ساخته­شده از چوب ماسیو، تخته خرده­چوب و تخته فیبر با دانسیتۀ متوسط (MDF) بود. بدین منظور اتصالاتی L شکل با استفاده از چوب راش، صنوبر، تخته خرده­چوب و MDF با بیسکویت اندازۀ صفر (8/3×15×47 میلی‌متر)، 10 (8/3×19×53 میلی‌متر) و 20 (8/3×23×60 میلی‌متر) ساخته شد. لنگر خمشی و تنش در گوشۀ داخلی و بیرونی اتصالات ساخته شده با همدیگر مقایسه شدند. نتایج نشان دادند که با افزایش اندازۀ شمارۀ بیسکویت از صفر تا 20 (افزایش طول و عرض بیسکویت)، لنگر خمشی و ظرفیت تحمل تنش  اتصالات ساخته­شده افزایش می­یابد و کمترین مقدار این صفات در اندازۀ بیسکویت شمارۀ صفر مشاهده شد. همچنین نتایج بررسی جنس اعضای اتصال نشان داده­اند که بیشترین ظرفیت تحمل تنش در اتصالات ساخته شده از گونۀ راش بود که    به­ترتیب بیشتر از اتصالات ساخته­شده از چوب صنوبر، MDF و تخته خرده­چوب بود. ااتصال بیسکویتی چوب ماسیو ظرفیت تحمل تنش ظرقیت لنگر خمشی فراورده‌های مرکب چوبی 2017 02 19 789 798 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60615_9850ec4859d67317acee320e6c1b7b45.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 رضا قمری اصغر طارمیان در این تحقیق، تأثیر شیارزنی زیستی بر نفوذپذیری گازی و ضریب انتشار بخار آب چوب نوئل (Picea abies) در جهت شعاعی با استفاده از قارچ‌های پوسیدگی سفید (Pysisporinus vitreus) و پوسیدگی نرم (Xylaria longipes) بررسی شد. کشت قارچ‌ها تحت شرایط دمایی 25 درجة سانتی‌گراد و رطوبت نسبی 85 درصد در انکوباتور و در مدت زمان‌های 15، 30 و 45 روز انجام گرفت. نتایج نشان داد که با افزایش زمان کشت در هر دو قارچ، ضریب نفوذپذیری گازی و ضریب انتشار بخار آب و مقدار کاهش جرم افزایش یافت، درحالی که مقاومت فشار موازی الیاف کاهش پیدا کرد. بیشترین کاهش جرم در تیمارهای 30 و 45 روزة قارچ Pysisporinus vitreusمشاهده شد. از علل افزایش نفوذپذیری و انتشار بخار آب می‌توان به تخریب انتخابی منافذ هاله‌دار دیوارة تراکئیدها توسط قارچ Pysisporinus vitreusو ایجاد سوراخ‌های متعدد روی دیوارة تراکئیدها توسط قارچXylaria longipesاشاره کرد. نتایج این تحقیق نشان داد که تیمارهای 30 روزة هر دو قارچ به‌علت نداشتن اختلاف معنی‌دار با تیمارهای 45 روزه بهترین زمان برای شیارزنی زیستی چوب نوئل است. شیارزنی زیستی نفوذپذیری ضریب انتشار Pysisporinus vitreus Xylaria longipes 2017 02 19 799 807 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60616_0a199ac423079f7ee60c461b5c2ca505.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 مهسا نصری نوبندگانی لعیا جمالی راد فرشید فرجی حسین یوسفی در این تحقیق از هیبرید فنل‌فرمالدهید- چسب ماهی با هدف جایگزینی ترکیبات زیستی با رزین‌های شیمیایی برای ساخت تخته‌لایه استفاده و سپس خواص فیزیکی و مکانیکی تخته لایه‌های ساخته‌شده بررسی شد. بدین منظور از چسب ماهی در سه سطح صفر، 10 و20 درصد برمبنای وزن خشک رزین استفاده شد. خواص فیزیکی و مکانیکی نمونه‌های آزمون شامل واکشیدگی ضخامت بعد از 2 و 24 ساعت غوطه‌وری در آب، مقاومت خمشی و مدول الاستیسیتۀ موازی و عمود بر الیاف لایۀ سطحی و مقاومت برشی اندازه‌گیری شد. براساس نتایج، افزایش مصرف چسب ماهی، سبب بهبود پایداری ابعادی و کاهش چشمگیر واکشیدگی ضخامت بعد از 2 و 24 ساعت غوطه‌وری در آب شد. از سوی دیگر با افزایش مصرف چسب ماهی تا 20 درصد، مقاومت خمشی و مدول الاستیسیتۀ موازی و عمود بر الیاف لایۀ سطحی و مقاومت برشی افزایش یافت.  تخته لایه فنل فرمالدهید چسب ماهی مقاومت خمشی مقاومت برشی 2017 02 19 809 819 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60617_e258de26cb36ac58e13e3e25c321b869.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 حسین کرمانیان مهدی رحمانی نیا امید رمضانی مریم عبدی نرجس خاتون مداحی روزنامه­ باطله، به­عنوان یکی از انواع مهم کاغذ باطله، به­طور معمول از کاغذهای شیمیایی- مکانیکی (CMP) ساخته می­شود. هرچند تاکنون تأثیر افزایش عمر (کهنگی) انواع کاغذها بر ویژگی‌های مختلف خمیرکاغذهای حاصل از بازیافت آنها مورد توجه بوده، اما تاکنون پژوهش‌های اندکی دربارۀ تأثیر پدیدۀ کهنگی بر بازیافت روزنامه­های باطله انجام گرفته است. در این تحقیق کاغذ روزنامة  CMPپهن‌برگان با چاپ افست، در دو سطح دمایی 50 و 100 درجة سانتی‌گراد و دو سطح زمانی 24 و 48 ساعت تحت کهنگی تسریع‌شدۀ حرارتی قرار گرفت. نتایج نشان داد کهنگی ایجادشده با اعمال 100 درجة سانتی‌گراد به‌مدت 24 و 48 ساعت (حدود نیم دهه و بیشتر)، سبب کاهش جدی شاخص‌های مقاومت به کشش، ترکیدن، پاره شدن و مقاومت به تا خوردن در خمیرکاغذهای بازیافتی می‌شود. همچنین کهنگی تسریع‌شدۀ حرارتی در 50 درجة سانتی‌گراد به‌مدت 24 و 48 ساعت (معادل حدود شش ماه تا یک سال عمر کهنه شدن)، تأثیر معنی‌داری بر مقاومت‌های کلی کاغذ نشان نداد. همچنین کهنگی تسریع‌شدۀ حرارتی هیچ‌ تأثیری بر درجة روشنی خمیرکاغذ بازیافتی مرکب‌زدایی‌شده نشان نداد. به‌طور کلی می‌توان نتیجه گرفت که کاغذهای باطلة CMP با عمری در حدود یک سال، قابلیت حفظ و حتی ارتقای ویژگی‌های مکانیکی پس از بازیافت را دارند، اما افزایش کهنگی در این نوع کاغذهای باطله به حدود نیم دهه یا بیشتر تأثیر منفی بر ویژگی‌های خمیرکاغذ بازیافتی دارد. خمیرکاغذ شیمیایی- مکانیکی درجه روشنی کاغذ باطله کهنگی تسریع شده حرارتی مرکب زدایی ویژگی های مقاومتی 2017 02 19 821 830 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60618_be866d0a49012d7afda4e9b47d4d2392.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 مهدی رحمانی نیا خسرو حسینیان امیر خسروانی بهبود فرایند تولید و ویژگی‌های کاغذهای تهیه‌شده از الیاف بازیافتی از معضلات مهم صنایع کاغذسازی است. در این تحقیق، تأثیر افزودن نانوذرات کایتوزان بر کیفیت فرایند و محصول تولیدی از الیاف بازیافتی چاپ و تحریر بررسی شد. ریزساختار بودن نانوکایتوزان و امکان دسترسی بیشتر به فضاهای بین اجزای سوسپانسیون خمیرکاغذ در کنار احتمال پیونددهی الکتروستاتیکی و هیدروژنی از ویژگی‌های این نانوذره محسوب می‌شود. به این منظور ابتدا نانوکایتوزان تهیه شد و ابعاد و شکل نانوذرات به‌کمک میکروسکوپ نیروی اتمی (AFM) و میکروسکوپ الکترونی گسیل میدانی (FE-SEM) تأیید شد. تغییرات طیف مادون قرمز نیز پس از تبدیل کایتوزان به نانوکایتوزان بررسی و کاهش گروه –NH2 کایتوزان و ایجاد گروه‌های –CONH بر اثر وقوع واکنش بسپار شدن بین کایتوزان و متااکریلیک اسید تأیید شد. سپس نانوکایتوزان در چهار سطح (5/0، 1، 5/1 و 2 درصد براساس وزن خشک خمیرکاغذ) استفاده شد. نتایج بیانگر قابلیت نانوکایتوزان در افزایش ویژگی‌های مقاومتی (شاخص‌های مقاومت به کشش، ترکیدن و پاره شدن) و همچنین ویژگی‌های فرایند تولید (آبگیری و ماندگاری نرمه و پرکننده در ورقة کاغذ) نسبت به تیمار شاهد (بدون مادة افزودنی) بود. همچنین مقایسة نانوکایتوزان و کایتوزان در سطح مصرف یکسان (1 درصد براساس وزن خشک خمیرکاغذ) نشان‌دهندة عملکرد یکسان دو پلیمر کاتیونی در ویژگی‌های مقاومتی و عملکرد بهتر کایتوزان در ویژگی‌های فرایندی است. همچنین هر دو پلی الکترولیت مزبور در سطح مصرف یکسان (1 درصد براساس وزن خشک خمیرکاغذ) از نشاستة کاتیونی عملکرد بهتری در ویژگی‌های مقاومتی نشان دادند. آبگیری کاغذ بازیافتی کایتوزان ماندگاری نانوکایتوزان ویژگی‌های مقاومتی 2017 02 19 831 840 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60619_2bc3cd10e614ad5d6b0f3a762c794b77.pdf

2017-02-19 10.22059

نشریه جنگل و فرآورده های چوب J. For. Wood Prod. 5052-2008 5052-2008 1395 69 4 2017 02 19 1 18 https://jfwp.ut.ac.ir/article_60623_9cc701fa52df6be0f0d54de34dfd17d7.pdf