J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53973 مقاله پژوهشی کاربرد شبکه عصبی مصنوعی و رگرسیون حداقل مربعات معمولی در مدلسازی تغییرات کاربری سرزمین کاربرد شبکه عصبی مصنوعی و رگرسیون حداقل مربعات معمولی در مدلسازی تغییرات کاربری سرزمین عزیزی قلاتی سارا دانشجوی کارشناس‌ارشد GIS و سنجش از دور، دانشکدة علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران رنگزن کاظم دانشیار، گروه GIS و سنجش از دور، دانشکدة علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران تقی زاده ایوب مربی، گروه GIS و سنجش از دور، دانشکدة علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران احمدی شهرام دانشجوی دکترای، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایرا 22 05 2015 68 1 1 16 30 10 2013 22 02 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53973.html

با توجه به اهمیت بالای اثر تغییرات کاربری سرزمین در آینده، لازم است الگوی رشد و تغییر کاربری‌ها قبل از اتخاذ هر گونه تصمیمی به مسئولان و تصمیم‌گیرندگان امور مربوط ارائه شود. هدف این پژوهش مدل‌سازی تغییرات کاربری سرزمین در منطقة کوهمره سرخی استان فارس با استفاده از روش رگرسیون حداقل مربعات معمولی برای پیش‌پردازش متغیرها و مدل‌سازی با استفاده از شبکة عصبی است. بدین منظور نقشه‌های کاربری سرزمین با استفاده از تصاویر لندست در سال‌های 1366، 1379 و 1391 تهیه شد. سپس، صحت‌سنجی نقشه‌ها و آشکارسازی تغییرات انجام شد. نتایج آشکارسازی تغییرات دورة اول (1366-1379) با ضریب کاپای 83% نشان داد بیشترین افزایش مساحت در ناحیة مرتع (24/4224 هکتار) و بیشترین کاهش مساحت در ناحیة جنگل (75/3953 هکتار) رخ داده است. بر مبنای این تغییرات و انتخاب بهترین ترکیب برای متغیرها، مدل‌سازی پتانسیل تبدیل کاربری برای سال 1391، با استفاده از روش شبکة عصبی پرسپترون چندلایه انجام شد. سپس، با روش زنجیرة مارکوف، نقشة کاربری سرزمین برای سال 1391 پیش‌بینی شد. نتیجة ماتریس خطا بین نقشة حاصل از مدل‌سازی و نقشة کاربری سرزمین سال 1391، ضریب کاپای 75% است. در مرحلة بعد، نتایج آشکارسازی تغییرات دورة دوم (1379-1391) با ضریب کاپای 88% نشان داد بیشترین افزایش مساحت در ناحیة مرتع (82/1871 هکتار)، همچنین بیشترین کاهش مساحت در ناحیة جنگل (05/3082 هکتار) رخ داده است. با توجه به تغییرات دورة دوم، نقشة کاربری سرزمین برای سال 1403 پیش‌بینی شد که بیشترین تغییر کاربری نسبت به سال 1391، در ناحیة کشاورزی آبی خواهد بود.

 تغییرات کاربری سرزمین رگرسیون حداقل مربعات معمولی شبکة عصبی پرسپترون چندلایه مدل‌سازی [1]. Koomen, E., Stillwell J., Bakema A., and Scholten H.J. (2007). Modelling Land-Use Change, Progress and Applications, Springer, Dordrecht, the Netherlands. [2]. Niyazi, Y., Ekhtesasi, M., and Hosseini, Z. (2010). Comparison of two method classification of maximum likelihood and artificial neural network to extract the land use map (Case Study: catchment of Ilam dam). Geography and Development Journal, 20: 132-119. [3]. Ademola N., Braimoh K., and Onishi T. (2007). Spatial determinants of urban land use change in Lagos. Land Use Policy, 24(2): 502–515. [4]. Ashraf, M.D., and Yasushi, Y. (2009). Land use and land cover change in Greater Dhaka, Bangladesh: Using remote sensing to promote sustainable urbanization. Applied Geography, 29: 390–401. [5]. Alizadeh Rabi'i, A. (2008). Remot Sensing (Principles and Application), Publications of SAMT, Tehran. [6]. Lu, D., Mausel, P., Brondizio, E., and Moran, E. (2004). Change detection techniques. International Journal of RemoteSensing, 25(12): 2365-2401. [7]. Kamyab, H., Salman Mahini, A., Hosseini, S.M., and Gholamalifard, M. (2011). Application of neural network in modeling urban development (Case Study: Gorgan City). Human Geographical Journal, 76: 113-99. [8]. Pijanowski B., Pithadia S., Shellito B.y., and Alexandridis K. (2005). Calibrating a neuralnetwork-based urban change model for two metropolitan areas of the UpperMidwest of the United States. International Journal of Geographical InformationScience, 19(2): 197–215. [9]. Mas J.F., Puig H., Palacio J.L., and Sosa-Lopez A. (2004). Modelling deforestation using GIS and artificial neural networks. Environmental Modelling and Software, 19(5): 461–471. [10]. Pontius R., and Malanson J. (2005). Comparison of the structure and accuracy of twoland change models. International Journal of Geographical Information Science, 19(2): 243–265. [11]. Van Vliet, J., White, R., and Dragicevic, S. (2009). Modeling urban growth using a variablegrid cellular automaton. Computers Environment and Urban Systems, 33(1): 35–43. [12]. Pijanowski, B., Brown, D., Shellito, B., and Manik, G. (2002). Using Neural networks and GIS to forecast land use changes: a land transformation model. Computers, Environment and Urban Systems, 26(6): 553-575. [13]. Vahidnia, M.H., Aleshikh, A.A., and Varshosaz, M. (2010). The assessment of multilayer perceptron networks with the existing model interpolation. Spatial Information Technology Engineering Journal, 1(1): 95-116. [14]. Chau, K.W., and Cheng, C.T. (2002). Real-time prediction of water stage with artificial neural network approach. Lecture Notes in Artificial Intelligence, 2557: P.715. [15]. Foody, G.M. (2000). Mapping land cover from remotely sensed data with a softed feed forwardneural network classification. Journal of Intelligent and Robotic Systems, 29(4) 443-449. [16]. Kamyab, H., Salman Mahini, A., Hosseini, S. M., and Gholamalifard, M. (2010). Adopting approach based on information using logistic regression modeling urban development Gorgan city. Journal of Ecology, 36 (54): 96-89. [17]. Zeyaeian, P., Shakiba, A., Matkan, A.A., and Sadeghi, A. (2009). Remote sensing (RS), geographic information systems (GIS) and cellular automata model (CA) as a tool for simulating urban land use change (case study: the Shahre kord City). Journal of Environmental Sciences, 7(1): 148-133. [18]. Ma C., Zhang G.Y., Zhang X.C., Zhao Y.J., and Li H.Y. (2012). Application of Markov model in wetland change dynamics in Tianjin Coastal Area. China Procedia Environmental Sciences, 13: 252 – 262. [19]. Pérez-Vega A, Mas J.F., and Ligmann-Zielinska A. (2012). Comparing two approaches to land use/cover change modeling and their implications for the assessment of biodiversity loss in a deciduous tropical forest. Environmental Modelling & Software, 29: 11-23. [20]. Ghorbani, Kh. (2012). Geographically weighted regression: a method for mapping the samerainfall in Gilan province. Journal of Soil and Water, 3:752-743. [21]. Wooldridge J.M. (2003). Introductory Econometrics: A Modern Approach. South-Western college Publishing, Mason, Ohio. [22]. Singh V., Dubey A. (2012). Land use mapping using remote sensing & GIS techniques in Naina-Gorma Basin, Part of Rewa District. International Journal of Emerging Technology and Advanced Engineering, 2(11): 151-156 [23]. Zare Garizi, A., Bardi Sheykh, V., Saedaldein, A., and Salman Mahini, A. (2012). Application logistic regression method in modeling spatial pattern of vegetation change (Case Study: catchment of Chehel Chai of Golestan province). Journal of Geographical Space, 12 (37): 68-55. [24]. Lu, D., and Weng, Q. (2007). A Survey of Image Classification Methods and Techniques for Improving Classification Performance. International Journal of Remote Sensing, 28(5): 823-870. [25]. Alavipanah, S.K. (2009). Application of Remote Sensing in the Earth Sciences (Soil), University of Tehran press, Tehran. [26]. Şatır O., and Berberoğlu S. (2012). Land Use/Cover Classification Techniques Using Optical Remotely Sensed Data in Landscape Planning, Dr. Murat Ozyavuz (Ed.), InTech, Turkey Published. [27]. Verburg, P., Schot, P., Dijst, M., and Veldkamp, A. (2004). Land use change modelling: current practice and research priorities. GeoJournal, 61: 309-324. [28]. Costanza R., and Rrut M. (2004). Using dynamic modeling to scope environmental problems and build consensus, GeoJourna, l61: 309–324. [29]. Eastman, J.R., Van Fossen, M.E., and Solarzano, L.A. (2012). Transition potential modelingfor land cover change. In: Maguire, D., Goodchild, M., Batty, M. (Eds.), GIS,Spatial Analysis and Modeling. ESRI Press, Redlands, California. [30]. Václavík, T., and Rogan, J. (2009). Identifyng trends in land Use/Land cover changes in thecontext of Post-Socialist Transformation in Central Europe. GIS Science andRemote Sensing, 49(1): 1-32. [31]. Gontier, M., Mörtberg, U. and Balfors, B. (2009). Comparing GIS based habitat models forapplications in EIA and SEA. Environmental Impact Assessment Review, 30(1): 8-18. [32]. Mas, J.F., and Flores, J.J. (2008). The application of artificial neural networks to the analysis of remotely sensed data (review article). International Journal of Remote Sensing, 29(3): 617-663. [33]. Coppin, P., Jonckheere, I., Nackaerts, K. and Muys, B. (2004). Digital change detection methods in ecosystem monitoring. International Journal of Remote Sensing, 25 (9), 1565–1596. [34]. Safyanian, A. (2009). Surveyofland use Changes in ESFAHAN city using vector change detection techniques during the years 1366 to 1377. Journal of Soil and Water Sciences, 13(49): 152-164. [35]. Rabei’I, H., Zeyaeian, P. and Alimohamadi, A. (2004). Detecting and recovering Changes in land use and land cover in ESFAHAN city with the help of remote sensing and GIS. Geographical Research Quarterly, 84:41-54. [36]. Gholamalifard, M., Jorabiyan Shoshtary, Sh., Hosseini Kahnoj, S.H., and Mirzaei, M. (2012). Modeling of land use changes in coastal of MAZANDARAN province using LCM in GIS. Journal of Environmental Studies, 38(4): 124-109. [37]. Zhang G.P. (2003). Neural Networks in Business Forecasting, Idea Group Inc. 310p. [38]. Huang W., Wang Sh, YuL., Bao Y., and Wang L. (2006). A New Computational Method of Input Selection for Stock Market Forecasting with Neural Networks.  Part IV, 308–315. [39]. Stone M., and Brooks, R.J. (1990). Continuum regression: cross-validated sequentially constructed prediction embracing ordinary least squares, partial least squares and principal components regression. Journal of the Royal Statistical Society, 2: 237-269. [40]. Ghabaei Sogh, M., Mosaedi, A., Hesam, M., and Hezarjaribi, A. (2010). Assessment effect of pre-processing parameters input to artificial neural networks (ANNs) using the step by step regression and Gamma test methods in order to faster estimate daily evapotranspiration. Journal of Soil and Water, 3: 624-610. [41]. Farahani, H.A., Rahiminezha, A., Same, L., and Immannezhad, K. (2010). A Comparison of partial least squares (PLS) and ordinary least squares (OLS) regressions in predicting of couples mental health based on their communicational patterns. Procedia Social and Behavioral Sciences, 5: 1459–1463. [42]. Eastman, J.R. (2009(. IDRISI Taiga Guide to GIS and Image Processing. Clark-Labs, Clark University, Worcester,MA. [43]. Eastman, J.R., (2006). IDRISI Andes. Tutorial. Clark-Labs, Clark University, Worcester,MA. [44]. Pistocc hi, A., Lu zi L., and Napolitano P. (2002). The use of predictive modeling techniques for optimal exploitation of spatial databases: a case study in landslide hazard mapping with expert system-like methods. Environmental Geology, 41(765):1-24. [45]. Chuvieco E., (2002). Teledetección ambiental: La observación de la Tierra desde especial. Editorial Ariel. Barcelona, Espuma. [46]. Bishop C.M., (1995). Neural Networks for Pattern Recognition. Oxford University Press, Oxford. [47]. Samanta, B., Bandopadhyay, S., and Ganguli, R., (2006). Comparative Evaluation of Neural Network Learning Algorithms for Ore Grade Estimation. Mathematical Geology, 38: 175-197. [48]. Salmanmahiny, A. and Kamyab, H. (2012). Applied Remote Sensing and GIS with Idrisi.Mehrmahdis publisher. 2nd Edition. [49]. Fan, F., Wang, Q., and Wang, Y. (2007). Land use and land cover change in Guangzhou, Chaina, from 1998 to 2003, based on land sat TM/ETM+ imagery, Sensors, 7: 1323-1342. [50]. Fatemi, S.B., and Rezai, Y. (2012). Principles of Remot Sensing. Publication of Azadeh, Tehran, 288P. [51]. Rosenshein, L., Scott, L., and Pratt, M. (2011). Finding a Meaningful Model, ArcUser, 40-45. [52]. Babaei Eghdam, F., Esmaei Ouri, A., and Heidari Sariyan, V. (2011). Modeling the spatial pattern of land use SAREEN city in 1400 year using CLUE_S model. Geographical Research, 26(4): 93-116. [53]. Bakhtiyarifar, M., Mesgari, M.S., Kaeimi, M., and Chaharghani, A. (2011). Modeling of land use change using Multi Criteria Decision Methods and GIS. Journal of Ecology, 37(58): 57-43.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53974 مقاله پژوهشی آثار چوب‌کشی زمینی با اسکیدر چرخ لاستیکی تیمبرجک C 450 بر برخی خصوصیات فیزیکی خاک‏های جنگلی (مطالعة موردی: بخش گرازبن، جنگل خیرود) سلطانپور شکوه دانشجوی کارشناسی‌ارشد مهندسی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران جورغلامی مقداد دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران 22 05 2015 68 1 17 30 01 07 2013 01 11 2013 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53974.html

عملیات بهره‏برداری جنگل باعث ایجاد صدمات و تغییرات در برخی خصوصیات فیزیکی خاک می‏شود. لذا، لازم است دربارة میزان تخریب ویژگی‎های فیزیکی خاک تحقیقات لازم صورت گیرد. هدف از این پژوهش عبارت است از بررسی تغییرات مذکور در مسیر چوب‌کشی ناشی از تردد اسکیدر چرخ لاستیکی کابلی تیمبرجک C 450 از طریق اندازه‌گیری فاکتورهای بافت خاک، وزن مخصوص ظاهری، تخلخل و مقاومت به نفوذ خاک در پارسل‌های 311 و 319 سری گرازبن جنگل آموزشی و پژوهشی خیرود نوشهر. این پژوهش در غالب طرح فاکتوریل کاملاً تصادفی اجراشد. تیمارها شامل دو شیب زمین (رو به بالا و رو به پایین)، سه سطح تردد ماشین شامل کم (کمتر از 3 بار)، متوسط (3 تا 7 بار) و زیاد (بیش از 7 بار) و دو عمق خاک (10-0 و 20-10 سانتی‌متر) است. نتایج نشان داد که شدت تردد ماشین و جهت چوب‌کشی از نظر آماری بر مقدار کوبیدگی خاک مسیرهای اسکیدررو اثر معنا‏داری دارد. افزایش شدت تردد ماشین باعث افزایش کوبیدگی و مقاومت به نفوذ خاک می‎شود. البته، شدت این تغییرات در ترددهای اولیه (کمتر از 3 تردد) بیشتر است و اگرچه ترددهای بعدی سبب تغییر این فاکتورها شد، ولی روند آن معنا‌دار نیست. کوبیدگی خاک در شیب رو به بالا بیشتر از شیب رو به پایین و در عمق 10-20 بیشتر از عمق 0-10 سانتی‌متر است. بنابراین، می‏توان نتیجه‏گیری کرد که عملیات چوب‌کشی باید در مسیرهای رو به پایین با شیب کمتر از 20 درصد برنامه‏ریزی شود و مسیرهای خروج چوب با شیب رو به بالای بیش از 10 درصد از عملیات چوب‌کشی مستثنی شود.  

 تخلخل خاک شیب عمق خاک کوبیدگی خاک مقاومت به نفوذ [1]. Makineci, E., Gungor, B.S., and Demir, M. (2007). Survived herbaceous plant species on compacted skid road in a fir (Abies bornmulleriana Mattf) forest-a note. Transportation Research Part D, 13: 187-192. [2]. Najafi, A., Solgi, A., and Sadeghi, S.H.R. (2009). Effect of ground skidding and skid trail slope on soil disturbance. Soil and Tillage Research, 103:165-169. [3]. Rab, M.A. (2004). Recovery of soil physical properties from compaction and soil profile disturbance caused by logging of native forest in Victorian Central Highlands, Australia. Forest Ecology and Management, 191: 329-340. [4]. Ampoorter, E., Van Nevel, L., De Vos, B., Hermy, M., and Verheyen, K. (2010). Assessing the effects of initial soil characteristics, machine mass and traffic intensity on forest soil compaction. Forest Ecology and Management, 260: 1664-1676. [5]. Bolding, M.C., Kellogg, L.D., and Davis, C.T. (2009). Soil compaction and visual disturbance following an integrated mechanical forest fuel reduction operation in southwest Oregon. International Journal of Forest Engineering, 20(2): 47-56. [6]. Murphy, G., Firth, J.G., and Skinner, M.F. (2004). Long term impacts of forest harvesting related soil disturbance on log product yields and economic potential in a New Zealand forest. Silva Fennica, 38(3): 279-289. [7]. Zenner, E.K., Fauskee, J.T., Berger, A.L., and Puettmann, K.J. (2007). Impacts of skidding traffic intensity on soil disturbance, soil recovery, and aspen regeneration in north central Minnesota. Northern Journal of Applied Forestry, 24: 177-183. [8]. Brais, S., and Camire, C. (1998). Soil compaction induced by careful logging in the claybelt region of northwestern Quebec (Canada). Canadian Journal of Soil Science, 78: 197-206. [9]. Kozlowski, T.T. (1999). Soil compaction and growth of woody plants. Scandinavian Journal of Forest Research, 14: 596-619. [10]. Rab, M.A. (1999). Measures and operating standards for assessing Montral process soil sustainability indicators with refrence to Victorian Central Highlands forest, southeastern Australia. Forest Ecology and Management, 117: 53-73. [11]. Senyk, J., and Craigdallie, D. (1997). Ground Based wet weather yarding operations in coastal British Columbia: Effects on soil properties and seedling growth. Canadian Forest Service, Pacific Forestry Center, Information Report BC-X-372. 32p. [12]. Froehlich, H.A., and McNabb, D.H. (1984). Minimizing soil compaction in Pacific Northwest forests. In: Forest Soils and Treatment Impacts. Proceedings Of the 6th North American Forest Soils Conference, E.L. Stone, Ed. University of Tennessee, Knoxville, TN. P: 159-192. [13]. Wasterlund, I. (1985). Compaction of till soils and growth tests with Norway spruce and Scot pine. Forest Ecology and Management, 11: 171-189. [14]. Greacen, E.L., and Sands, R. (1980). A reviw of compaction of forest soils. Australian Journal of Soil Research, 18: 163-189. [15]. Horn, R., Vossbrink, J., Peth, S., and Becker, S. (2007). Impact of modern forest vehicles on soil physical properties. Forest Ecology and Management, 248: 56-63. [16]. McDonald, T., Carter, E., Taylor, S., and Torbert, J. (1998). Relationship between site disturbance and forest harvesting equipment traffic. In proceeding of the 2nd Southern Forestry GIS Conference, Oct. 28-29, Athens, GA. H.J-H. Whiffen and W.C. Hubbard, Eds. p: 85-92. [17]. Hutchings, T.R., Moffat, A.J., and French, C.J. (2002). Soil compaction under timber harvesting machinery: a preliminary report on the role of brash mats in its prevention. Soil Use and Management, 18: 34-38. [18]. Harvey, B., and Braise, S. (2002). Effects of mechanized careful logging on natural regeneration and vegetation compaction in the southeastern Canadian boreal forest. Canadian Journal of Forest Research, 32: 233-246. [19]. Carter, E.A., Aust, W.M., and Burger, J.A. (2007). Soil strength of select soil disturbance classes on a wet pine flat in South Carolina. Forest Ecology and Management, 247: 131-139. [20]. Gomez, A., Powers, R.F., Singer, M.G., and Hrowath, W.R. (2002). Soil compaction effects on growth of young ponderosa pine following litter removal in Californias Sierra Nevada. Soil Science Society of America Journal, 66: 1334-1343.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53975 مقاله پژوهشی ترکیب و ساختار توده‌های جنگلی در مرحلة میانی توالی جنگل‌های راش (مورد مطالعه: بخش گرازبن، جنگل خیرود نوشهر) کاکاوند مهدی دانشجوی کارشناسی‌ارشد، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران مروی مهاجر محمدرضا استاد گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران ثاقب طالبی خسرو دانشیار پژوهش، مؤسسة تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، تهران، ایران سفیدی کیومرث استادیار، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکدة منابع طبیعی، اردبیل، ایران 22 05 2015 68 1 31 45 06 10 2013 17 12 2013 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53975.html

این پژوهش به منظور بررسی ویژگی‌های ساختاری جنگل‌های راش در مرحلة میانی توالی جنگل‌های شمال کشور در بخش گرازبن از جنگل‌های کمتر دست‌خوردة خیرود نوشهر انجام شد. سه قطعه نمونة یک هکتاری در این مرحله انتخاب و آماربرداری صد در صد از مشخصه‌های درختان شامل قطر و ارتفاع درختان با قطر بیش از 5/7 سانتی‌متر و مشخصات نهال‌های حاضر در این پلات‌ها شامل ارتفاع در سه طبقة ارتفاعی کوتاه‌تر از 30، 30 تا 130 و بلندتر از 130 سانتی‌متر، مشخصات کیفی نهال‌ها شامل فرم رویشی (میان‌رو، انشعابی و چنگالی) و شادابی (درجة یک، دو و سه) برداشت شد. بر اساس نتایج به دست آمده تودة جنگلی مورد مطالعه به لحاظ ساختاری از حالت نامنظم ایده‌آل فاصله داشت و کمبود تعداد در طبقة قطری اول و طبقات قطری بیش از 55 سانتی‌‌متر در قطعات نمونه مشاهده می‌شود. با توجه به آشکوب‌بندی درختان، سهم درختان راش نسبت به کل گونه‌های حاضر در آشکوب پایین و میانی در سطوح یک، دو و سه هکتاری به ترتیب 5/14، 8/32 و 49 درصد، برای ممرز این مقادیر به ترتیب 5/73، 2/57 و 45 درصد و برای سایر گونه‌ها به ترتیب 12، 10 و 6 درصد مشاهده می‌شود. محاسبة نسبت تعداد نهال‌ها به تعداد پایه‌های مادری و مقایسة این نسبت بین گونه‌های مختلف نشان می‌دهد که مسیر توالی به سمت مرحلة نهایی در جنگل‌های راش در حرکت است. در این مرحله ممرز بیشترین حضور را در آشکوب‌های میانی و پایینی دارد که انتظار می‌رود در مرحلة نهایی توالی با درختان راش جایگزین شود.

 توالی راش زادآوری طبیعی ساختار توده مرحلة میانی ممرز [1]. Ford-Robertson, F.C. (1971). Terminology of Forest Science, Technology, Practice, and Productions. Society of American Foresters, Washington, D. C. 349 p. [2]. Gadow, V.K. (2005). Forsteinrichtung: Analyse und Entwurf der Waldentwicklung. Universitätsverlag Gottingen. 342 p. [3]. Oliver, C.D., and Larson, B.C. (1996). Forest Stand Dynamics. John Wiley, New York, 520p. [4]. Sefidi, K., Marvie Mohadjer, M.R., Etemad, V., and Copenheaver, C.A. (2011). Stand characteristics and distribution of a relict population of Persian ironwood (Parrotia persica CA Meyer) in northern Iran. Flora-Morphology, Distribution, Functional Ecology of Plants, 206(5): 418-422. [5]. Sagheb-Talebi, Kh., Delfan Abazari, B., and Namiranian, M. (2003). Description of the decay stage in a natural oriental beech (Fagus orientalis Lipsky) forest in Iran, Preliminary results. In: Commarmot & Hamor (eds.) Natural Forests in the Temperate Zone of Europe – Values and Utilisation. Proceedings of IUFRO International Conference, Oct.13-17 Mukachevo, Ukraine. 130-134 pp. [6]. Sagheb-Talebi, Kh., Mataji, A., and Zahedi Amiri, Gh. (2003). Stand structure in pure and mixed oriental beech stands of Caspian forests. Internal report, Research Institute of Forests and Rangelands, 6p. [7]. Oikonomakis, N., and Ganatsas, P. (2012). Land cover changes and forest succession trends in site of Natura 2000 network (Elatia forest), in northern Greece. Forest Ecology and Management, 285: 153-163. [8]. Pickett, S.T.A., and Mcdonnell, M.J. (1989). Changing perspectives in community dynamics: a theory of succession forces. Trends Ecology Evolution, 4(8): 241-245. [9]. Korpel, S. (1982). Degree of equilibrium and dynamic change of the forest and example of natural forest of Slovakia. Act Faculties Forestalis, Zvolen, Cezchoslovakia, 24: 9-30. [10]. Marvi-Mohadjer, M.R. (2011). Silviculture. 3th ed. University of Tehran press, Tehran. 419p. [11]. Moghadam, A.R. (2002). Ecology of Terrestrial Plants. 1th ed University of Tehran press, Tehran. 701p. [12]. Mataji, A., Hojjati, S.M., and Namiranian, M. (2000). A study of tree distribution in diameter classes in natural Forest using probability distribution. Iranian Journal Natural Resources, 35(2): 165-172. [13] Ammanzadeh, B., Sagheb-Talebi, Kh., Fadaei Khoshkebijari, B., Khanjani Shiraz, B., and Hemmati, A. (2011). Evaluation of different statistical distribution for estimation of diameter distribution within forest development stages in Shafaroud beech stands. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 19(2): 254-267. [14]. Eslami, A.R., Sagheb-Talebi, Kh., and Namiranian, M. (2007). Determining of equilibrium state in uneven – aged oriental beech forests of Northern- Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 15(2): 92-104. [15]. Sagheb-Talebi, Kh., and Schütz, J.Ph. (2002). The structure of natural oriental beech (Fagus orientalis) in the Caspian region of Iran and potential for the application of the group selection system. Oxford University Press. Forestry, 75(4): 465-472. [16]. Delfan Abazeri. B., Sagheb-Talebi, Kh., And Namiranian, M. (2004). Investigation of development stage of control part in beech forest (case study: reserve area-lenga). Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 12(3): 307-326. [17]. Sagheb-Talebi, Kh. Delfan Abazari, B., and Namiranian, M. (2003). Description of the decay stage in a natural oriental beech (Fagus orientalis Lipsky) forest in Iran, Preliminary results. In: Commarmot & Hamor (eds.) Natural Forests in the Temperate Zone of Europe – Values and Utilisation. Proceedings of IUFRO International Conference. Oct.13-17 Mukachevo, Ukraine. 130-134 pp. [18]. Daneshvar, A., Rahmani, R., and Habashi, H. (2007). The heterogeneity of structure in mixed beech forest (case study Shastkalateh, Gorgan). Journal of Agriculture Science and Natural Resources, 14(4): 20-31. [19]. Commarmot, B., Heinrich Bachofen, H., Bundziak, Y., Bürgi, A., Ramp, B., Shparyk, Y., Sukhariuk, D., Viter, R., and Zingg, A. (2005). Structures of virgin and managed beech forests in Uholka (Ukraine) and Sihlwald  (Switzerland): a comparative study. Forest Snow and Landscape Research, 79(1/2): 45-56. [20]. Amini, M., Sagheb-talebi, Kh., Khorankeh, S., and Amini, R. (2010). Description of some silvicultural characteristics in a mixed Beech-Hornbeam forest (Case study: permanent plot, Neka- Zalem Roud forest project). Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 18(1): 21-34. [21]. Sagheb-Talebi, Kh., and Eslami, A. (2008). Nature-based silviculture - how can we achieve the equilibrium state in uneven-aged oriental beech stands? 8th International Symposium, IUFRO Research Group 1.01.07. 8-13 Sept, Hokkaido, Japan. 79-81 pp. [22]. Razavi, S.M., Rahmani, R., Sagheb-Talebi, Kh., and Salehi, A. (2012). Investigation of structural charecteristics of Fagetum orientalis; Nav, Asalem, Guilan province. InternationalJournal of Agriculture and Crop Sciences, 18: 1318-1328. [23]. Youesfpoor, R., Marvie Mohadjer, M.R., and Sagheb-Talebi, Kh. (2001). A study of Oriental Beech succession in Fandoghlo Forest. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 57(4): 703-714. [24]. Dix, R.L. (1957). Sugar maple in forest succession at Washington, D.C. Ecology, 38: 663-665. [25]. Vrska, T., Libor, H., Adam, D., Kolar, T., and Janik, D. (2009). European beech (Fagus silvatica L.) and silver fir (Abies alba Mill.) rotation in the Carpathians developmental cycle or a linear trend induced by man. Journal of Forest Ecology and Management, 258(4): 347-356. [26]. Dhar, A., Ruprecht, H., and Vacik, H. (2008). Population Viability Risk Management (PVRM) for in-situ management of endangered tree species, a case study on a Taxus baccata L. population. Forest Ecology and Management, 255(7): 2835-2845.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53977 مقاله پژوهشی ویژگی‌های مورفولوژیکی درختان کهنسال در جنگل‌های هیرکانی (مورد مطالعه: بخش‌های پاتم و نم‌خانه، جنگل خیرود) ویژگی‌های مورفولوژیک درختان کهنسال در جنگل‌های هیرکانی (مطالعه موردی: بخش‌های پاتم و نم‌خانه، جنگل خیرود) آذریان مجتبی دانشجوی کارشناسی‌ارشد جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران مروی مهاجر محمد رضا استاد گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران اعتماد وحید استادیار گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران شیروانی انوشیروان استادیار گروه جنگل‌داری و اقتصاد جنگل دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران صادقی سید محمد معین دانشجوی دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 22 05 2015 68 1 47 59 05 11 2013 29 11 2013 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53977.html

هدف از این پژوهش، ارزیابی مشخصات کمّی و کیفی درختان کهنسال، شامل اندازه‌گیری قطر برابر سینه، ارتفاع کل، ضریب قدکشیدگی، ارتفاع تنه، طول تاج، ارتفاع گورچه، سطح پوشش تاجی درخت، وضعیت تاج (سلامت، شادابی و تقارن) و وضعیت تنه (پوسیدگی، سلامت، شاخه‌دوانی، شکل و کیفیت) در دو بخش پاتم و نم‌خانة جنگل آموزشی- پژوهشی دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران واقع در نوشهر است. بر اساس نظر کارشناسان، قطر برابر سینه معیار شناسایی درختان کهنسال تعیین و برای هر گونه حداقل قطر انتخاب شد. به دلیل نادر بودن، همچنین پراکندگی زیاد این درختان، از روش بدون پلات در مناطقی با شیب کمتر از 60 درصد استفاده شد. 49 پایه درخت کهنسال از هشت گونه شناسایی شد. بلندمازو بیشترین میانگین قطر برابر سینه و ارتفاع و نیز بیشینة این پارامترها را به خود تخصیص داد. میانگین‌های ضریب قدکشیدگی 2/20، درصد ارتفاع نسبی تنه 7/42، طول نسبی تاج 3/57 درصد، ارتفاع نسبی گورچه 4/4 درصد و مساحت پوشش تاجی 325 مترمربع به دست آمد. 88 درصد درختان کهنسال دارای تاج سالم، 59 درصد دارای شادابی تاج خوب، 39 درصد دارای تاج نامتقارن، 45 درصد فاقد پوسیدگی تنه، 59 درصد تنة این درختان درون‌تهی، حدود نصف درختان در کلاسة پرشاخه، 45 درصد درختان فاقد تنة واحد و بیش از دوسوم درختان از نظر کیفیت تنه در طبقة متوسط و ضعیف قراردارد. پژوهش انجام شده اولین گام برای حفاظت این درختان از طریق شناسایی و معرفی آن‌ها در جنگل‌های شمال کشور به شمار می‌آید.

 ارتفاع شمال قطر برابر سینه ویژگی‌های مورفولوژیک [1]. Spies, T.A., and Franklin, J.F. (1996). The Diversity and Maintaince of Old-growth Forest. Oxford University Press, New York, 778 p. [2]. Spies, T.A. (2004). Ecological concepts and diversity of old-growth forests. Journal of Forestry, 102: 14-20. [3]. Ali-Ahmad Korori, S., Shirvany, A., Khoshnevis, M., Matinzadeh, M., Imani, G., Shabestani, SH., and Valipour Kahrud, H. (2011). Long Lived Trees of Yazd Province. Niak Press, 188 p. [4]. Marvie Mohadjer, M.R. (2011). Silviculture, University of Tehran, Tehran Press, 418 p. [5]. Azaryan, M. (2013). Relationship between silvicultural characteristics of long-lived trees and site factors in Kheyrud Forest. MSc. thesis, Department of Forestry and Forest Economics, University of Tehran, Karaj, 145 p. [6]. Khorasani, N.A., Marvie Mohadjer, M.R., and Kohandel, A. (2004). Old Trees. Green Space Symposium, Tehran Parks & Green Space Organization, 14-19. [7]. Parish, R., and Antos, J.A. (2006). Slow growth, long-lived trees, and minimal disturbance characterize the dynamic of an ancient, montane forest in coastal British Columbia. Forest Research, 36: 2826-2838. [8]. Woods, K.D. (2000). Dynamics in late-successional hemlock-hardwood forests over the three decades. Ecology, 81: 110-126. [9]. Henbo, Y., Itaya, A., Nishimura, N., and Yamamoto, S.I. (2004). Long-term canopy dynamics in a large area of temperate old-growth beech (Fagus crenata) forest: analysis by aerial photographs and digital elevation models. Journal of Ecology, 92: 945-953. [10]. Luyssaert, S., Schulz, E.D., Börner, A., Knohl, A., Hessenmöllen, D., Law, B.E., Ciais, P., and Grace, J. (2008). Old-growth forests as global carbon sinks. Nature, 455: 213-215. [11]. Parviainen, J. (2005). Virgin and natural forests in the temperate zone of Europe. Swiss Federal Institute for Forest. Snow and Landscape, 79: 9-18. [12]. Kucbel, S., Saniga, M., Jaloviar, P., and Vencurik, J. (2012). Stand structure and temporal variability in old-growth beech-dominated forests of the northwestern Carpathians: A 40-years perspective. Forest Ecology and Management, 264: 125-133. [13]. Sefidi, K. (2012). Late succesional stage dynamics in natural oriental beech (Fagus orientalis Lipsky.) stands, Northern Iran. PhD Thesis, Department of Forestry and Forest Economics, University of Tehran, Karaj, 150 p. [14]. Moradi, M., Marvie Mohadjer, M.R., Zobeiri, M., and Omidi, A. (2010). Morphological characteristics and health of beech trees by diameter more than one meter (case study, Guilan province). Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 18(1): 46-58. [15]. Weisberg, P.J., and Ko, D.W. (2012). Old tree morphology in singleleaf pinyon pine (Pinus monophylla). Forest Ecology and Management, 263: 67-73. [16]. Ludwig, J.A., and Reynolds, F.J. (1988). Statistical Ecology: A Primer in Methods and Computing. John Wiley and Sons, 337 p. [17]. Moradi, M. (2008). Morphological characteristics and health of beech trees by diameter more than one meter in Hyrcanian Forest (case study, Guilan province). MSc. Thesis, Department of Forestry and Forest Economics, University of Tehran, Karaj, 60 p. [18]. Marvie Mohadjer, M.R. (1976). Evaluation of qualitative characteristics of Fagetum stands, Northern Iran. Journal of Faculty of Natural Resources, 34: 77-96. [19]. Akhavan, R., and Namiranian, M. (2007). Slenderness coefficient of five major tree species in the Hyrcanian forest of Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 15(2): 165-180. [20]. Ranius, T., Niklasson, M., and Berg, N. (2009). Development of tree hollows in pedunculate oak (Quercus robur). Forest Ecology and Management, 257: 303-310.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53978 مقاله پژوهشی بررسی برخی خصوصیات خاک و مشخصات کمّی کُنار (Ziziphus spina- christi L. Desf) در رویشگاه‌های طبیعی جنوب‌غربی ایران، مطالعۀ موردی: استان‌های خوزستان و بوشهر غدیری‌پور پدرام کارشناس‌ارشد پژوهش، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، تهران، ایران ثاقب طالبی خسرو دانشیار پژوهش، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، تهران، ایران صالحه شوشتری محمد حسن کارشناس پژوهش، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران اسماعیل زاده امید استادیار، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، نور، ایران 22 05 2015 68 1 61 75 21 09 2013 05 03 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53978.html

به‌منظور بررسی برخی خصوصیات کمّی کنار و ویژگی‌های فیزیکی- شیمیایی خاک در توده‌های جنگلی طبیعی آن، نخست 10 تودۀ طبیعی از این گونه که از نظر اقلیمی و فرم زمین وضعیت نسبتاً مشابهی داشتند انتخاب شد. سپس ارتفاع از سطح دریا، قطر یقۀ قطورترین جست و ارتفاع کل کنار در قطعات نمونۀ ده‌آری و بررسی تجدید حیات دانه‌زاد این گونه در ریزقاب‌های یک‌آری دایره‌ای صورت گرفت. در هر قطعه نمونه، به‌منظور بررسی خصوصیات فیزیکی- شیمیایی خاک، نمونه‌برداری خاک از سه عمق 0- 30، 31- 50 و 51- 70 سانتی‌متری انجام گرفت. برای مقایسۀ مشخصات کمّی از آزمون‌های t-student، تجزیۀ واریانس یکطرفه و دانکن و به‌منظور بررسی ویژگی‌های خاک از آنالیز خوشه‌ای و تجزیۀ مؤلفه‌های اصلی (PCA) استفاده شد. نتایج نشان داد که ارتفاع از سطح دریا تأثیر معنی‌داری بر قطر و ارتفاع کنار ندارد. ارتفاع کل درختان کنار در رویشگاه‌های مختلف نیز فاقد اختلاف معنی‌دار بود. همچنین هرچند 60 درصد رویشگاه‌های کنار مورد بررسی در هر سه عمق خاک، تنها با درصد شن همبستگی داشتند، کمترین قطر یقه نیز در همین رویشگاه‌ها مشاهده شد. کنار در رویشگاه‌هایی که در لایه‌های سطحی با نیتروژن، کربن آلی و هدایت الکتریکی و در عمق با سیلت و رس همبستگی داشتند، از بیشترین قطر یقه برخوردار بود. بنابراین توصیه می‌شود به‌منظور افزایش موفقیت در استقرار کنار، چنین رویشگاه‌هایی برای جنگلکاری برگزیده شوند.          

 ارتفاع درخت خاک خوزستان قطر یقه کُنار PCA [1]. Zohrevandi, A.A., Sagheb Talebi, Kh., Pourreza, M., Khanhasani, M., and Khodakarami, Y. (2012). Natural Ecosystem of Iran, 2(2):53-62. [2]. Bordbar, K., Sagheb Talebi, Kh., Hamzehpour, M., and Joukar, L. (2010). Site demands of uneven-aged oak forests (Quercus brantii Lindl) in Fars province, Iran. In: proceeding of 21st Century forestry: Integrating ecologically based, uneven-aged silviculture with increased demands for forests. September 23-30, Ljubljana, Slovenia, p. 87. [3]. Talebi, M., Sagheb-Talebi, Kh., and Jahanbazi, H. (2006). Site demands and some quantitative and qualitative characteristics of Persian Oak (Quercus brantii Lindl.) in Chaharmahal & Bakhtiari Province (western Iran). Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 14 (1): 67-79. [4]. Sharafieh, H., and Sagheb-Talebi, Kh. (2012). Investigation on some silvicultural and habitat characteristics of Quercus macranthera F. & M. at Semnan Province of Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 20 (3): 429-443. [5]. Mehdifar, D., and Sagheb-Talebi, Kh. (2006). Silvicultural characteristics and site demands of Gall Oak (Quercus infectoria Oliv.) in Shineh, Lorestan province Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 14 (3): 193-206. [6]. Salarian, A., Mataji, A., and Iranmanesh, Y. (2009). Investigation on site demand of Almond (Amygdalus scoparia Spach.) in Zagros forests (Case study: Karebas site of Chaharmahal and Bakhtiari province). Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 16 (4): 528-542. [7]. Ebrahimi, E.A., Sagheb Talebi, Kh., and Gorji Bahri, Y. (2004). Site demands of False Walnut (Pterocarya fraxinifolia (Lam.) Spach.) in "Vaz" experimental forest of Mazandaran province. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 12(4): 481-507. [8]. Sohrabi, S.R., Sagheb-Talebi, Kh., and Khademi, K. (2009). Site demands and some silvicultural characteristic of Caucasian false walnut (Pterocarya fraxinifolia Spach.) in Lorestan province. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 16 (3): 343-353. [9]. Pourmajidian, M.R., and Moradi, M. (2009). Investigation on the site and silvicultural properties of Juniperus excelsa in natural forests of Ilan in Qazvin province. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 17 (3): 475-487. [10]. Rostamikia, Y., Imani, A.A., Fattahi, M., and Sharafi, J. (2010). Site demands, quantitative and qualitative characteristics of wild pistachio in Khalkhal forests. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 17 (4): 489-499. [11]. Mozaffarian, V. (1999). Fora of Khuzestan, Research Center of Natural Resources and Animal Husbandry of Khuzestan press. Ahvaz. [12]. Sabeti, H. (1976). Forests, Trees and Shrubs of Iran. Ministry of Information and Tourism Press, Tehran. [13]. Assareh, M.H., (2008). Biological characteristics of Christian thorn trees in Iran and description of other Ziziphus species. Research Institute of Forest and Rangelands press, Tehran. [14]. Saied, A.S., Gebauer, J., and Hammer, K. (2008). Ziziphus spina-christi (L.) Willd.: A multipurpose fruit tree. Genet. Resour. Crop Evolution, 55: 929-937. [15]. Sohail, M., Saied, A.S., Gebauer, J., and Buerkert, A. (2009). Effect of NaCl salinity on growth and mineral composition of Ziziphus spina-christi (L.) Willd. Journal of Agriculture and Rural Development in the Tropics and Subtropics, 110 (2): 107-114. [16]. Shaltout, K.H., and Mady, M.A. (1993). Current situation of the raudha's woody plant populations in the central Saudi Arabia. Feddes Repertorium, 104: 503-509. [17]. Sadeghi, S.M. (1995). A study of some ecological characteristics of three genus of Ziziphus spp. in Bushehr province. M.Sc thesis in Forestry, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj. [18]. Ghadiripour, P., Sagheb Talebi, Kh., and Saleheh Shushtari, M.H. (2012). Site demands of Ziziphus spina-christi and Dalbergia sissoo in Khouzestan province, Final report of research plan. Agriculture and Natural Resources Research Center of Khouzestan province, Ahvaz. [19]. Khosrotehrani, Kh., (1988). Generalities of Iran Stratigraphy and Type Section of Formations. University of Tehran press, Tehran. [20]. Zobeiri, M. (2002). Forest Biometry. University of Tehran press, Tehran. [21]. Moghaddam, M.R. (2001). Quantitative Plant Ecology. Tehran University press, Tehran. [22]. McNab, W.H., Browning, S.A., Simon, S.A., and Fouts. P.E. (1999). An unconventional approach to ecosystem unit classification in western North Carolina, USA. Forest Ecology and Management, 114: 405-420. [23]. Mesdaghi, M. (2005). Plant Ecology, Mashhad Jahade Daneshgahi press, Mashhad. [24]. Xu, X.L., Ma, K.M., Fu, B.J., Song, C.J., and Liu, W. (2008). Relationships between vegetation and soil and topography in a dry warm river valley, SW China. Catena, 75: 138-145. [25]. Lin, C.T., Li, C.F., Zelený, D., Chytrý, M., Nakamura, Y., Chen, M.Y., Chen, T.Y., Hsia, Y.J., Hsieh, C.F., Liu, H.Y., Wang, J.C., Yang, S.Z., Yeh, C.L., and Chiou, C.R. (2012). Classification of the High-Mountain Coniferous Forests in Taiwan. Folia Geobotanica, 47: 373-401. [26]. Roodi, Z., Jalilvand H., and Esmaeilzadeh, O. (2012). Identification of ecological plant species groups of sisangan reserve Buxus Hyrcana forest park and studying their relationship with soil properties. Journal of Wood and Forest Science and Technology, 19 (2): 1-21. [27]. Ghobadian, A. (1971). Pedology of Arid and Semi-arid Zones, Jondi Shapur University press, Ahvaz. [28]. Goor, A.Y., and Banery, (1968). Forest Tree Planting in Arid Zones, The Ronald press company, New York. [29]. Ghasemi, A., Hydari, H., Fakhri, F., Azadfar, D., and Sadeghi, S.M. (2009). Evaluation of the effect of flood spreading on some arid zone plants species with respect to the physico- chemical properties of desert soils (A case study, Bushehr province). Iranian Journal of Range and Desert Research, 16 (3): 362-374. [30]. Sjöholm, H., Reynders, Mr M. I., and Ffolliott, P. (1989). Arid zone forestry: A guide for field technicians, Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome. [31]. Marvie Mohadjer, M. (2005). Silviculture, Tehran University press, Tehran.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53979 مقاله پژوهشی اثر اسموپرایمینگ بر صفات جوانه‌زنی بذر تحت تنش شوری کاج تهران (Pinus eldarica Medw.) اثر اسموپرایمینگ بر صفات جوانه‌زنی بذر تحت تنش شوری کاج تهران (Pinus eldarica Medw.) جوانمرد زینب دانش‌آموختۀ کارشناسی‌ارشد جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران طبری کوچکسرایی مسعود استاد گروه جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران عیسوند حمید رضا استادیار گروه زراعت، دانشگاه لرستان، دانشکدۀ کشاورزی، خرم‌آباد، ایران احمدلو فاطمه دانشجوی دکتری جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران 22 05 2015 68 1 77 88 23 11 2012 13 01 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53979.html

این تحقیق در پاسخ به اینکه اسموپرایمینگ صفات جوانه­زنی بذر تحت تنش شوری کاج تهران (Pinus eldarica Medw.)، را ترقی می‌دهد، انجام گرفت. آزمایش  به­صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار صورت گرفت. تیمار اسموپرایمینگ با استفاده از پلی‌اتیلن­گلایکول 6000 با پتانسیل اسمزی 2-، 4- ، 6- ، 8- بار (به مدت 72 ساعت) و پرایم‌نشده (شاهد)، و تنش شوری با استفاده از کلرید سدیم در هشت سطح 0، 40، 80، 120، 160، 200، 240 و 280 میلی ­مولار اعمال شد. نتایج نشان داد که اسموپرایمینگ، شوری و تأثیر توأم آنها روی شاخص‌های جوانه­زنی بذر معنی‌دار بود. جوانه­زنی بذرهای پرایم‌نشده در شوری بیشتر از 160 میلی­مولار متوقف شد، ولی در بذرهای پرایم‌شده تا شوری 280 میلی­مولار ادامه یافت. در همة سطوح شوری، بذرهای پرایم‌شده (به­ویژه در پتانسیل اسمزی 2- بار) دارای سرعت جوانه­زنی، قدرت جوانه­زنی و شاخص بنیۀ بیشتر، و تغییرات کاهشی کمتری در درصد نسبی جوانه­زنی بودند که بیانگر تأثیر مثبت اسموپرایمینگ روی بهبود صفات جوانه­زنی بذر تحت تنش شوری کاج تهران است.

 پتانسیل اسمزی پلی‌اتیلن‌گلایکول شاخص بنیه بذر قدرت جوانه‌زنی کلرید سدیم [1]. Chinnusamy, V., Jagendorf, A., and Zhu, J. (2005). Understanding and improving salt tolerance in plants. Crop Science, 45: 437-448. [2]. Al-Karaki, G.N. (2001). Germination, sodium and potassium concentrations of barley seeds as influenced by salinity. Journal of Plant Nutrition, 24(3): 511–522. [3]. Gallardo, K., Job, C., Groot, S.P., Puype, M., Demol, H., Vandekerckove, J., and Job, D. (2001). Proteomic analysis of Arabidopesis seed germination and priming. Plant Physiology, 126(2): 835- 848. [4]. Turk, M.A., Tahawa, R.M., and Lee, K.D. (2004). Seed germination and seedling growth of three lentil cultivars under moisture stress. Asian Journal of Plant Sciences, 3(3): 394-397. [5]. Francodantas, B., De Saribeiiro, L., and Albertoaragao, C. (2005). Phisiological response of cowpea seeds to salinity stress. Revista Brasileira de Sementes, 27(1): 89-121. [6]. Huang, Z., Zhang, X., Zheng, G., and Gutterman, Y. (2003). Influence of light, temperature, salinity and storage on seed germination of Haloxylon ammodendron. Journal of Arid Environments, 55(3): 453-464. [7]. Ganatsas, P.P., and Tsakaldimi, M.N. (2007). Effect of light condition and salinity on germination behaviour and early growth of umbrella pine (Pinus pinea L.) seed. Journal of Horticultural Science and Biotecnology, 82(4): 605-610. [8]. Kiani Abari, A., Hosseini Nasr, M., Hojjati, M., and Bayat, D. (2011). Salt effects on seed germination and seedling emergence of two Acacia species. African Journal of Plant Science, 5(1): 52-56. [9]. Ashraf, M., and Foolad, M.R. (2005). Pre-sowing seed treatment-a shotgun approach to improve germination growth and crop yield under saline and none-saline conditions. Advances in Agronomy, 88(1): 223-271. [10]. Bradford, K.J. (1986). Manipulation of seed water relations via osmotic priming to improve germination under stress conditions. HortScienc, 21(1): 1105-1 112. [11]. Naglreiter, C., Reichenauer, T.G., Goodman, B.A., and Bolhar-Nordonkampf, H.R. (2005). Free radical generation in Pinus sylvestris and Larix deciduas seeds primed with polyethylene glycol or potassium salt solution. Plant Physiology and Biotechnology, 43(2): 117-123. [12]. Brancalion, P.H.S., Novembre, A.D.L.C., Rodrigues, R.R., and Tay, D. (2008). Priming of Mimosa bimucronata seeds: a tropical tree species from Brazil. Acta Horticulturae, 782(3): 163-168. [13]. Brancalion, P.H.S., Tay, D., Novembre, A.D.L.C., Rodrigues, R.R., and Fillo, J.M. (2010). Priming of pioneer tree Guazuma ulmifolia (Malvaceae) seed evaluated by an automated computer image analysis. Scientia Agricola, 67(3): 274-279. [14]. Tavili, A., Zare, S., Javadi, S.A., and Enayati, A. (2011). Effects of seed priming on germination characteristics of Bromus species under salt and drought conditions. American-Eurasian Journal Agricultural and Environmental Sciences, 10(2): 163-168. [15]. Zhang, M.. Wang, Z., Yuan, L., Yin, C., Cheng, J., Wang, L., Huang, J., and Zhang, H. (2012). Osmopriming improves tomato seed vigor under aging and salinity stress. African Journal of Biotechnology, 11(23): 6305-6311. [16]. Makkizadeh, M., Farhoudi, R., and Rastifar, M. (2012). Effect of osmopriming on seed germination of Lemon balm (Melissa officinalis L.) under salinity stresses. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 27(4): 586-573. [17]. Michel, B.E., and Kaufmann, M.R. (1973). The osmotic potential of polyethylene glycol 6000. Plant Physiology, 51(5): 914-916. [18]. Verma, S.K., Bjpai, G.C., Tewari, S.K., and Singh, J. (2005). Seedling index and yield as influenced by seed size in pigeon pea. Legume Research, 28(2): 389-396. [19]. Janmohammadi, M., Moradi Dezfuli, P., and Sharifzadeh, F. (2008). Seed invigoration techniques to improve germination and early growth of inbred line of maize under salinity and drought stresses. Plant Physiology, 34(3-4): 215-226. [20]. Abdul-Baki, A.A., and Anderson, J.D. (1970). Viability and leaching of sugars from germinating barley. Crop Science, 10(1): 630-633. [21]. Rehman, S., Harris P.J.C., Bourne, W.F., and Wikin J. (1996). The effect of sodium chloride on germination and the potassium and calcium contents of Acaciaseeds. Seed Science and Technology, 25(1): 277-285. [22]. Ghiyasi, M., Abrahim Seyahjani, A., Tajbakhsh, M., Amirnia, R., and Salehzadeh, H. (2008). Effect of osmopriming with polyethylene glycol (8000) on germination and seedling growth of wheat (Triticum aestivum L.) seeds under salt stress. Research Journal of Biological Sciences, 3(10): 1249-1251.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53980 مقاله پژوهشی کنترل تورم خاک بستر جاده‌های‌ جنگلی با استفاده از مواد پلیمری کنترل تورم خاک بستر جاده‌های‌ جنگلی با استفاده از مواد پلیمری موسوی فاطمه دانشجوی دکتری ‌مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران عبدی احسان استادیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران 22 05 2015 68 1 89 97 21 12 2012 25 11 2013 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53980.html

با اینکه خاک به‌عنوان مصالح بستر بسیاری از سازه­ها مطرح است، برخی خاک‌ها مشکلاتی در سازه‌ها از جمله جاده‌ ایجاد می‌کنند. این خاک‌ها با جذب رطوبت متورم شده و با از دست­دادن آب منقبض می­شوند. تغییرات رطوبت این خاک­ها سبب تغییر حجم آن­ها و در نتیجه اعمال فشار به لایۀ روسازی و در نهایت تخریب جاده می­شود. این امر نشان­دهندۀ اهمیت بررسی‌های لازم برای به­کارگیری روش‌هایی به‌منظور کاهش پتانسیل تورمی این‌گونه خاک­هاست که با وجود اهمیت موضوع، تاکنون مطالعه­ای در این زمینه در جاده­های جنگلی صورت نگرفته است. به­همین دلیل در این پژوهش تأثیر مواد پلیمری بر کنترل تورم خاک به‌عنوان مصالح جاده­های جنگلی بررسی شد. آزمایش‌های تراکم، تورم و فشار تورمی روی خاک شاهد و نمونه­های تیمارشده با درصدهای متفاوت مادۀ پلیمری RPP (019/0، 04/0 و 06/0درصد) صورت گرفت. به­منظور انجام آزمایش تورم و فشار تورمی، نمونه­ها با رطوبت بهینۀ حاصل از آزمایش تراکم تهیه و به‌ شیوۀ تراکم استاتیکی متراکم و سپس به دستگاه تحکیم منتقل شدند. با توجه به نتایج تست­های آزمایشگاهی به­دست‌آمده از این پژوهش افزودن مادۀ پلیمری RPP می­تواند سبب کاهش تورم و فشار تورمی خاک شود؛ به­طوری که با افزایش درصد مادۀ RPP، پتانسیل تورم و فشار تورمی خاک با شدت بیشتری کاهش می­یابد. در نتیجه مادۀ RPP می­تواند گزینه‌ای برای رفع مشکل تورم­زایی خاک­های جنگلی باشد، اما باید بررسی‌های اقتصادی، فنی تکمیلی و مقایسه‌ای در این مورد به‌عمل آید.

 جاده‌های جنگلی خواص تورمی دستگاه تحکیم کنترل تورم مادۀRPP [1]. Nelson, J. D., and Miller, D.J. (1992). Expansive soils: Problems and practice in foundation and pavement engineering, Wiley, New York. Ramana, K V. Humid tropical expansive soils of Trinidad. Their geotechnical properties and areal distribution. Engineering Technology, 34: 27-44. [2]. Chen, F.H., and Ma, G.S., (1987). Swelling and shrinkage behavior of expansive clays. Proceedings of the 6th International Conference on Expansive Soils, pp. 127-129. [3]. Stoltz, G., Cuisinier, O., and Masrouri, F. (2012). Multi-scale analysis of the swelling and shrinkage of a lime-treated expansive clayey soil. Applied Clay Science, 61: 44-51. [4]. Dash, S., and Hussain, M. (2012). Lime stabilization of soils: Reappraisal. Journal of Materials in Civil Engineering (ASCE), 24(6): 707-714. [5]. Maher, MH., and Gray, DH. (1998). Static response of sand rein forced with randomly distributed fibers. Journal of Geotechnical Engineering, 116(11): 1661-1677. [6]. Guney, Y., Sari D, Cetin. M., and Tuncan, M. (2007). Impact of cyclic wetting-drying on swelling behavior of lime-stabilized soil. Journal of Building and Environment, 42: 681–688. [7]. Bell, F.G. (1996). Lime stabilization of clay minerals and soils. Engineering Geology, 42: 223–237. [8]. Sirivitmaitrie, C., Puppala, A., Chikyala, V., Saride, S., and Hoyos, L. (2008). Combined lime and cement treatment of expansive soils with low to medium soluble sulfate levels. The Geo Congress: Geosustainability and Geohazard Mitigation, Louisiana, 646-653, USA. [9]. Primusz, P., Peterfalvi, J., Koaztka, M., and Marko, G. (2009). Bearing capacity of lime-stabilized soils. Forest constructions in the country and their recreational use. Proceedings of the international scientific conference. 1. vyd. Zvolen: Katedra lesníckych stavieb a melioracií, Zvolene, 96-101. [10]. Thyagaraj, T., Rao, S.M., Suresh, P.S., and Salini, U. (2012). Laboratory studies on stabilization of an expansive soil by lime precipitation technique. ASCE Journal of Materials in Civil Engineering, 24(8): 1067-1075. [11]. Turner, J.P. (1997). Evaluation of western coal fly ashes for stabilization of low-volume roads. Proceedings of the Symposium on Testing Soil Mixed with Waste or Recycled Materials, LA. USA, 157-171. [12]. Kolias, S., Kasselouri-Rigopoulou, V., and Karahalios, A. (2005). Stabilization of clayey soils with high calcium fly ash and cement. Cement and Concrete Composites, 27: 301–313. [13]. Seze, A., Inan, G., Yilmaz, HR., and Ramyar, K. (2006). Utilization of a very high lime fly ash for improvement of Izmir clay. Bulding and Environment, 41: 150-155. [14]. Senol A., Edil, TB., Bin-Shafique, MS., Acosta, HA., and Benson, CH. (2006). Soft subgrades' stabilization by using various fly ashes. Resources Conservation and Recycling, 46: 365-376. [15]. Jiang, H., Cai, Y., and Liu, J. (2010). Engineering properties of soils reinforces by short discrete polypropylene fiber. Journal of Materials in Civil Engineering (ASCE), 22(12): 1315-1322. [16]. Inyang, H., Bae, S., Mbamalu, G., and Park, S. (2007). Aqueous polymer effects on volumetric swelling of Na-Montmorillonite. Journal of Materials in Civil Engineering, 19(1): 84–90. [17]. Shirsavkar, SS., and Koranne, S. (2010). Innovation in road construction using natural polymer. Electronic Journal of Geotechnical Engineering, 15: 1614-1624. [18]. Vyas, S., Phougat, N., Sharma, P., and Ratnam, M. (2011) .Stabilization of dispersive soil by blending polymers. International Journal of Earth Sciences and Engineering, 4(6): 42-54. [19]. Faisal, A., (2012). Stabilization of residual soil using liquid chemical. Electronic Journal of Geotechnical Engineering, 17: 115-126. [20]. Brandon, TL., Brown, JJ., Daniels, W L., DeFazio, T L., Filz, G M., Mitchell, JK., Musselman, J., and Forsha, C. (2009). Rapid stabilization/polymerization of wet clay soils: literature review. Defense Technical Information Center, Virginia. [21]. Hu, WJ., Shang, QS., Liu, ST., Zhao, ZZ., Fan, ZJ., Gao, XC., Chang, Y., Zhang, Y., and Ou., QC. (2007). The application technology of road packer solidified limestone soil. Proceedings of the 1th International Conference on Transportation Engineering. Chengdu, China, 692-697. [22]. ASTM (1992). In: Annual Book of ASTM Standards, 04.08, American Society for Testing and Materials, Philadelphia, PA.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53981 مقاله پژوهشی تأثیر مبدأ بذر بر زی‌توده و زنده‏مانی نهال‌های گونۀ اوری (Quercus macranthera) در نهالستان کنتیا در شمال تهران تاثیر مبدا بذر بر زی توده و زنده ‏مانی نهالهای گونه اوری (Quercus macranthera) در نهالستان کنتیا درشمال تهران حسنوند شیما دانشجوی کارشناسی ارشد گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران اعتماد وحید استادیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران نمیرانیان منوچهر استاد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران عطارد پدرام دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران آفتاب طلب نوشین دانشجوی کارشناسی ارشد گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران 22 05 2015 68 1 99 106 19 04 2011 11 03 2013 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53981.html

بذر گونۀ اوری (Quercus macranthera)، از چهار مبدأمختلفکردکوی و چیچال در نیمرخ شمالی البرز و قسطین و رودبارک در نیمرخ جنوبی البرز در ارتفاع 1800-2000 متر از سطح دریا جمع‏آوری شد. این بذور در نهالستانی در شمال شهر تهران با ارتفاع متوسط 1620 متر از سطح دریا در قالب طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلدان‌های پلی‌اتیلن کاشته شدند. در پایان فصل رویش پس از اندازه‏گیری‌های انجام‌شده، اثر مبدأ بذر بر طول ساقه، زی‌تودۀ ریشه و ساقه و زنده‏مانی نهال‌ها معنی‏دار شد. این مشخصه‏ها در نهال‌های حاصل از بذور رویشگاه‌های نیمرخ شمالی و به‌طور خاص رویشگاه کردکوی نسبت به سایر مبدأها از لحاظ خصوصیات اندازه‏گیری‌شده بیشترین مقادیر را به خود اختصاص دادند و از شادابی و سلامت بالایی برخوردار بودند (زنده‏مانی 63/91 درصد و طول ساقه 69/15 سانتی‌متر). درحالی که نهال‌های حاصل از بذور رویشگاه‌های نیمرخ جنوبی و به‌طور خاص رویشگاه رودبارک از لحاظ مشخصه‏های ذکرشده کمترین مقدار را به خود اختصاص داده بودند. نتایج نشان می‌دهد که برای تولید و پرورش نهال اوری در نهالستان‌های منطقۀ مورد بررسی از بذرهای مناطق نیمرخ شمالی البرز به‌خصوص رویشگاه کردکوی باید استفاده شود. تحقیق حاضر در نظر دارد کیفیت نهال‌های این گونه حاصل از چهار پروونانس کردکوی و چیچال در نیمرخ شمالی و قسطین و رودبارک در نیمرخ جنوبی البرز را بررسی و مناسب‏ترین پروونانس را از نظر طول ساقه، زی‌تودۀ ریشه و ساقه و زنده‏مانی نهال‌ها، برای پرورش نهال انتخاب کند

 اوری زنده‏مانی زی‌توده مبدأ بذر نهال Quercus macranthera [1]. Marvie Mohajer, M.R. (2006). Silviculture, 2th Ed., University of Tehran. 387PP. [2]. Moetekef Masooleh, S., Rostamie Shahcheraghi, and T. Bonyad, A.E. (2012).The gradian of Alnus glutinosa and Acer velutinum seedling in Shanderman and Safrabaste forest nursary in Guilan Provance. Journal of Forest and Wood Products, 65: 97-106. [3]. Koneshlou, H. (2000). Afforestation in arid regions, Research Institute of Forests and Ranglnd, 514 pp. [4]. Gwaze, D.P., Byram, T.D., and Raley, E.M. (1997). Performance of Nuttall Oak (Quercus Texana Buckl.) provenances in the Western Gulf Region. USDA Forest Service Research Note 65:126-137 [5]. Tarleton, M. (1993). A study of native oak provenance. Bachler Project, Department of Forestry UCD Belfield Dublin 4. Ireland, 59p. [6]. Tabandeh, A., Tabari, M., Espahbodi, K., and Mirzaie Nadoushan, H. (2006). Seed sources effects on seedling growth of wild service tree in 3th year after planting. Pajouhesh and Sazandegi, 76: 48-53. [7]. Yosefzadeh, H. (2007). Eeffect source variation on seed germination and growth Acer velutinum planted in mountainous nursery. Iranian Journal of Natural Resources, 60(3): 963-970. [8]. Espahbodi, K., Mirzaie Nadoushan, H., Tabari, M., Akbarinia, M., and Dehghanshouraki, Y. (2006). Effects of nursury condition on seedsSorbus torminalis collected from different heights. Iranian Journal of Natural Resources, 59(1):103-110. [9]. Tabari, M., Yosef-zadeh, H., Espahbodi, K., and Gholam Jalali, A. (2005). Influence of source variation on early growth and biomass of Acer velutinum Boiss. in north of Iran. Pajouhesh and Sazandegi, 73: 189-194. [10]. Dhanay, C.S., Uniyal, A.K., and Todaria, N.P. (2003). Source variation in Albizia chinensis Mer. Seed and seedling characteristics. Silvae Genetica, 52: 259-266. [11]. Hedayati, M. (2001). Evaluation of reforestation in the north of Iran, problems and solutions. Conference of forests management in the North of Iran. 1:345-369. [12]. Tuky, O.p., Kumar, N., and Bisht, P.R. (1996). Variation in growth of 3-year old provenance trial of Albizia lebbek (L.) Benth. in arid India. Silvae Genetic, 45: 31-33. [13]. Najafi, F., Espahbodi, K., and Ghorbanli, M. (2005). Effects of site conditions and tree morphology on maple seed physiology. Pajouhesh and Sazandegi, 77: 147-154. [14]. Mirzanejad, S., Espahbodi, K., Ghorbanli, M., Khavari Nejad, R., and Ghahramani Nejad, F. (2005). Relation between wild service tree seed physiology and site conditions. Pajouhesh and Sazandegi, 77: 69-75. [15]. Hosseini, S.M., Akbarinia, M., Jalali, S.G., Tabari, M., Elmi, M.R., and Rasooli, Y. (2005). The effect of different light control treatments on height growth, vitality and survival of seedlings of Cupressus arizonica Green in nurseries. Pajouhesh and Sazandegi, 72:25-31. [16]. Nielsen, C.N., and Jorgensen, F.V. (2003). Phenology and diameter increment in seedlings of European beech (Fagus sylvatica L.) as affected by different soil water contents: Variation between and within provenance. Forest Ecology and Management, 147: 233-249. [17]. Todaria, N.P., and Negi, A.K. (1995). Effect of elevation and temperature on seed germination of some Himalyan tree species. Plant Physiology and Biochemistry, 22(2): 178-182. [18]. Chauhan, S., Negi, A.K., and Todaria, N.P. (1996). Effect of provenance variation and temperature on seed germination f Alnus nepalensis. Plant Physiology and Biochemistry, 23: 94-95. [19]. Mosadegh, A. (1995). Silviculture, University of Tehran, 481 PP.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53982 مقاله پژوهشی بررسی الگوی مکانی و رقابت درون‌گونه‏ای بلندمازو (Quercus Castaneifolia C.A.Mey.) با استفاده از تابع K رایپلی (مطالعة موردی: پارسل شاهد جنگل نکاـ ظالمرود، ساری) امیدوار حسینی فریده دانشجوی کارشناسی ارشد رشتۀ جنگلداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران اخوان رضا استادیار پژوهش، مؤسسۀ تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، تهران، ایران کیادلیری هادی استادیار گروه جنگلداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران متاجی اسداله دانشیار گروه جنگلداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران 22 05 2015 68 1 107 120 01 01 2014 17 03 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53982.html

یکی از جنبه‌های آشکار ساختار یک تودۀ جنگلی الگوی مکانی درختان است. رقابت از عوامل تأثیرگذار بر ساختار جنگل است. شناخت رقابت در جنگل به‌ویژه هنگامی اهمیت دارد که هدف از مدیریتِ جنگل تقلید از پویایی اکوسیستم‌های طبیعی باشد. به این منظور، یک پارسل مدیریت‌نشده به مساحت 26 هکتار در منطقۀ نکا انتخاب و کلیۀ درختان بلندمازو با قطر برابرسینه بیشتر از 5/7 سانتی‌متر مورد اندازه‌گیری قطر قرار گرفته و مختصات دکارتی آن‌ها تعیین شد. سپس درختان اندازه‌گیری‌شده براساس قطر برابرسینه به چهار کلاسۀ کم‌قطر، میان‌قطر، قطور، و خیلی قطور تقسیم شدند. به‌منظور بررسی الگوی مکانی درختان بلندمازو در کل منطقه و در هر کلاسة قطری از تابع تک‌متغیره K رایپلی و برای بررسی رقابت درون‌گونه‌ای از تابع دومتغیرۀ K رایپلی استفاده شد. نتایج نشان داد که الگوی مکانی درختان به‌دلیل سنگین‌بودن بذر بلندمازو و فراوانی زیاد درختان جوان در فواصل کوتاه خوشه‌ای و با بزرگ‌شدن مقیاس بررسی تصادفی می‌شود. نتایج بررسی تأثیرات متقابل بین کلاسه‌های مختلف قطری درختان بلندمازو نشان داد که تأثیرات رقابتی مثبت و منفی متفاوتی در کلاسه‌های مختلف قطری به هم دارند که در فواصل متفاوتی با توجه به ابعاد درختان اتفاق می‌افتد که متأثر از نورپسندی، محدودیت پراکنش بذر، و رقابت درون‌گونه‌ای این گونه است. با توجه به اینکه پراکنش بلند‌مازوها از الگوی تصادفی تبعیت کرده، بنابراین دخالت‌های جنگل‌شناسی باید علاوه بر ملاحظۀ سایر عوامل مؤثر در نشانه‌گذاری، به گونه‏ای باشد که برداشت فقط به‌صورت پایه‏ای و تصادفی انجام شود و توده به‌سمت الگوی تصادفی سوق داده شود.

 الگوی مکانی بلندمازو تابع K رایپلی تودة دست‌نخورده رقابت درون‏گونه‏ای این تحقیق تشکر و قدردانی می‌شود. References [1]. Law, R., Lllian, J., Burslem, D.F.R.P., Gratzer, G., Gunatilleke, C.V.S., and Gunatilleke, I.A.U.N. (2009). Ecological information from spatial patterns of plants: insights from point process theory (ESSAY REVIEW). Journal of Ecology, 97: 616-628. [2]. Gray, H., and He, L. (2009). Spatial point pattern analysis for detecting density dependent competition in a boreal chronosequence of Alberta. Forest Ecology and Management, 259: 98-106. [3]. Kneeshaw, D.D., and Bergeron, Y. (1998). Canopy gap characteristics and tree replacement in the southeastern boreal forest. Ecology, 79: 783-794. [4]. Attiwill, P.M. (1994). The disturbance of forest ecosystems the ecological basis for conservation management. Forest Ecology and Management, 63: 247-300. [5]. Harvey, B.D., Leduc, A., Gauthier, S., and Bergeron, Y. (2002). Stand- landscape integration in natural disturbance- based management of the southern boreal forest. Forest Ecology and Management, 155: 369-385. [6]. Ripley, B.D. (1977). Modeling spatial patterns. Journal of the Royal Statistical Society, B 39(2): [7]. Ripley, B.D. (1979). Test of randomness for spatial point patterns. Journal of the Royal Statistical Society, B 41(3): 368-374. [8]. Ripley, B.D. (1981). Spatial Statistics. John Wiley and Sons, 252 pp. [9]. Moeur, M. (1993). Characterizing spatial patterns of tree using stem-mapped data. Forest Science, 39: 756-775. [10]. Mataji, A., Babaie Kafaki, S., Safaee, H., and Kiadaliri, H. (2008). Spatial pattern of regeneration gaps in managed and unmanaged stands in natural Beech (Fagus orientalis) forests. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 16(1): 149-157. [11]. Akhavan, R., Sagheb-Talebi, Kh., Hasani, M., and Parhizkar, P. (2010). Spatial patterns in untouched beech (Fagus orientalis Lipsky) stands over forest development stages in Kelardasht region of Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 18(2): 322-336. [12]. Safari, A., Shabanian, N., Heidari, R.H., Erfanifard, S.Y., and Pourreza, M. (2010). Spatial pattern of Manna Oak trees (Quercus brantii Lindl.) in Bayangan forests of Kermanshah. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 18(4): 596-608. [13]. Akhavan, R., and Sagheb-Talebi, Kh. (2011). Application of bivariate Ripley's K- function for studying competition and spatial association of trees (Case study: intact Oriental beech stands in Kelardasht). Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 19(4): 632-644. [14]. Watt, A.S. (1974). Pattern and process in the plant community. Journal of Ecology, 35: 1-22. [15]. Salas, C., LeMay, V., Nunez, P., Pacheco, P., and Espinosa, A. (2006). Spatial patterns in an old growth Nothofagus oblique forest in south-central Chile. Forest Ecology and Management, 231: 38-46. [16]. Rozas, V., Zas, R., and Solla, A. (2009). Spatial structure of deciduous forest stands with contrasting human influence in northwest Spain. European Journal of Forest Research, 128: 273–285. [17]. Zhang, Q., Zhang, Y., Peng, S., Yirdaw, E., and Wu, N. (2009). Spatial structure of Alpine trees in mountain Baima Xueshan on the southeast Tibetan plateau. Silva Fennica, 43(2): 197-208. [18]. Anonymous (2008). Forest Management Plan of Neka-Zalemrood, 200 pp. [19]. Eslami, A.R., Sagheb-Talebi, Kh., and Namiranian, M. (2007). Determining of equilibrium state in uneven – aged oriental beech forests of Northern-Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 20(4): 39-48. [20]. Besag, J. (1977). Contribution to the discussion of Dr. Ripley's paper. Journal of the Royal Statistical Society, B(39): 193-195. [21]. Cressie, N.A.C. (1993). Statistics for Spatial Data. Wiley, New York, 900 pp. [22]. Lotwick, H.W., and Silverman, B.W. (1982). Methods for analyzing spatial processes of several types of points. Journal of the Royal Statistical Society, B 44: 406-413. [23]. Illian, J., Penttinen, A., Stoyan, H., and Stoyan, D. (2008). Statistical Analysis and Modeling of Spatial Point Patterns. John & whiley Sons, 556 pp. [24]. Cipriotti, P.A., and Aguitar, M.R. (2004). Effects of grazing on patch structure in a semi-arid two- phase vegetation mosaic. Journal Vegetation Science, 16: 57-66. [25]. Hao, Z., Zhang, J., Song, B., Ye, J., and Li, B. (2007). Vertical structure and spatial associations of dominant tree species in an old-growth temperate forest. Forest Ecology and Management, 252: 1- [26]. Akhavan, R., Sagheb-Talebi, Kh., Zenner, E. K., and Safavimanesh, F. (2012). Spatial patterns in different forest development stages of an intact old-growth Oriental beech forest in the Caspian region of Iran. European Journal of Forest Research, 131: 1355-1366.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53983 مقاله پژوهشی معرفی ویژگی الیاف چوبی و پوستی شش جمعیت ایرانی شاهدانه معرفی ویژگی الیاف چوبی و پوستی شش جمعیت ایرانی شاهدانه سعادتی امیر دانشجوی کارشناسی‌ارشد بیولوژی و آناتومی، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران پورطهماسی کامبیز دانشیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران سلامی سید علیرضا استادیار گروه علوم باغبانی و مهندسی فضای سبز، دانشکدۀ علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران اولادی رضا استادیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 22 05 2015 68 1 121 132 19 02 2014 13 09 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53983.html

الیاف طبیعیْ تجدیدپذیر، زیست‌تخریب‌پذیر، و با آلودگی کم شاهدانۀ فیبری، جایگزینی مناسب برای الیاف چوبی درختان و الیاف مصنوعی است. در این پژوهش، ویژگی‌های الیاف چوبی و پوستی شش جمعیت ایرانی شاهدانه شامل طول، پهنا، پهنای دیواره، پهنای حفره، و شاخص دیوارۀ فیبر اندازه‌گیری و با‌هم مقایسه شد. به این منظور، بذر جمعیت‌ها گردآوری و در شرایط کنترل‌شده در گلخانه کشت شد. پس از فصل رویشی، ساقۀ گیاه با ریشه از خاک گلدان‌ها بیرون کشیده و با چاقو ریشه و شاخه و برگ‌های گیاه بریده شد و ساقه‌‌های گیاه برای خشک‌شدن در انبار با دمای اتاق ذخیره شد. سپس، الیاف چوبی و پوستی با چاقو و به روش مکانیکی از هم جدا و با بهره‌گیری از روش فرانکلین وابُری شدند. نتایج این پژوهش نشان داد در الیاف چوبی، به جز پهنا و پهنای حفرۀ فیبر، دیگر ویژگی‌ها در سطح 5‌درصد و در الیاف پوستی همۀ ویژگی‌ها در سطح 1‌درصد اختلاف معناداری دارند که بیانگر تنوع بالای جمعیت‌های شاهدانۀ ایران از دید ویژگی‌های گفته‌شده است. همچنین، همۀ ویژگی‌های الیاف چوبی و پوستی در برابر هم اختلاف معناداری در سطح 1‌درصد دارند. سرانجام، جمعیت‌های شاخص از نظر هر ویژگی مشخص و برای به‌کارگیری صنعتی در کاربردهای متناظر پیشنهاد شدند و جمعیت‌های سیرجان، کرمان، کاشان، و اراک به دلیل داشتن بیشترین مقدار در ویژگی‌های اندازه‌گیری‌شده، به‌‌منزلۀ جمعیت‌های فیبری احتمالی برای پژوهش‌های بیشتر معرفی شدند.

 الیاف پوستی الیاف چوبی جمعیت شاهدانه ویژگی‌های الیاف [1]. Williams, M. (2002). Deforesting the Earth: from Prehistory to Global Crisis. Chicago, USA, University of Chicago Press, 543pp. [2]. FAO, (2010), Global Forest Resources Assessment – main report. FAO Forestry Paper No. 163. Rome, www.fao.org/docrep/013/i1757e/i1757e00.html (10/12/2013). [3]. Rahman khan, M. M., Chen, T., Lague, C., Landry, H., Peng, Q., and Zhong, W. (2010). Compressive properties of hemp (Cannabis sativa L.) stalks. biosystems engineering, 106: 315-323. [4]. Amaducci, S., Zatta, A., Pelatti, F., and Venturi, G. (2008). Influence of agronomic factors on yield and quality of hemp (Cannabis sativa L.) fibre and implication for an innovative production system. Field Crops Research, 107: 161–169. [5]. Saif Ur Rehman, M., Rashid, N., Saif, A., Mahmood, T., and Han, J. (2013). Potential of bioenergy production from industrial hemp (Cannabis sativa L.): Pakistan perspective. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 18: 154–164. [6]. Piotrowski, S., and Carus, M. (2011). Ecological benefits of hemp and flax cultivation and products. Nova Institute, 5: 1-6. [7]. Van der Werf, H., and Turunen, L. (2008). The environmental impacts of the production of hemp and flax textile yarn. Industrial Crops and Products, 27: 1–10. [8]. Barbera, L., Pelach, M. A., Perez, I., Puig, J., Mutje, P. (2011). Upgrading of hemp core for papermaking purposes by means of organosolv process. Industrial Crops and Products, 34 (1): 563–571. [9]. Dutt, D., Upadhyaya, J.S., Ray, A. K., Malik, R. S., and Upadhyaya, M. K. (2002). Development of specialty paper is an art: wax match paper from indigenous raw materials. Part I. Industrial Crops and Products, 61 (12): 1046–1050. [10]. De Groot, B. (1995). Hemp pulp and paper production: paper from hemp xylem core. Journal of industrial Hemp, 2 (1): 31–34. [11]. Van der Werf, H., Harsveld, J., Bouma, A., and Tencat, M. (1994). Quality of hemp (Cannabis sativa L.) stems as a raw material for paper. Industrial Crops and Products, 2: 219-227. [12]. Kabir, M. M., Wang, H., Lau, K. L., and Cardona, F. (2013). Effects of chemical treatments on hemp fibre structure. Applied Surface Science, 276:13–23. [13]. Munder, F., and Furll, C. (2004). Effective processing of bast fiber plants and mechanical properties of the fibers. ASAE/CSAE Meeting Paper No. 046091. St. Joseph, Mich., ASAE, 17pp. [14]. Karus, M., and Kaup, M. (2002). Natural fibres in the European automotive industry. journal of industrial Hemp, 7(1): 119–132. [15]. Batra S. K. In: Lewin M, Pearce EM, editors. (1998) Handbook of Fibre Chemistry. New York, Marcel Dekker Inc, 3rd ed., 1044pp. [16]. Li, X., Wang, S., Du, G., Wu, Zh., and Meng, Y. (2013). Variation in physical and mechanical properties of hemp stalk fibers. Industrial Crops and Products, 42: 344–348. [17]. Sengloung, Th. (2009). Phenological characteristics and fiber properties of THAI Hemp (Cannabis sativa L.). A Thesis Submitted in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Doctor of Philosophy (Botany) Graduate School, Kasetsart University, 130 pp. [18]. Schafer, T., and Honermeier, B. (2009). Effect of sowing date and plant density on the cell morphology of hemp (Cannabis sativa L.). Industrial Crops and Products, 23: 88-98. [19]. Franklin, G.L. (1945). Preparation of thin sections of synthetic resins and wood-resin composites, and a new macerating method for wood. Nature, 155(3924): 51-59. [20]. Wimmer, R. (2002). Wood Quality: Causes, Methods, Control, Ch. 2, 36pp.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53984 مقاله پژوهشی پتانسیل کاربرد روغن کانولا در ساخت کاغذ دی‏الکتریک با استفاده از خمیرکاغذ رنگ‌بری‌نشدة باگاس پتانسیل کاربرد روغن کانولا در ساخت کاغذ دی‌الکتریک با استفاده از خمیرکاغذ رنگبری نشده باگاس مرادیان کژال کارشناس‌ارشد صنایع خمیر و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران آزادفلاح محمد استادیار، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران شایگانی اکمل امیر عباس استادیار، گروه مهندسی برق، دانشکدة مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تهران، تهران، ایران عبدالخانی علی دانشیار، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 22 05 2015 68 1 133 147 17 08 2013 27 04 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53984.html

عایق روغن- کاغذ یکی از سیستم‏های عایق ترکیبی ارزان است که در ترانسفورماتورهای قدرت پُرشده با روغن از آن استفاده می‌شود. در این تحقیق خواص دی‏الکتریک و مقاومتی کاغذهای آغشته به روغن‏ گیاهی کانولا و روغن معدنی مطالعه شده است. بدین منظور، کاغذهای دست‏ساز حاصل از خمیرکاغذ رنگ‌بری‌نشدة سودای باگاس با دو سطح درجة روانی ml25±400 و ml 25±200 ساخته شد. پس از خشک‌کردن کاغذها و رساندن آن‏ها به رطوبت حدود صفر، روغن‏ها خشک‌ و گاززدایی شدند. سپس، فرایند آغشته‏سازی با اعمال همزمان حرارت و خلأ انجام شد. در نهایت، کاغذهای آغشته به روغن برای ارزیابی خواص مقاومتی و دی‏الکتریک‌ـ شامل مقاومت به کشش، ظرفیت، مقاومت عایقی، ضریب تلفات، و ولتاژ شکست دی‏الکتریک‌ـ آزمایش شد. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که پالایشْ اثر افزایشی بر خواص دی‏الکتریک مثل ظرفیت و ثابت دی‏الکتریک دارد و ‏شاخص مقاومت به کشش بهبود پیدا کرده است. طبق نتایج به‌دست‌آمده، کاغذهای آغشته به روغن گیاهی‌ـ صرف‌نظر از مقاومت عایقی پایین‏تر و ضریب تانژانت تلفات بالاترـ از نظر سایر خواص دی‏الکتریک، مثل ظرفیت، ثابت دی‏الکتریک، و ولتاژ شکست، عملکرد بهتری نسبت به کاغذهای آغشته به روغن معدنی‌ دارند.

 خمیرکاغذ باگاس درجة روانی روغن گیاهی کانولا روغن معدنی کاغذ دی‏الکتریک [1]. Heathcoat, M.J. (2007). J & P Transformer Book (Thirteenth Edition), Newnes (An imprint of Elsevier), pp. 992. [2]. Jian, L., Grzybowski, S., Yanfei, S., and Xiaoling Ch., (2007). Dielectric properties of rapeseed oil paper insulation. Annual Report Conference on Electrical Insulation and Dielectric Phenomena, 14-17 Oct., Vancouver, BC, 500-503. [3]. Mcshane, P.C. (2002). Vegetable-oil-based dielectric coolants. IEEE Industry Applications Magazine, 3)8(: 34-41. [4]. Dai, J. and Wang, Z.D. (2008). A comparison of the impregnation of cellulose insulation by ester and mineral oil. IEEE Transactions on Dielectrics and Electrical Insulation, 15)2(: 374-381. [5]. Liao, R., Hao J., Chen G., Ma Zh. and Yang, L. (2011). A Comparative study of physicochemical, dielectric and thermal properties of pressboard insulation impregnated with natural ester and mineral oil. IEEE Transactions on Dielectrics and Electrical Insulation, 18: 1626-1637. [6]. Martin, D., Wang, Z.D., Dyer P., Darwin A.W. and James I.R. (2007). A Comparative study of the dielectric strength of ester impregnated cellulose for use in large power transformers. International Conference on Solid Dielectrics, 8-13 July, Winchester, UK, 294-297. [7]. Hemmer, M., Badent, R. and Leihfried, T. (2003). Electrical properties of vegetable oil-impregnated paper insulation. Annual Report Conference on Electrical Insulation and Dielectric Phenomena,19-22 Oct., 60-63. [8]. Suwarno, I., and Surya, D. (2008). Dielectric properties of mixtures between mineral oil and natural ester from palm oil. Wseas Transaction on Power Systems, 2)3(: 37-46. [9]. Mohsen, F., and Mobarak, F. (1996). Effect of impregnation with linseed oil on electrical properties of cotton stalks and wood paper. Journal of Scientific and Industrial Research, 7)55(:511-515. [10]. Moradian, G.K., Azadfallah, M., Shayegani, A. and Abdolkhani A. (2013). Dielectric properties of oil impregnated kraft and soda pulps. Iranian Journal of Wood and Paper Science Research, 28 (2):329-340. [11]. Tuysserkani, H. (2001). Principles of Materials Science (Structure, Properties and Engineering), 2nd Edition, Isfahan University of Technology Press, pp. 649. [12]. Mohseni, H. (2006). Basic of High Pressure Electrical Engineering, 2nd edition, University of Tehran Press, pp. 833. [13]. Samariha, A., Nemati, M., Hemmasi, A.H. (2011). Effects of refining intensity on charecteristics of pulp produced from bagasse through neutral sulfite semi-chemical pulping. American-Eurasian Journal Agricultural and Environmental Science, 11(1): 10-14. [14]. Kane, Daniel E. (1953). A Study of the relationship between the dielectric constant and accessibility of cellulose, Doctor's Dissertation, The Institute of Paper Chemistry Appleton, Wisconsin, pp. 64. [15]. Casey, J.P. (1980). Pulp and Paper:Chemistry and Chemical Technology. Vol. 3, 3rd Edition. John wiley and Sons. New York, pp. 592. [16]. Li, Y., Mai, Y. W. and Ye, L. (2000). Sisal fibre and its composites: a review of recent developments. Composites Science and Technology, 60(11): 2037-2055. [17]. Lundgaard, L.E., Hansen, W., Linhjell, D. and Painter T.J. (2004). Aging of oil-impregnated paper in power transformers. IEEE Transactions on Power Delivery, 19)1(: 230-239.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53985 مقاله پژوهشی تسریع واکنش‌های خودتراکمی چسب چوب تانن کوبراچو با اسید بوریک تسریع واکنش‌های خودتراکمی چسب چوب تانن کوبراچو با اسید بوریک افهامی سیسی داود دانشجوی دکتری چوب‌شناسی و صنایع چوب، دانشگاه تهران، ایران و دانشگاه مونپولیه، فرانسه همزه یحیی استاد گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران تونن ماری فرانس استاد مؤسسة تحقیقات سیراد، مونپولیه، فرانسه کریمی علی نقی استاد گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران پیزی آنتونیو استاد مؤسسة انستیب، دانشگاه نانسی، اپینال، نانسی، فرانسه پورطهماسی کامبیز دانشیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران 22 05 2015 68 1 149 160 10 06 2014 27 09 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53985.html

چسب چوب تانن کوبراچو نرخ خودتراکمی کُندی دارد و در سیستم‌های غیرفرمالدهیدی برای ساخت چندسازه‌های چوبی به زمان پرس طولانی‌تری نسبت به چسب چوب‌های مصنوعی نیاز دارد. در این مطالعه از اسید بوریک برای تحریک و افزایش نرخ خودتراکمی تانن کوبراچو جهت ساخت تخته‌لایة صنوبر استفاده شد. اجزای اصلی چسب عبارت بود از: تانن کوبراچو، هیدروکسید سدیم، هگزامین، اسید بوریک، و ایزوسیانات پلیمری. بررسی ترمومکانیکی چسب‌های ساخته‌شده در فرمول‌های فاقد اسید بوریک نشان داد با افزایش غلظت اولیة تانن از 40 به 50 درصد حداکثر مدول الاستیسیتة چسب افزایش درخور توجهی دارد، در حالی ‌که اضافه‌کردن 20 درصد ایزوسیانات بر مبنای وزن خشک تانن تأثیر محسوسی نداشت. اما، اضافه‌کردن اسید بوریک نه‌تنها زمان و دمای گیرایی چسب را کاهش داد، بلکه مدول الاستیسیتة چسب نیز با افزایش درصد اسید بوریک از دو به چهار درصد (بر مبنای وزن خشک تانن) افزایش معنی‌داری داشت. آزمون مقاومت برشی تخته‌لایه‌ها نتایج مطالعات ترمومکانیکی را تأیید کرد. مقادیر مقاومت برشی در فرمول‌های فاقد اسید بوریک نتوانست حداقل‌های لازم در استاندارد EN 314-2 را تأمین کند، در حالی‌‌ ‌که اضافه‌‌کردن اسید بوریک باعث افزایش معنی‌دار مقادیر برش کششی شد که با افزایش درصد اسید بوریک و تانن روند افزایشی داشت. یافته‌های این تحقیق نشان داد تخته‌های ساخته‌شده با چسب چوب حاوی 50 درصد تانن به همراه 2 تا 4 درصد اسید بوریک کیفیت چسبندگی لازم را برای مصارف داخل ساختمان دارند.

 اسید بوریک ایزوسیانات برش کششی تانن متراکم کوبراچو تخته‌‌لایة صنوبر ترمومکانیک خودتراکمی [1]. Pizzi, A. and Mittal, K.L. (2003). Handbook of Adhesive Technology, Marcel Dekker INC Press. 1036pp. [2]. Pizzi, A. (2006). Recent developments in eco-efficient bio-based adhesives for wood bonding: opportunities and issues. Journal of Adhesion Science and Technology, 20(8): 829-846. [3]. Tondi, G. and Pizzi, A. (2009). Tannin-based rigid foams: characterization and modification. Industrial Crop and Products, 29(2-3): 356-363. [4]. Meikleham N, Pizzi, A. and Stephanou A. (1994). Induced accelerated autocondensation of polyflavonoid tannins for phenolic polycondensates I. 13C-NMR, 29Si-NMR, X-ray, and polarimetry studies and mechanism. Journal of Applied Polymer Science, 54(12): 1827-1845. [5]. Pizzi, A., Meikleham, N., Dombo, B. and Roll, W. (1995). Autocondensation-based, zero-emission, tannin adhesives for particleboard. Holz als Roh- und Werkstoff, 53(3): 201-204. [6]. Theis, M. and Grohe, B. (2002). Biodegradable lightweight construction boards based on tannin/hexamine bonded hemp shaves. Holz Roh Werkst, 60(4): 291-296. [7]. Caldeira, F. (2010). Boron in wood preservation: a review in its physico-chemical aspects. Silva Lusitana, 18(2): 179-196. [8]. Thevenon, M.F., Tondi, G. and Pizzi, A. (2010). Environmentally friendly wood preservative system based on polymerized tannin resin-boric acid for outdoor applications. Maderas Ciencia y Tecnología, 12(3): 253–257. [9]. Pizzi, A., and Baecker, A. (1996). A new boron fixation mechanism for environment friendly wood preservatives. Holzfurschung, 50 (6): 507–510. [10]. Tondi, G., Wieland, S., Lemenager, N., Petutschnigg, A., Pizzi, A. and Thévenon, M.F. (2012a). Efficacy of tannin in fixing boron in wood: fungal and termites resistance. BioRessources, 7(1): 1238-1252. [11]. Tondi, G., Palanti, S., Wieland, S., Thevenon, M. F., Petutschnigg, A. and Schnable, T. (2012b). Durability of tannin-boron-treated timber. BioResources 7(4): 5138-5151. [12]. Moubarik, A., Mansouri, H. R., Pizzi, A., Charrier, F., Allal, A. and Charrier, B. (2013). Corn flour-mimosa tannin-based adhesives without formaldehyde for interior particleboard production. Wood Science and Technology, 47(4): 675-683. [13]. Osman, Z. (2012). Thermomechanical analysis of the tannins of Acacia Nilotica spp. Nilotica as a rapid tool for the evaluation of wood–based adhesives. Journal of Thermal Analysis and Calorimetry, 107(2): 709-716. [14]. EN 326-1 (1994). Wood-based panels- Sampling, cutting and inspection - Part 1: Sampling and cutting of test pieces and expression of test results. 10 pp. [15]. EN 314-1, (2004). Plywood, bonding quality, Part 1: Test Methods. 18 pp. [16]. Kamoun, C., Pizzi, A. and Garcia, R. (1998). The effect of humidity on cross-linked and entanglement networking of formaldehyde-based wood adhesives. Holz Roh Werkst, 56:235-243. [17]. Valenzuela, J., von Leyser, E., Pizzi. A., Westermeyer, C. and Gorrini, B. (2012). Industrial production of pine tannin-bonded particleboard and MDF. European Journal of Wood and Wood Products, 70(5): 735-740. [18]. EN 314-2 (1993). Plywood, bonding quality, Part 2: Requirements. 12pp. [19]. Moubarik, A., Charrier, B., Charrier, F., Antonio, A. and Allal, A. (2009). Evaluation of decay resistance of wood products made from borax-impregnated wood and bonded with a formaldehyde-free cornstarch and tannin adhesive. Annals of Forest Science, 66(1): 109. [20]. EN 636 (2003). Plywood – Specifications. 12pp.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53986 مقاله پژوهشی تأثیر روش استخراج بر ترکیبات فنولی زیست‌فعال موجود در بافت گره گونة سرو سیمین بررسی تأثیر روش استخراج بر ترکیبات فنولی زیست فعال موجود در بافت گره‌های گونه سرو سیمین عبدالخانی علی دانشیار گروه مهندسی علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران صداقت اکرم کارشناس‌ارشد صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران خداییان چگینی فرامرز دانشیارگروه صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران قاسمی محمد هادی کارشناس ارشد شیمی آلی، جهاد دانشگاهی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 22 05 2015 68 1 161 168 21 04 2014 07 06 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53986.html

در این پژوهش تأثیر استخراج با دو روش سوکسله و غوطه‌وری بر میزان و نوع ترکیبات فنولی زیست‌فعال گره چوب سرو سیمین بررسی شد. ترکیبات چربی‌دوست و آب‌دوست با استفاده از سوکسله و براساس استانداردT280 pm-99  به‌ترتیب با استفاده از هگزان و استون استخراج شدند. همچنین در روش غوطه‌وری نیز ابتدا ترکیبات چربی‌دوست با حلال هگزان حذف و سپس ترکیبات شیمیایی آب‌دوست با حلال اتانول‌ـ آب (v/v 1:9) استخراج شد. به‌منظور حذف قندها از عصارة اتانولی حاصل از روش غوطه‌وری، یک مرحله هیدرولیز قلیایی با محلول 1 مولار NaOH انجام شد. سپس، برای شناسایی ترکیبات استخراجی، آنالیز GC/MS صورت گرفت. تحقیقات نشان داد استخراج با حلال اتانول‌ـ آب (v/v 1:9) برای استخراج ترکیبات فنولی زیست‌فعال نسبت به استفاده از حلال استون نتایج مطلوب‌تری دارد. همچنین روش غوطه‌وری برای استخراج ترکیبات فنولی زیست‌فعال مناسب است. دو لیگنان زیست‌فعال ماتایی رزینول (MR) و داینسترول به‌ترتیب با مقادیر 2/11 و 4/0 درصد و یک دی آریل هپتانوئید با نام کورکومین با مقدار 9/0 درصد در عصارة اتانولی حاصل از روش استخراجی غوطه‌وری شناسایی شد. همچنین نتایج نشان داد هیدرولیز قلیایی باعث تخریب ترکیبات فنولی و عدم شناسایی آن‌ها در آنالیز GC/MS می‌شود.

 اتانول استخراج استون ترکیبات فنولی زیست‌فعال سوکسله غوطه‌وری گره چوبی مواد استخراجی [1]. Neacus, M., Eklund, P. C., Sjoholm, R. E., Pietarinen, S. P., Ahotupa, M. O., Holmbom, B. R., and Willfor, S. M. (2007). Antioxidant flavonoids from knotwood of Jack pine and European aspen. Holz Roh Werkst, 65: 1-6. [2]. Pietarinen, S. P., Willfor, S. M., Ahotupa, M. O., Hemming, J. E., and Holmbom, B. R. (2006). Knotwood and bark extracts: strong antioxidant from waste materials. Wood Science, 52: 436-444. [3]. Holmbom, B., Echerman, C., Eklund, P., Hemming, J., Nisula, L., Reunanen, M., Sjoholm, R., Sundberg, A., Sundberg, K., and Willfor, S. (2003). Knots in trees-Anew rich source of lignans. Phytochemistry Reviews, 2: 331-340. [4]. Holmbom, B., Willfor, S., Hemming, J., pietarinen, S., Nisula, L., Eklund, P., and Sjoholm, R. (2007). Knot in trees: A rich source of bioactive polyphenols. In: Materials, chemicals and energy from forest biomass. Eds: Argyropoulos, D., Oxford University press. pp. 350-362. [5]. Harun, J., and Labosky, P. (1985). Chemical constituents of five northeastern barks. Wood and Fiber Science, 17: 174-280. [6]. Balaban, M. and Uçar, G. (2005). Extractives and structural components in wood and bark of Endemic Oak Quercus vulcanica Boiss. Holzforschung, 55: 478-486. [7]. Zhang, Z. S., Li, D., Wang, L. J., Ozkan, N., Chen, X. D., Mao, Z. H., and Yang, H. Z. (2007). Optimization of ethanol- water extraction of lignans from flaxseed. Separation and Purification Technology, 57: 17-24. [8]. Hosseini Hashemi, Kh. (2007). Identification of chemical compounds within north of Iran's walnut heart wood extractives by GC/MS method. Journal of Agricultural Science, 4: 940-946. [9]. Abdulkhani, A., Mirkhandan, N., Sedaghat, A., and Mirshokrai, S. A. (1392). Chemical characterization of ziziphus spina Christi wood extractives using Gas Chromatography/ Mass Spectroscopy technique. Iranian Journal of Wood and Paper Industries, 4(2): 75-84.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53987 مقاله پژوهشی بررسی تغییرات ساختاری و خواص حرارتی لیگنین‌های کرافت و سودای اصلاح‌شده با گلی‌اکسال بررسی تغییرات ساختاری و خواص حرارتی لیگنین های کرافت و سودای اصلاح شده با گلی اکسال یونسی کردخیلی حامد استادیار گروه مهندسی علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشگاه سمنان، ‌سمنان، ایران کاظمی نجفی سعید استاد گروه چوب و کاغذ دانشگاه تربیت مدرس، ‌نور، ایران بهروز ربیع دانشیار گروه چوب و کاغذ دانشگاه تربیت مدرس، ‌نور، ایران پیزی آنتونیو استاد گروه شیمی صنعتی، دانشگاه نانسی، اپینال، فرانسه 22 05 2015 68 1 169 179 19 06 2013 15 01 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53987.html

یکی از راه‌کارهای مهم افزایش گسترة کاربرد لیگنین افزایش گروه‌های عاملی فعال در ساختار آن یا به‌اصطلاح پلاستیزه‌کردن لیگنین است. هدف این تحقیق بررسی تغییرات ساختاری و تغییرات دمای انتقال شیشه‌ای (tg) لیگنین‌های کرافت و سودای باگاس پس از اصلاح آن‌ها با دی‌آلدئیدی تبخیرنشدنی به نام گلی‌اکسال بود. لیکور سیاه کرافت و سودای باگاس مورد نیاز به ترتیب از شرکت چوب و کاغذ ایران (چوکا) و شرکت کاغذسازی پارس تهیه شد و سپس لیگنین مورد نیاز با روش اسیدی از لیکورهای تهیه‌شده استخراج شد. در نهایت تغییرات ساختاری و گرمایی لیگنین‌های اصلاح‌شده با گلی‌اکسال در مقایسه با لیگنین خام، با استفاده از آنالیز طیف‌سنجی تبدیل فوریه مادون قرمز (FTIR) و آنالیز گرماسنجی تفاضلی (DSC)، بررسی شد. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌‌دهد گلی‌‌اکساله‌کردن لیگنین، علاوه بر افزایش گروه‌های عاملی فعال (هیدروکسیل و کربونیل) در ساختار لیگنین، موجب تغییراتی در ساختار لیگنین می‌شود. همچنین آنالیز DSC نشان داد دمای انتقال شیشه‌ای لیگنین‌های مورد مطالعه بعد از گلی‌اکساله‌شدن کاهش می‌یابد. به‌‌طورکلی نتایج آزمون‌های FTIR و DSC نشان داد لیگنین سودای باگاس در مقایسه با لیگنین کرافت بهتر گلی‌اکساله می‌شود و tg کمتری دارد.

 آنالیز حرارتی تفاضلی دمای انتقال شیشه‌‌ای طیف‌سنجی مادون قرمز گلی‌اکسال لیگنین References [1]. Wang, Z., Bo, N., Liu, Y., Yang, G., Liu, Y., and Zhao, Y. (2013). Preparation of lignin-based anion exchangers and their utilization for nitrate removal. Bioresources, 8(3): 3505-3517. [2]. Vishtal, A. and Kraslawski, A. (2008). Challenges in industrial applications of technical lignins. Bioresources, 6 (3): 3547-3568. [3]. Younesi Kordkheili, H., Behrooz, R., and Kazemi Najafi, S. (2010). Using Kraft lignin by solvent method mixing in wood plastic composites. Iranian Journal of Chemistry and Chemical Engineering, 30 (3): 69-76. [4]. Saeed, M. B. and Zhan, M. S. (2007). Adhesive strength of nano-size particles filled thermoplastic polyamides. Part I: multi-walled carbon nano-tubes-polyamide composites film. International Journal of Adhesion and Adhesives, 27: 306-318. [5]. El Mansouri, N. E., Yuan, Q., and Huang, F. (2011). Synthesis and characterization of Kraft lignin-based epoxy resins. Bioresources, 6(3): 2492-2503. [6]. El Mansouri, N. E., Pizzi, A., and Salvado, J. (2007). Lignin-based polycondensation resins for wood adhesives. Journal of Applied Polymer Science, 103: 1690-1699. [7]. Kleinert, M., Gasson, J. R, Eide, R., Hilmen, A. M., and Barth, T. (2009). Developing solvolytic conversation of lignin to liquid fuel components: optimization of quality and process factors. Cellulose Chemistry and Technology, 45(1-2): 3-12. [8]. Behrooz, R., Younesi Kordkheili, H., and Kazemi Najafi, S. (2009). Using Kraft lignin as a compatibilizer in wood plastic composites. Iranian Journal of Wood and Paper Science Researches,26(3), 454-465. [9]. El Mansouri, N. E., Yuan, Q., and Huang, F. (2011). Study of chemical modification of alkaline lignin by the glyoxalation reaction. Bioresources, 6(4): 4523-4536. [10]. Hu, L., Pan, H., and Zhou, Y. Z. M. (2011). Methods to improve lignin reactivity as phenol substitute and as replacement for other phenolic compounds: A brief review. Bioresources, 6(3): 3515-3525. [11]. Lei, H., Pizzi, A., and Du, G. (2008). Environmentally friendly mixed tannin/lignin wood resins.Journal of Applied Polymer Science, 107, 203-209. [12]. Lin, Y. S. and Dence, C. V. (1992). Methods in Lignin Chemistry. Springer-Verlag (Berlin, New York).  pp 578. [13]. El Mansouri, N. E. and Salvado, J. (2006). Structural characterization of technical lignin for the production of adhesives: application to lignosulfonate, kraft, soda-Anthraquinone, organosolv and ethanol process lignin. Industrial Crops and Products, 24: 8-16. [14]. Van der Klashorst, G. H., Cameron, F. A., and Pizzi, A. (2008). Lignin based cold setting wood adhesive structural fingerjoints and glulam. European Wood and Wood Products, 43: 477-481. [15]. Hatakeyama, H. (1992). Thermal Analysis: Methods in Lignin Chemistry. Springer-Verlag. Berlin. pp 200-214. [16]. Feldman, D., Banu, D., Luchian, C., and Wang, J. (1991). Epoxy lignin polyblends- correlation between polymer interaction and curing temperature. Journal of Applied Polymer Science, 42 (5), 1307-1318. [17]. Mohamad Ebrahim, M. N., Mohamad Yosof, N. N., and Hashim, A. (2007). Comparison studies on soda lignin and soda anthraquinone lignin. The Malaysian Journal of Analytical Sciences, 11(1):206-212. [18]. Sjostrom, E. (1993). Wood Chemistry- Fundamentals and Applications. Translated by Mirshokraei, S. A., Aeij Press, Tehran. pp 54-66.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53988 مقاله پژوهشی تأثیر اصلاح ترکیبی گرمآبی-مکانیکی (CHTM) بر ویژگی‌های جذب رطوبت و ثبات ابعاد چوب فشرده‌‌شدۀ صنوبر تاثیر اصلاح ترکیبی گرمآبی-مکانیکی (CHTM) بر ویژگی‌های جذب رطوبت و ثبات ابعاد چوب فشرده ‌شده صنوبر فلاح مقدم-بهمبری پیمان دانش‌آموختۀ کارشناسی‌ارشد علوم و صنایع چوب و کاغذ, دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران محبی بهبود دانشیار، گروه علوم چوب و کاغذ دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران شریف نیا دیزبنی حوری دانشجوی دکتری فراورده‌های چندسازۀ چوب، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران 22 05 2015 68 1 181 193 12 09 2013 10 04 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53988.html

در این پژوهش، اثر دما، زمان ماندگاری و دمای پرس بر ویژگی­های دانسیته، برگشت ضخامت، جذب رطوبت و ثبات ابعاد چوب فشرده‌شدۀ صنوبر با روش تیمار ترکیبی گرمآبی-مکانیکی بررسی شد. ابتدا نمونه­ها در دماهای 120، 150 و 180 درجۀ سانتی­گراد و در زمان­های ماندگاری 0، 30 و 90 دقیقه تیمار گرمآبی شدند و سپس به مدت 20 دقیقه در پرس و تحت دماهای 160 و 180 درجۀ سانتی­گراد و با ضریب فشردگی 60 درصد در راستای شعاعی و با اعمال نیروی مکانیکی فشرده شدند. دانسیته، بازگشت فنری، جذب رطوبت و ثبات ابعاد نمونه­های تیمارشده اندازه­گیری و با نمونه­های تیمارنشده مقایسه شدند. نتایج نشان داد که دانسیتۀ­ نمونه­های تیمارشده بیش از نمونه­های تیمارنشده بود. بازگشت فنری با افزایش دمای تیمار گرمآبی کاهش یافت. افزایش دمای تیمار نیز میزان جذب رطوبت در نمونه­ها ­را کاهش داد. هرچند با افزایش میزان رطوبت نسبی، جذب رطوبت نمونه‌ها بیشتر شد، این افزایش در نمونه­های تیمارنشده بیش از نمونه­های تیمار‌شده بود. افزایش زمان ماندگاری تأثیر زیادی بر میزان جذب رطوبت نداشت، اما افزایش دمای پرس نیز سبب کاهش جذب رطوبت در تیمار­های مختلف شد. با افزایش دمای تیمار و دمای پرس واکشیدگی شعاعی به مقدار چشمگیری کاهش یافت؛ هرچند این کاهش چندان معنی­دار نبود. در کل نتایج این بررسی نشان داد که روش ابداعی تیمار ترکیبی گرمآبی -مکانیکی بر ویژگی‌های چوب فشرده‌شده اثرهای خوبی دارد و قابل اجراست.   

 تیمار ترکیبی گرمابی- مکانیکی ثبات ابعاد جذب رطوبت صنوبر References [1]. Dwianto, W., Inoue, M., and Norimoto, M. (1997). Fixation of deformation of wood by heat treatment. Makuzai Gakkaishi, 43 (4): 303-309. [2]. Ito, Y., Tanahashi, M., Shigematsu, M., Shinoda, Y., and Ohta, C. (1998a). Compressive-molding of wood by high–pressure steam–treatment: I. Development of compressive molded squares from thinning. Holzforschung, 52 (2): 211-216. [3]. Ito, Y., Tanahashi, M., Shigematsu, M., and Shinoda, Y., (1998b). Compressive-molding of wood by high–pressure steam–treatment: II. Mechanism of permanent fixation. Holzforschung, 52 (2): 217-221. [4]. Navi, P., and Girardet, F. (2000). Effects of thermo-hydro-mechanical treatment on the structure and properties of wood. Holzforschung, 54 (3): 287-293. [5]. Navi, P., and Heger, F. (2004). Combined densification and thermo-hydro-mechanical processing of wood. MRS Bulletin, 29 (5): 332-336. [6]. Yildiz, S., and Gümüşkaya, E. (2007). The effect of thermal modification on crystalline structure of cellulose in soft and hardwood. Building and Environment, 42(4): 62-67. [7]. Garrote, G., Dominiguez, H., and Parajó, J.C. (1999). Hydrothermal processing of lignocellulosic materials. Holz als Roh- und Werkstoff, 57 (3): 191-202. [8]. Bhuiyan, M.R.T., Hirai, N., and Sobue, N. (2002). Changes of crystallinity in wood cellulose by heat treatment under dried and moist conditions. Wood Science, 46: 431-436. [9]. Dwianto, W., Morooka, T., and Norimoto, M. (2000). Compressive creep of wood under high temperature steam. Holzforschung, 55: 104-108. [10]. Kubojima, Y., Ohtani, T., and Yoshikara, H. (2003). Effect of shear deflection on bending properties of compressed wood. Wood and Fiber Science, 36(2): 310-215. [11]. Abe, K., and Yamamoto, H. (2006). Change in mechanical interaction between cellulose microfibril and matrix substance in wood cell wall induced by hygrothermal treatment. Wood Science, 52: 107-110.   [12]. Tjeerdsma, B.F., and Militz, H. (2005). Chemical changes in hydrothermal treated wood: FTIR analysis of combined hydro thermal and dry heat-treated wood. Holz als roh-und Werkstoff, 63 (2): 102-111. [13]. Welzbacher, C.R., Rapp, A.O., Hallel, P. and Wehsener, J. (2008). Biological and mechanical properties of densified and thermally modified Norway Spruce. In: The Second European Conference on Wood Modification. Oct 6-7th Göttingen, Germany: 20-27. [14]. Mohebby, B., Sharifnia-Dizboni, H., and Kazemi-Najafi, S. (2009). Combined hydro-thermo-mechanical modification (CHTM) as an innovation in mechanical wood modification. The Fourth European Conference on Wood Modification, 27-29th April, Stockholm, Sewden: pp. 353-362. [15]. Sharifnia-Dizboni, H., and Mohebby, B. (2008). Enhanced mechanical properties of poplar wood by a combined-hydro-thermo-mechanical (CHTM) modification. J. Society of Wood Science and Technology, 1 (1): 57-66. [16]. Standard Test Methods for Specific Gravity of Wood and Wood-Based Materials Annual Book of ASTM Standard, ASTM D 2395-02, 2002. [17]. Boonstra, M.J., Rijsdijk, J.F., Sander, C., Kegel, E., Tjeerdsma, B., Militz, H., van Acker, J., and Stevens, M. (2006). Microstructural and physical aspects of heat treated wood. II. Hardwoods. Maderas, Cienca Y Tecnologia, 8 (3): 209-217 [18]. Boonstra, M.J., and Blomberg, J. (2007). Semi-isostatic densification of heat-treated Radiate pine. Wood Science Technology, 41(7): 607-617. [19]. Mirazei, G., Mohebby, B., and Tassoji, T. (2011). The effect of hydrothermal treatment on bond shear strength of beech wood. European Journal of Wood and Wood Products, 70 (5): 705-709. [20]. Pizzi, A., and Mittal, K.L. 2003. Handbook of Adhesive Technology. 2nd Edition, Marcel Dekker, New York.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53989 مقاله پژوهشی اثر مونومرهای استایرن و متیل‌متاکریلات بر خواص مکانیکی و مقاومت در برابر پوسیدگی راش ایرانی (Fagus Orientalis) اثر مونومرهای استایرن و متیل‌متاکریلات بر خواص مکانیکی و مقاومت در برابر پوسیدگی راش ایرانی(Fagus Orientalis) قربانی کوکنده مریم استادیار دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران کاکی روژین دانش‌آموختة کارشناسی‌ارشد صنایع چوب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران امیدوار اصغر استاد دانشکدة جنگل‌داری و فناوری چوب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران 22 05 2015 68 1 195 207 22 02 2014 13 04 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53989.html

این تحقیق با هدف بررسی اثر مونومرهای حفره‌ای استایرن و متیل‌متاکریلات بر خواص مکانیکی و مقاومت در برابر پوسیدگی چوب راش ایرانی انجام شد. نمونه‌های آزمون مکانیکی و زیستی به ترتیب بر اساس استاندارد ASTM D 143-94 و DIN EN113 تهیه و به روش بتل، در پنج غلظت0، 40، 60، 80 و 100 درصد اشباع شد. به منظور پلیمریزاسیون مونومر، نمونه‌های اشباع‌شده در آون، به مدت 24 ساعت، تحت دمای 90 درجة سانتی‌گراد و متعاقباَ برای همین زمان، تحت دمای 103 درجة سانتی‌گراد قرارگرفت. مدول گسیختگی و الاستیسیته، سختی، فشار موازی الیاف و کاهش وزن نمونه‌ها اندازه‌گیری شد. بر اساس نتایج، مقاومت‌های مکانیکی با غلظت مونومر افزایش یافت. مدول گسیختگی، مدول الاستیسیته، سختی و فشار موازی الیاف در بالاترین سطح تیمار (غلظت 100 درصد) نسبت به نمونة شاهد، به ترتیب 4/36، 4/44، 29 و 7/30 درصد برای مونومر متیل‌متاکریلات، و برای مونومراستایرن 32، 5/35، 5/36 و 5/27 درصد افزایش یافت. همچنین، با افزایش میزان جذب پلیمر در چوب، بهبود مقاومت در برابر پوسیدگی مشاهده شد، به‌طوری که بیشترین کاهش وزن در نمونه‌های شاهد 9/36 درصد بود، ولی در نمونه‌های اشباع‌شده با مونومرهای استایرن و متیل‌متاکریلات به ترتیب به 6/7 و 5/6 درصد تقلیل یافت.

 استایرن چوب پلیمر خواص مکانیکی متیل‌متاکریلات مقاومت در برابر پوسیدگی [1]. Baysal, E., Yalinkilik, M. K., Altinok, M., Sonmez, A., Peker. H., and Colak, M. (2007). Some physical, biological, mechanical, and fire properties of wood polymer composite (WPC) pretreated with boric acid and borax mixture. Construction and Building Materials, (21): 1879–1885. [2].Omidvare, A., and Amoozadeh omrani, M. (2005). Investigation on treatability of palownia wood using polymerization technique. Journal of Agricultural Science and Natural Resources, 12(5): 128-138. [3]. Lande, S., Westin, M., and Schneider, M. (2004). Properties of furfurylated wood. Journal of Forest Research, 19(5): 22-30. [4]. Zahedi tajrishi, A., and Omidvar, A. (2007). Resistance of poplar wood polymer composites against Coriolus versicolor fangus. Journal of Agricultural Science and Natural Resource, 14(1): 81-90. [5]. Omidvare, A. (2009). Wood Polymer Composites, 1th Ed., Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources press, Gorgan. [6]. Li, Y., Liu, Y., Wang, X., Wu, Q., Yu, H., and Li, J. (2011). Wood-polymer composites prepared by in-situ polymerization of monomers within wood. Journal of Applied Polymer Science, 119(6): 3207–3216. [7]. Li, Y., Dong, X., Lu, Z., Jia, W., and Liu, Y. (2012). Effect of polymer in situ synthesized from methyl methacrylate and styrene on the morphology, thermal behavior and durability of wood. Journal of Applied Polymer Science, (10): 1-8. [8]. Mehrabzadeh, M., and Kamal, M. R. (2009). Effects of different types of clays and maleic anhydride modified polystyrene on polystyrene/clay nanocomposites. Iranian Journal of Polymer Science and Technology, (2): 151-157. [9].Siau, J.F., Davidson, R.W., Meyer, J.A., and Skaar, C. (1968). Ageometrical model for wood–polymer composites. Wood Science and Technology, 1(2): 116–128. [10]. Schneider, M.H., Phillips, J.G., Tingley, D.A., and Brebner, K.I. (1990). Mechanical properties of polymer-impregnated sugar maple. Forest Products Journal, 40(1): 37–41. [11]. Yalinkilic, M.K., Tsunoda, K., Takahashi, M., Gezer, E.D., Dwianto, W., and Nemoto, H. (1998). Enhancement of biological and physical properties of wood by boric acid–vinyl monomer combination treatment. Holzforshung, 52 (6): 667–672. [12]. Kawakami, H., Yamashina, H., and Taneda, K. (1977). Production of wood-plastic composites by functional resins. I. Effects of adding crosslinking and polar monomers to methyl methacrylate. Journal of Hokkaido Forest Products Research, 306: 10–17. [13]. Ibach, R., and Ellis, W. (2005). Lumen Modifications, in Roger M. Rowell of Editors (ed.), Handbook of Wood Chemistry and Wood Composites, Washington, D.C., 421-446. [14]. Lawniczak, M., and Szwarc, S. (1987). Crosslinking of polystyrene in wood-polystyrene composite preparation. Zesz. Probl. Postepow Nauk Rolniczch, 299(37): 115–125. [15]. Ellis, W. (2000). Wood-polymer composites: Review of processes and properties. Molecular Crystals and Liquid Crystals, 353: 75-84. [16]. Yalinkilic, M., Gezer, E., Takahashi, M., Demirci, Z., IIhan, R., and Imamura, Y. (1999). Boron Addition to Non- or Low-Formaldehyde Cross-linking Reagents to enhance biological resistance and dimensional stability of wood. European Journal of Wood and Wood Products, 57 (5): 351-357. [17]. Rozman, H.D., Kumar, R.N., Abusamah, A., and Saad, M.J. (1998). Rubber wood-polymer composites based on glycidyl meth-acrylate and diallylphthalate. Journal of Applied Polymer Science, 67: 1221-1226. [18]. Saiful Islam, M.D., Sinin Hamdan, I., Jusoh, M.D., Rezaur Rahman, A.S.A. (2012). The effect of alkali pretreatment on mechanical and morphological properties of tropical wood polymer composites. Materials and Design Journal, 33: 419–424. [19]. Mohebby, B. (2003). Biological attack of acetylated wood. Ph. D. thesis. Göttingen University, Göttingen. 147 P. [20]. Fruno, T. (1991). The role of wall polymer in the dimensional stability and decay durability of wood-polymer composites. In: Proceeding of International Symposium on chemical modification of wood, Kyoto, Japan, 160- 165.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53990 مقاله پژوهشی بررسی برخی از خواص فیزیکی و مکانیکی چند‌سازه‏های هیبرید الیاف کاغذ مجلۀ بازیافتی و الیاف شیشه‌ـ پلی‌پروپیلن بررسی برخی از خواص فیزیکی و مکانیکی چند سازه‌های هیبرید الیاف کاغذ مجله بازیافتی و الیاف شیشه - پلی پروپیلن ایمانی منیره دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران قاسمیان علی دانشیار، گروه صنایع خمیر و کاغذ، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، دانشکدۀ مهندسی چوب و کاغذ، گرگان، ایران شاکری علیرضا دانشیار، دانشکدۀ شیمی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران اکبرپور ایمان دانشجوی دکتری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، دانشکدۀ مهندسی چوب و کاغذ، گرگان، ایران 22 05 2015 68 1 209 220 01 06 2013 04 08 2013 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53990.html

در این پژوهش الیاف کاغذ مجلۀ بازیافتی (OMG) و الیاف شیشه (GF) در سطوح مختلف10،20، 30 و 40 درصد (از نظر وزنی) با پلی‌پروپیلن (PP) در دو سطح 50 و 60 درصد مخلوط و چندسازۀ ساخته‌شده با چندسازۀ حاصل از پلی‌پروپیلن خالص بررسی شدند. براساس نتایج به‏دست‌آمده از معادله‌های نرمال‌سازی در تیمارهای مختلف انجام‌شده، دو تیمار برتر از نظر ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی بهتر بر‌اساس معادلۀ نرمال‌سازی انتخاب و سپس با دو سطح صفر و 4 درصد پلی‌پروپیلن مالئیک انیدریددارشده (MAPP) اصلاح شیمیایی شدند. نتایج حاصل نشان داد که تیمارهای با نسبت60:20:20 و همچنین50:30:20 (به‌ترتیب GF، OMG و PP) چندسازه‌های با ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی بهتری را نتیجه دادند. استفاده ازMAPP در دو تیمار بهینۀ تعیین‌شده، موجب بهبود ویژگی‌های مکانیکی و کاهش واکشیدگی ضخامت و جذب آب چندسازه شد. نتایج عکس‌برداری الکترونی پویشی (SEM) نشان داد که چند‌سازه‌های حاوی MAPP به‌ شکل بهتری با فاز زمینه پلیمری بهتر ترکیب شده و عمل در‌برگیری الیاف به‌وسیلۀ پلی‌پروپیلن بهتر انجام شده است.

 الیاف مجلۀ بازیافتی چندسازۀ هیبریدی مالئیک انیدرید ویژگی‌های فیزیکی ویژگی‌های مکانیکی [1]. Omidvar, A., and Saheb Raftar, H. (2001). The possibility of utilization of recycled newspaper fibers as reinforcer in unsaturated polyester to be used in the making of wood fibre polyester composite (WFPC). Iranian Journal Natural Resources, 53 (3):187 -198. [2]. Ebrahimi, Gh., and Tajvidi, M. (1999). Study of the use of cellulose, paper and wood fibers in the manufacture of fiber-polypropylene composites. Iranian Journal Natural Resources, 51(2):35-45. [3]. Imani, M. (2008). Effect of recycled newspaper and glass fiber on the physical and mechanical properties of polypropylene-paper and glass fibers composite. M. Sc. Degree Thesis, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, 86p. [4]. Thwe, M., and Laio, K. (2002). Tensile behavior of modified bamboo-glass fiber reinforced hybrid composites. Plastic, Rubber and Composites, 31(10): 422-428. [5]. Faghihi, J., Rahimi, H., Arabi, H., and Bagheri, S.M. (2005). Effect of ethylene vinyl acetate on mechanical properties of glass mat reinforced polypropylene composites. Polymer Technology and Sciences Journal, 18 (5): 303-310. [6]. Shakeri, A., and Raghimi, M. (2010). Studies on mechanical performance and water absorption of recycled newspaper/ glass fiber reinforced polypropylene hybrid composites. Journal of Reinforced Plastics and Composites, 29 (7): 994- 1005 [7]. Anuar, H., Ahmad, S. H., Rasid, R., Ahmad, A., Wan Busu, and W. N. (2008). Mechanical properties and dynamic mechanical analysis of thermoplastic-natural-rubber- reinforced short carbon fiber and kenaf fiber hybrid composites. Journal of Applied Polymer Science, 107(6): 4043-4052. [8]. Kumar, N.V., and Tejomurthi, P. (2012). Investigation on mechanical properties of short vakka fiber glass reinforced hybrid thermoplastic composites. International Journal of Engineering Research & Technology, 1(7):1-7. [9]. Shakeri, A., Omidvar, A., and Seilani, L. (2002). An investigation of fabrication cellulose fibers-polymer using recycled polystyrene and waste newspaper. Iranian Journal Natural Resources, 55(3):407 -417. [10]. Shakeri, A., and Raghimi, M. (2010). Studies on mechanical performance and water absorption of recycled newspaper/ glass fiber reinforced polypropylene hybrid composites. Journal of Reinforced Plastics and Composites, 29 (7): 994- 1005. [11]. Khanam, P.N., Reddy, M. M., Raghu, K., John, K., and Naidu, S. V. (2007). Tensile, flexural and compressive properties of sisal/silk hybrid composites. Journal of Reinforced Plastics and Composites, 26(10):1065-1070. [12]. Nabi Saheb, D., and Jog J.P. (1999). Natural fiber polymer-composites: A Review Advances in Polymer Technology, 18(4):351-363. [13]. Mirbagheri, J., Tajvidi, M., Hermanson, J. C., and Ghasemi, I. (2007). Tensile properties of wood flour/kenaf fiber polypropylene hybrid composites. Journal of Applied Polymer Science, 105(5): 3054-3059. [14]. Ebrahimi, Gh., and Saffarzadeh,S. (2001).To study the possibility of the use of cellulosic fibers as reinforcer in the manufacture of fiber high-density polyethylene. Iranian Journal Natural Resources, 53(3):217-224. [15]. Krzysik A. M., Youngquist J. A., Myers G. E., Chahyadi I. S., and Kolosick P. C. (1990). Wood-polymer bonding in extruded and nonwoven web composite panels. in ‘Proceedings of Wood Adhesives, Madison, USA, 183–189. [16]. Rowell, R. M., Lange, S. E., and Jacobson, R. E. (2002). Effects of moisture on Aspen-Fiber/polypropylene composite. USDA, forest product service, forest products laboratory Madison. WL, USA. Progress in Wood Fiber-Plastic Composite Conference, Toronto Canada. May 23-24. [17]. Kalaprasad, G., Francis, B., Thomas, S., Kumar, C.R., Pavithran, C., Groeninckx, G., and Thomas, S. (2004). Effect of fiber length and chemical modifications on the tensile properties of intimately mixed short sisal/glass hybrid fiber reinforced low density polyethylene composites. Polymer International, 53(11): 1624-1638. [18]. Panthapulakkal, S., Sain, M. (2007). Studies on the water absorption properties of short hemp- glass fiber hybrid polypropylene composites. Journal of Composite Materials, 41(15):1871-1883.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.53991 مقاله پژوهشی تأثیر اصلاح کاتیونی کربنات کلسیم رسوبی بر ویژگی‏های نوری و فیزیکی کاغذ تأثیر اصلاح کاتیونی کربنات کلسیم رسوبی بر ویژگی‌های نوری و فیزیکی کاغذ اکبری مقدسه دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران کبودی ترابی نادیا دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران رسالتی حسین استاد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران اسدپور اتویی قاسم استادیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران دهقانی فیروزآبادی محمدرضا دانشیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران 22 05 2015 68 1 221 233 29 09 2013 08 05 2014 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_53991.html

در این مطالعه، کربنات کلسیم رسوبی با استفاده از نشاستۀ کاتیونی اصلاح‌شده و سپس تأثیر آن بر خواص نوری و فیزیکی در مقایسه با پرکنندۀ اصلاح‌نشده (معمولی) بررسی شده است. برای تعیین میزان ماندگاری پرکننده در کاغذ، هر دو پرکننده‏‏های اصلاح‌شده و معمولی در سه سطح 20، 30 و 40 به سوسپانسیون خمیر اضافه شده است. به‌منظور مقایسۀ تأثیر استفاده از کربنات کلسیم رسوبی اصلاح‌شده و پرکنندۀ معمولی، از طریق تست‏های مقدماتی میزان پرکننده به نحوی تعیین شد که کاغذهای نهایی حاوی سه سطح 10، 16 و 30 درصد پرکننده بر‌حسب وزن خشک کاغذ باشند. نتایج نشان داد که در سطوح مصرف 20 و 30 درصد پرکننده، کاغذهای حاوی پرکنندۀ اصلاح‌شده درصد ماندگاری بیشتری نسبت به کاغذهای حاوی پرکنندۀ معمولی دارند؛ در دو سطح یادشده بیشترین مقدار ماندگاری و خاکستر را پرکنندۀ PCC-15% S به خود اختصاص می‏دهد که بیشترین مقدار نشاستۀ کاتیونی در اصلاح آن استفاده شده است. بدیهی است، با افزایش درصد پرکننده‏ها (اصلاح‏شده و معمولی) درجۀ روشنی کاغذها افزایش می‏یابد. این بررسی نشان داد که کاغذهای حاوی پرکنندۀ اصلاح‏شده، ماتی کمتری نسبت به کاغذهای حاوی پرکنندۀ معمولی دارند. نتایج طیف‏های اشعۀ X هر دو پرکنندۀ‏ اصلاح‏شده و معمولی نشان داد که هر دو از واحدهای کلسیت تشکیل شده‏اند درحالی‌که واحدها از شکل هندسی متفاوتی برخوردارند

 اصلاح کاتیونی خواص نوری و فیزیکی کربنات کلسیم رسوبی طیف اشعۀ X References [1]. Svedberg, A. (2007). Valuation of retention/formation relationships using a laboratory pilot-paper machine, Licentiate Thesis, Royal Institute of Technology, Stockholm, Sweden, pp.45. [2]. Yoon, S. Y., and Deng, Y. (2006). Starch-fatty complex modified filler for papermaking. Tappi Journal, 5, 3-9. [3]. Tsuru, S., Yokoo, A., Sakurai, T., and Ogwa, T. (1997). A functional paper and its use as a deodorant, filtering, medium or adsorbent", E. P. Patent 0,393, 723, Jul. 16. [4]. Kim, C. H., cho, S. H., and Park, W. P. (2005). Inhibitory effect of functional packaging papers containing grapefruit seed extracts and zeolite against microbial growth. Appita Journal, 58(3), 202-207. [5]. Withiam, M. C. (1989). "Fire retardant pigment", U.S. Patent 4,842,772, Jun. 29. [6]. Zhao, Y. , Hu, Z. , Ragauskas, A. J., and Deng, Y. (2005). Improvement of paper properties using starch-modified precipitated calcium carbonate filler. Tappi Journal, 4(2), 3-7. [7]. Song, Y., and Xiao, H. (2009). Preparation and application of cationic cellulose fibers modified by in situ grafting of cationic PVA. Collloids Surfaces A, 335:121-127. [8]. Antunes, E., Garcia, F.A.P., and Ferrira, P. (2008). Use of new branched cationic polyacrylamides to improve retention and drainage in papermaking. Industrial & Engineering Chemistry Research, 47, 9370-9375. [9]. Tanaka, t., Matsuo, K., and Nagao, K. (2006). Method for pretreating filler, paper compounded of the filler, and method for producing the paper, " Japon Patent 2, 006, 118, 092, May, 11. [10]. Yan, Z., Liu, Q., and Deng, Y. (2005). Improvement of paper strength with starch modified clay. Journal of Applied Polymer Science, 97, 44-50. [11]. Yang, H., Qiu, L., Qian, X., and Shen, J. (2013). Filler modification for papermaking with cationic starch and carboxymethyl cellulose: A comparative study. BioResources, 8(4), 5449-5460. [12]. Ponklaew, P., Chandranupap, P., and Chandranupap, P. (2013). Filler modification for improvement of paper strength in papermaking. Pure and Applied Chemistry International Conference, (PACCON 2013). [13]. Dickinson, S.R. McGrath, K.M. (2003). Switching between kinetic and thermodynamic control: calcium carbonate in the presence of a simple alcohol. Journal of Materials Chemistry, 13 928–933. [14]. Marie, F, E., Seiersten, M., and Andreassen, J. P. (2009). Polymorphism and morphology of calcium carbonate precipitated in mixed solvents of ethylene glycol and water. Journal of Crystal Growth, 311(13): 3533-3538. [15]. Sang, Y., McQuaia, M., and Englezose, P. (2012). Pre-flocculation of precipitated calcium carbonate filler by cationic starch for highly filled mechanical grade paper. BioResources, 7(1), 354-373.
J For Wood Prod University of Tehran نشریه جنگل و فرآورده های چوب 5052-2008 University of Tehran 98 10.22059/jfwp.2015.55836 unavailable چکیده‌ انگلیسی 22 05 2015 68 1 1 20 21 12 2015 21 12 2015 Copyright © 2015, University of Tehran. 2015 https://jfwp.ut.ac.ir/article_55836.html

unavailable